Sắt, gang, thép.

NĂM HỌC 2022 - 2023
Tác giả: Vũ Đức Tứ
Trường Tiểu học Đức Xuân – TP Bắc Kạn

Kiểm tra bài cũ

1/ Em hãy nêu đặc điểm và công
dụng của tre?
* Tre có đặc điểm: Mọc thành bụi, cây
mọc đứng, cao khoảng 10-15m thân
rỗng, gồm nhiều đốt thẳng.
- Cứng, có tính đàn hồi.
* Tre có công dụng: Làm nhà, đồ
dùng trong gia đình, nông cụ…

2/ Em hãy nêu đặc điểm và công
dụng của mây, song?
* Mây, song có đặc điểm: Mọc thành
bụi, cây leo, thân gỗ, dài, không phân
nhánh.
- Có loài dài đến hàng trăm mét.
* Mây, song có công dụng: Đan lát,
làm đồ mĩ nghệ.
- Làm dây buộc bè, làm bàn ghế…

Thứ hai, ngày 21 tháng 11 năm 2022
Khoa học:

Sắt, gang, thép.
1.Nguồn gốc, tính chất của sắt, gang,
thép.
2. Một số đồ dùng bằng sắt, gang, thép.
3. Cách bảo quản một số đồ dùng được
làm từ sắt và hợp kim của sắt.

1.Nguồn gốc, tính chất của sắt, gang,
thép:
Đọc tài liệu ở SGK/48 thảo luận nhóm 4
và trả lời các câu hỏi trong phiếu học
tập:

Phiếu học tập
Câu 1: Trong tự nhiên, sắt có ở đâu, sắt có
đặc điểm gì?
……………………………………………
Câu 2: Gang, thép đều có thành phần nào
chung?
……………………………………………
Câu 3: Gang, thép khác nhau ở điểm nào?
Gang: ………………………………………
Thép: ……………………………………...

Câu 1: Trong tự nhiên, sắt có trong các thiên
thạch (là khối chất rắn từ ngoài trái đất) và có
trong các quặng sắt. Sắt là kim loại có tính
dẻo,dễ uốn, dễ kéo thành sợi, dễ rèn, dập.
Sắt có màu trắng xám, có ánh kim.

Thiên thạch

Quặng sắt

Câu 2: Gang, thép đều là hợp
kim của sắt và các-bon.

Câu 3:
• Gang: Trong thành phần của gang có nhiều
các-bon hơn thép, gang
cứng, giòn, không thể uốn, kéo thành sợi.
• Thép: Trong thành phần của thép có ít cácbon hơn gang, ngoài ra có thêm một số
chất khác, thép cứng, bền, dẻo hơn gang.
Có loại thép bị gỉ trong không khí ẩm
nhưng có loại thép không bị gỉ.

Khai thác sắt

Nhà máy luyện gang, thép

Ảnh hưởng của quá trình luyện
gang, thép đến môi trường

•

Trong quá trình luyện gang, thép
thường thải ra nhiều khí độc và bụi làm
ô nhiễm môi trường không khí.
•
Chất thải rắn không được qui hoạch
hợp lý sẽ làm suy thoái môi trường đất,
nước.
•
Chất thải lỏng khi thải trực tiếp vào
nguồn nước sẽ làm tăng nồng độ kim loại
ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.

. Hiện nay ở các nhà máy luyện
gang, thép cũng đã cải tiến hệ thống
lọc khí,bụi và xử lí nước thải để
giảm thiểu ảnh hưởng đến môi
trường.

2. Một số đồ dùng bằng sắt,
gang, thép:
 Quan sát hình SGK/48 + 49
Thảo luận nhóm đôi (3 phút)

1

Hình

1
2
3
4
5
6

2

3

4

Tên đồ dùng

Đường ray tàu hỏa
Lan can nhà ở
Cầu
Nồi
Dao, kéo, dây thép
Cờ lê, mỏ lết

5

6

Vật liệu

Thép
Thép
Thép
Gang
Thép
Thép

Kết luận:
- Sắt là một kim loại được sử dụng
dưới dạng hợp kim. Chấn song sắt,
hàng rào sắt,đường sắt… thực chất
được làm bằng thép.

Nhà máy gang, thép Thái Nguyên

- Kể tên một số dụng cụ, máy
móc, đồ dùng làm từ gang
hoặc thép mà em biết?

Kết luận:
Các hợp kim của sắt được dùng để
làm nhiều loại đồ dùng khác nhau
như nồi, chảo… (được làm bằng
gang); dao, kéo, cày, cuốc,… và nhiều
loại máy móc, tàu xe, cầu, đường sắt,
…(được làm bằng thép).

Các vật dụng làm bằng gang:

Bộ nồi gang trắng

Bộ nồi gang đen

Bộ kê bằng gang

Các dạng vật liệu bằng thép:

Khoanh thép

Thép cây
Thép ống

Các vật dụng được làm từ thép.

Trụ bê tông cốt thép
Vỏ ngoài
bằng thép

Các công trình từ thép

Mái vòm từ thép

Khung sườn
bằng thép

3. Cách bảo quản một số đồ
dùng được làm từ sắt và hợp
kim của sắt

Khi sử dụng các đồ dùng, vật liệu trên
qua một thời gian sẽ gây hoen gỉ, hư
hao.
Vậy chúng ta cần
phải làm gì để bảo
vệ những vật liệu,
dụng cụ đó?
Các đồ vật bị gỉ

Kết luận:
- Cần phải bảo quản các đồ dùng
trong gia đình.
- Phải cẩn thận khi sử dụng các đồ
dùng bằng gang trong gia đình vì
chúng giòn và dễ vỡ.

- Một số đồ dùng bằng thép như
cày, cuốc, dao, kéo,… dễ bị gỉ. Vì
vậy khi sử dụng xong phải rửa
sạch và cất nơi khô ráo.

Một số đồ dùng bằng thép không bị gỉ.

Bồn rửa
chén thép

Dao thép

Muỗng thép

Củng cố:

Ô CỬA BÍ MẬT

Ô CỬA BÍ MẬT

Sắt được gọi là:
1
a) Kim loại
b) Hợp kim
Chấn song sắt, hàng rào
sắt, đường sắt…thực chất
được làm bằng:
3
a) Sắt.
b) Gang.
c) Thép.

7
8
0
10
92
6
3
4
1
5

Sắt được sử dụng dưới
dạng:
2
a) Kim loại.
b) Hợp kim.
Các hợp kim của sắt dược dùng
a) Dùng để đúc tượng.
b) Dùng để làm các đồ dùng như
4 kéo, cày,
nồi, chảo, dao,
cuốc…,và nhiều loại máy móc,
tàu, xe, cầu, đường sắt

* Hiện nay nguồn tài nguyên thiên
trong đó có tài nguyên sắt ở các mỏ
quặng khoáng sản đã bị khai thác gần
như cạn kiệt. Vậy mọi người trong
chúng ta cần phải sử dụng nguồn tài
nguyên này hết sức hợp lí và tiết kiệm
bàng cách bảo quản cẩn thận các đồ
dùng trong gia đình chúng ta..

Dặn dò:
Về nhà học bài và tìm xem trong nhà
mình còn có những đồ dùng nào làm
bằng gang và thép nữa không và cách
bảo quản chúng như thế nào?
Chuẩn bị bài tiếp theo “Đồng và hợp
kim của đồng”.
Tìm một số mẫu vật làm bằng đồng
và hợp kim của đồng.