LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Em hãy kể tên những từ
loại mà em đã được học. Nêu
ví dụ minh họa.

Những từ loại mà em đã được
học là: danh từ, động từ, tính từ.
Ví dụ: bàn ghế, đọc sách, nhanh
nhẹn, ...

Con mèo nhà em rất đẹp. Chú khoác trên mình
tấm áo màu tro, mượt như nhung.
- Từ chú ở câu văn thứ hai muốn nói đến đối
tượng nào?
- Từ chú trong câu văn thứ hai chỉ con mèo ở
câu thứ nhất.

 Từ «chú» trong
câu trên thuộc từ
loại nào?

Thứ năm ngày 3 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu
Tiết 18: Đại từ

KHÁM PHÁ

1) Các từ in đậm dưới đây được dùng để làm gì?
a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai
không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu.
c) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
d) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý
nhất là người lao động.
2) Chọn từ in đậm xếp vào mỗi cột A hoặc B trong bảng sau:
A

B

Từ dùng gọi mình hoặc người nói
Từ dùng thay thế từ khác để
chuyện với mình hoặc nói về người
để tránh lặp từ.
khác (từ dùng để xưng hô).
M. nó

M. vậy

1) Các từ in đậm dưới đây được dùng để làm gì?
a) Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có thấy ai
không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu.
c) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
d) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian cũng thế. Nhưng quý
nhất là người lao động.
2) Chọn từ in đậm xếp vào mỗi cột A hoặc B trong bảng sau:
A

B

Từ dùng gọi mình hoặc người nói
Từ dùng thay thế từ khác để
chuyện với mình hoặc nói về người
để tránh lặp từ.
khác (từ dùng để xưng hô).
M. nó, tớ, cậu

M. vậy, thế

a. Hùng nói: “Theo tớ, quý nhất là lúa gạo. Các cậu có
thấy ai không ăn mà sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
tớ thay thế Hùng (danh từ)
cậu thay thế Quý và Nam (cụm danh từ)
tớ, cậu
dùng để xưng hô.
b. Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm bắt sâu bọ.
nó thay thế chích bông (danh từ)
nó

Tránh lặp lại từ.

c) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng vậy.
d) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời gian
cũng thế. Nhưng quý nhất là người lao động.

Từ vậy thay thế cho từ thích.
Từ thế thay thế cho từ quý.
Cách dùng đó có tác dụng để tránh
lặp từ ở câu tiếp theo.

Các từ « tớ, cậu, nó, vậy,
thế» trong các câu trên
được gọi là đại từ.

Đại có nghĩa là thay thế
(như trong từ đại diện), đại
từ có nghĩa là từ thay thế.

Em hiểu thế nào là
đại từ?

GHI NHỚ
Đại từ là từ dùng để xưng hô hay để
thay thế danh từ, động từ, tính từ (hoặc
cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ)
trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy.

THỰC HÀNH

Bài 1:
Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để
chỉ ai? Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì?
Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
(Tố Hữu)

Mình về với Bác đường xuôi
Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
Nhớ Ông cụ mắt sáng ngời
Áo nâu túi vải, đẹp tươi lạ thường!
Nhớ Người những sáng tinh sương
Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
Nhớ chân Người bước lên đèo
Người đi, rừng núi trông theo bóng Người.
(Tố Hữu)
Các từ in đậm trong đoạn thơ được dùng để chỉ Bác
Hồ. Những từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ thái độ tôn
kính Bác.

Bài 2:
Tìm những đại từ được dùng trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.

Bài 2:
Tìm những đại từ được dùng trong bài ca dao sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông, hỡi cò?
- Không không, tôi đứng trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,
Mẹ con nhà nó còn ngồi đây kia.
Những đại từ được dùng trong bài ca dao: mày, ông, tôi, nó.

a) Đại từ chỉ nhân vật đang nói: ông, tôi.
b) Đại từ chỉ nhân vật đang nghe: mày, ông.
c) Đại từ chỉ nhân vật được nói đến: nó.

Con cò

Con bồ nông

Con vạc

Con diệc

Bài 3: Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho
danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột
1
chui qua
khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một 2con
chuột tham lam nên chuột ăn nhiều quá, nhiều đến mức
3
bụng
chuột phình to ra.4 Đến sáng, chuột tìm đường trở về
6
5
ổ, nhưng bụng to quá, chuột không sao lách qua khe hở
7
được.
Theo LEP TÔN-XTÔI

Bài 3: Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế cho
danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra. Chuột
1
chui qua
khe và tìm được rất nhiều thức ăn. Là một 2con
chuột tham lam nên chuột
nó ăn nhiều quá, nhiều đến mức
3
bụng
chuột phình to ra.4 Đến sáng, chuột tìm đường trở về
6
5
ổ, nhưng bụng to quá, chuột
nó không sao lách qua khe hở
7
được.
Theo LEP TÔN-XTÔI

 Em hiểu thế nào
là đại từ?

Đại từ là từ dùng để xưng hô hay
để thay thế danh từ, động từ, tính từ
(hoặc cụm danh từ, cụm động từ,
cụm tính từ) trong câu cho khỏi lặp
lại các từ ngữ ấy.

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!

CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!