KIỂM TRA BÀI CŨ
CÂU HỎI 1: Thế nào là mối ghép cố định? Chúng gồm mấy loại?

TRẢ LỜI:

- Mối ghép cố định là mối ghép mà các chi tiết được ghép không
có chuyển động tương đối nhau.
- Chúng gồm mối ghép không tháo được (Mối ghép bằng đinh tán
và mối ghép bằng hàn) và mối ghép tháo được (mối ghép bằng
ren và mối ghép bằng then và chốt).

KIỂM TRA BÀI CŨ
CÂU HỎI 2: Thế nào là mối ghép tháo được? Cho ví dụ?

TRẢ LỜI:

- Mối ghép tháo được là mối ghép có thể tháo rời các chi tiết ở dạng
nguyên vẹn như trước khi ghép
- Ví dụ như mối ghép bằng ren: bu long, vít cấy, đinh vít.

TIẾT 23. BÀI 27:
MỐI GHÉP ĐỘNG
I. THẾ NÀO LÀ MỐI GHÉP ĐỘNG
II. CÁC LOẠI KHỚP ĐỘNG
1. Khớp tịnh tiến
2. Khớp quay

I - THẾ NÀO LÀ MỐI GHÉP ĐỘNG?
Chiếc ghế
xếp( ghế
gấp) có
mấy chi
tiết, hãy kể
tên các chi
tiết?

D
C
A
B

Chiếc ghế xếp gồm 5 chi tiết: chân trước, mặt ghế,
chân sau, thanh truyền, đinh tán.
Đinh tán

chân trước

chân sau

thanh truyền

mặt ghế

D
C
A
B

Cáctiết
chiđược
tiếtghép
của với
Các chi
ghế xếp
nhau bằng
đinhđược
tán (Mối
ghép
ghép A,
B, C,với
D)nhau
như thế nào?

Khi mở ghế ra và gập ghế lại, tại các mối ghép
A, B, C, D các chi tiết có sự chuyển động tương đối
với nhau là mối ghép động.

 1/- Khái niệm: Mối ghép mà các chi tiết được ghép có
sự chuyển động tương đối với nhau gọi là mối ghép
động hay khớp động.
 2/- Công dụng: Mối ghép động chủ yếu để ghép các
chi tiết thành cơ cấu.

Một nhóm nhiều vật được nối với nhau bằng những khớp
động, trong đó có một vật được xem là giá đứng yên, còn các
vật khác chuyển động với quy luật hoàn toàn xác định đối với
giá được gọi là một cơ cấu.

Nếu chọn thanh 4 (AD) làm giá, ta được cơ cấu tay quay –
thanh lắc ( 1: Tay quay; 2: Thanh truyền; 3: Thanh lắc; 4: Giá)
C

2

B

1
A

3
4

Cơ cấu bốn khâu bản lề

D

A

4

Cơ cấu tay quay - thanh lắc
Em hãy quan sát chuyển động của các thanh:

D

- Các chuyển động thường gặp sau:

Khớp tịnh tiến: Bao diêm, ngăn
kéo bàn…

Khớp cầu:Giá gương xe máy…

Khớp quay: Bản lề cửa, trục xe
đạp…

Khớp vít: Mái hiên di động



I I– CÁC LOẠI KHỚP ĐỘNG?

1) Khớp tịnh tiến:
a) Cấu tạo:

Quan sát và nêu cấu tạo các khớp tịnh tiến sau?
Quan sát sự chuyển động của các khớp tịnh tiến sau:
Rãnh trượt
Xi lanh

Sống trượt

Pit tông
Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
Mối ghép pittông-xilanh

Tìm hiểu cấu tạo của khớp tịnh tiến?
1.Mối ghép pit-tông – Xi lanh có mặt tiếp xúc là.................................................

2. Mối ghép sống trượt – rãnh trượt có mặt tiếp xúc là.........................................

Mối ghép pittông-xi lanh

Mối ghép sống trượt-rãnh trượt

Xi lanh

Bề mặt
tiếp xúc

Pit tông

 - Mối ghép pittông – xilanh có mặt tiếp xúc là

mặt trụ tròn
………………

Rãnh trượt
Bề mặt
tiếp xúc
Sống trượt

-Mối ghép sống trượt – rãnh trượt có mặt tiếp xúc
mặt phẳng
là……………….

b. Đặc điểm:
 Mọi
điểmkhớp
trên vật
tiếncác
có chuyển
độngcùng
giống
hệt vật
nhau
Trong
tịnhtịnh
tiến,
điểm trên
một
chuyển
 Khi
khớp
làmthế
việc,
hai?chi tiết trượt trên nhau tạo nên ma sát lớn gây cản
động
như
nào
trở chuyển động.Để khắc phục ta làm nhẳn bóng bề mặt rồi bôi trơn bằng
Khi mỡ.
2 chi tiết trượt trên nhau sẽ xảy ra hiện tượng gì? Hiện tượng này có
dầu
lợi hay có hại ? Khắc phục nó như thế nào?
c. Ứng
- Mốidụng
ghép pittông-xi lanh
- Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
Ngăn
bàn; lớp, Hộp
quẹt;
tiêm;
Em hãy
quankéo
sát trong
đồ vậtdiêm
và dụng
cụ nào trongỐng
gia đình
em có cấu tạo
khớp tịnh tiến? Kể tên một số khớp tịnh tiến mà em đã biết .

c. Ứng dụng:



Dùng để biến đổi chuyển động tịnh tiến thành chuyển
động quay và ngược lại

2, Khíp quay:
a. Cấu tạo:

Khớp quay

Vòng bi

• Khớp quay:

Quan
sátbạc
cấulót,
tạoổ của
Gồm:
Trục,
trục.khớp quay, em
hãy kể tên các chi tiết của khớp
quay?

Ổ Trục
Bạc lót
Trục

18

Quan sát cấu tạo của vòng bi em hãy kể tên các
• Vòng bi:
chi tiết của khớp quay?
Gồm: Vòng ngoài, vòng trong, bi và vòng chặn.

Vòng ngoài
Vòng trong

Vòng chặn

Bi

Mặt tiếp xúc là mặt trụ tròn.
Mặt tiếp xúc của các khớp quay
Chi
tiết có mặt trụ ngoài là trục, mặt trụ
thường có hình dạng gì?
trong là ổ trục
Chi tiết có lỗ thường được lắp bạc lót để
làm
sátgìhoặc
dùng
bị thayquá
cho
Tagiảm
phảima
làm
giảm
mavòng
sát trong
bạc
lót. chuyển động ở khớp quay?
trình
Kết luận : Trong khớp quay, mỗi chi tiết
chỉ có thể quay quanh một trục cố định so
với chi tiết kia.

b. Ứng dụng:
Em hãy quan sát xung quanh xem vật dụng, dụng cụ
nào ứng dụng khớp quay?

Ổ trục trước,
sau, cổ xe của
xe máy

Ổ trục quạt điện

Bản lề cửa

Trong chiếc xe đạp, khớp nào là khớp quay ?
Cổ xe

Trục sau
Trục giữa

Trục trước

Củng cố:
1./ Thế nào là mối ghép động ?
2./ Các mối ghép sau đây thuộc loại khớp nào ?
Khớp tịnh
tiến

a

Khớp tịnh
tiến
d

Khớp quay

Khớp quay

Khớpbquay Khớp quay

e

g

c

Khớp cầu

h

Hãy cho biết các đồ vật, dụng cụ sau đây được ứng dụng
khớp nào? Hãy đánh dấu X vào cột tương ứng.
Tên

Khớp tịnh tiến

Khớp quay

Ổ trục quạt
điện

X

Cổ xe đạp

X

Bộ xilanh tiêm
Bao diêm
Bản lề cửa

X
X
X

GHI NHỚ
1.Trong mối ghép động, các chi tiết được ghép
có chuyển động tương đối với nhau, vì vậy để
giảm ma sát và mài mòn mối ghép động thường
được bôi trơn thường xuyên.
2.Mối ghép động còn gọi là khớp động như:
khớp tịnh tiến, khớp quay, khớp cầu,…chúng
được dùng rộng rãi trong nhiều máy và thiết
bị.
25

1.

Các em xem lại nội
dung
1. Häc
bµi bài học: Ghi nhớ SGK trang 95.
2. Học bài và trả lời 3 câu hỏi cuối SGK trang 95.
3. Xem trước và nắm chắc nội dung bài 29: “Truyền chuyển động”.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
1. Học ghi nhớ SGK- 95
2.Trả lời câu hỏi:

Câu 1.Thế nào là mối ghép động ? Có những loại khớp động nào?
Câu 2. Các mối ghép sau đây thuộc loại khớp nào ?

a

b

c

3. Ôn tập chương III, IV

d

E

G