KIỂM TRA MIỆNG:
Nói
quá
là
biện
pháp
tu
từ
phóng
đại
mức
độ,quy
?Thế nào là nói quá?Nêu tác dụng
mô,tính chất của sự vật,hiện tượng được miêu tả
của
nói
quá?
Cho
ví
dụ
minh
họa?
để nhấn mạnh,gây ấn tượng,tăng sức biểu cảm.
VD: Nhát như thỏ đế,khoẻ như voi,….

Con làm việc chậm lắm.

được

Con dạo này không
học giỏi lắm.

NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

I. Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói
tránh

I. Nói giảm nói tránh và tác dụng

a
“Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời
này, phòng khi tôi sẽ đi
gặp cụ Các Mác, cụ Lênin và các vị cách mạng
đàn anh khác, thì đồng
bào cả nước, đồng chí
trong Đảng và bầu bạn
khắp nơi đều khỏi cảm
thấy đột ngột.”

b
“Lượng
con
ông Độ đây
mà... Rõ tội
nghiệp, về đến
nhà thì bố mẹ
chẳng còn.”

c
“Phải bé lại và lăn vào
lòng một người mẹ, áp
mặt vào bầu sữa nóng
của người mẹ, để bàn
tay người mẹ vuốt ve từ
trán xuống cằm, và gãi
rôm ở sống lưng cho,
mới thấy người mẹ có
một êm dịu vô cùng.”

PHIẾU BÀI TẬP

Câu
a
b
c

Từ in đậm

Nghĩa

Tác dụng

Câu
a

b
c

Từ in đậm
Đi gặp cụ Các
Mác, cụ Lê-nin và
các vị cách mạng
đàn anh khác
Chẳng còn
Bầu sữa

Nghĩa

Tác dụng

Chết

Tránh gây cảm
giác đau buồn

Chết

Giảm sự đau
thương, mất mát

Ngực

Tránh thô tục và
thiếu lịch sự.

BÀI TẬP
NHANH

Viết lại
những câu
sau theo
hướng nói
giảm nói
tránh

Ông cụ chết rồi.
Cô ấy xấu thật!
Cậu còn kém lắm!
An không sống được lâu nữa đâu chị ạ!

Ông cụ chết rồi.

Ông cụ đã từ trần rồi.

Cô ấy xấu thật!

Cô ấy không được xinh lắm

Cậu còn kém lắm!

Cậu cần cố gắng nhiều hơn nhé!

An không sống được
lâu nữa đâu chị ạ!

An bị nặng thế thì không được
lâu nữa đâu chị ạ!

TÌNH HUỐNG
1
Trong một cuộc họp lớp kiểm điểm bạn Hải hay đi học muộn:
Lan nói: “Từ nay cậu không được đi học muộn nữa vì như
vậy không những ảnh hưởng đến việc rèn luyện đạo đức của bản
=>Đồng
kiến bạn
Vì phê
thẳng
thân cậu
mà còntình
ảnhý hưởng
đếnLan.
phong
trào bình
thi đua
của lớp.”
thắn như vậy sẽ giúp bạn nghiêm túc sửa sai.
Bạn Trinh cho rằng Lan nói như vậy là quá gay gắt, chỉ nên
nhắc nhở bạn Hải là : "Cậu nên đi học đúng giờ.”
Em đồng tình với ý kiến nào? Vì sao?

TÌNH HUỐNG
2

Tình cờ, em chứng kiến một vụ ăn trộm và được mời ra
tòa làm chứng. Trong trường hợp này, em có nói giảm
nói tránh không? Vì sao?

LƯU Ý
Những tình
huống giao tiếp
không nên sử
dụng cách nói
giảm nói tránh:

- Trường hợp cần thiết phải nói
thẳng, nói đúng mức độ sự thật.
- Khi cần thông tin chính xác, trung
thực trong văn bản hành chính, văn
bản khoa học.

II. Các cách nói giảm nói tránh

 Dùng Từ đồng nghĩa (Đặc biệt là T.H.Việt)

Cách
1

Cách
2
Cách
3
Cách
4

 Dùng cách nói Phủ định từ trái nghĩa

 Dùng cách nói vòng

 Dùng cách Nói trống (Nói tỉnh lược)

NỐI ngữ liệu với cách nói giảm nói tránh tương ứng.
Ông cụ chết rồi.
 Ông cụ đã từ trần rồi.

Nói trống (nói tỉnh lược)

Cô ấy xấu thật!
 Cô ấy không được xinh lắm

Dùng từ đồng nghĩa

Cậu còn kém lắm!  Cậu cần cố
gắng nhiều hơn nhé!

Nói vòng

An không sống được lâu nữa
đâu chị ạ!  An bị nặng thế thì
không được lâu nữa đâu chị ạ!

Phủ định từ trái nghĩa

BÀI TẬP
NHANH

Cho biết
những câu
sau viết theo
cách nói
giảm nói
tránh nào?

Bạn cần phải chăm học hơn.
Ông ấy chỉ nay mai thôi.
Ông cụ đã qui tiên rồi.
Bài thơ của anh chưa được hay lắm.

Bạn cần phải chăm học hơn.

Dùng cách nói vòng

Ông ấy chỉ nay mai thôi.

Dùng cách nói trống
(tỉnh lược)

Ông cụ đã qui tiên rồi.

Dùng từ đồng nghĩa

Bài thơ của anh chưa được
hay lắm.

Dùng cách nói phủ định
từ trái nghĩa

III. Luyện tập

VÒNG 1: MẮT THẦN
Nhiệm vụ: Tìm phép nói giảm
nói tránh trong câu

1. Bài văn này bạn phân tích chưa được hay lắm.
2. Bác đã lên đường, theo tổ tiên
Mác Lê-nin, thế giới Người Hiền…
3. Đây là lớp học cho trẻ em khiếm thị
4. Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ!
5. Cha mẹ em chia tay nhau từ khi em còn bé.
6. Cha nó mất, mẹ nó đi bước nữa.
7. Mẹ đã có tuổi rồi, nên chú ý giữ gìn sức khỏe

VÒNG 2: LỜI HAY, Ý ĐẸP
Nhiệm vụ: Đặt câu sử dụng phép
nói giảm nói tránh phù hợp và
cho biết em đã sử dụng cách nào.

Nói
giảm nói
tránh
bằng
cách phủ
định từ
trái
nghĩa

Anh cút ra
khỏi nhà
tôi ngay!

Anh không
nên ở đây
nữa!

Nói
giảm
nói
tránh
bằng
cách
nói
trống.

Bệnh tình
con ông nặng
lắm chắc sắp
chết rồi!

Bệnh tình con
ông chắc chẳng
còn được bao
lâu nữa.

Nói
giảm nói
tránh
bằng
cách
dùng từ
Hán Việt
đồng
nghĩa

Những đứa trẻ
này bố mẹ chết
hết rồi, thật
đáng thương

Những đứa
trẻ mồ côi
này thật
đáng thương

Nói
giảm
nói
tránh
bằng
cách
nói
vòng

Cấm trẻ
con vào
đó

Các cháu vào đó
rất nguy hiểm,
dễ bị tai nạn

Nói
giảm nói
tránh
bằng
cách
phủ định
từ trái
nghĩa

Giọng hát
của bạn
chua loét.

Giọng hát của
bạn chưa được
ngọt ngào lắm.

Nói
giảm nói
tránh
bằng
cách
dùng từ
Hán Việt
đồng
nghĩa

Bác sỹ pháp
y đang mổ
xác chết.

Bác sỹ pháp
y đang phẫu
thuật tử thi.

Nói
giảm
nói
tránh
bằng
cách
nói
vòng

Con Rùa nó bò
lật ngửa cũng
còn nhanh hơn
cậu đó.

Cậu chạy nhanh
hơn chút nữa là
được rồi.

VÒNG 3: THÔNG ĐIỆP CUỘC SỐNG
Nhiệm vụ: Xây dựng + Diễn
đoạn hội thoại ngắn, có sử dụng
phép nói giảm nói tránh 
Thông điệp

HƯỚNG DẪN TỰ
HỌC

Vẽ sơ đồ tư
duy hệ thống
lại bài học

So sánh sự
khác nhau của
hai biện pháp
tu từ nói quá
và NGNT

Sưu tầm
những mẩu
truyện có biện
pháp NGNT,
nêu tác dụng

Chuẩn bị dàn
ý bài Luyện
nói

NÓI QUÁ

- Biện pháp tu từ phóng
đại quy mô, tính chất của
sự vật, sự việc .
- Nhấn mạnh, gây ấn
tượng, tăng giá trị biểu đạt

NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

- Biện pháp tu từ diễn đạt
tế nhị, uyển chuyển.
- Tránh gây cảm giác quá
đau buồn, thô tục, nặng
nề; tránh thô tục, thiếu
lịch sự

THANK YOU