Tiết 50:
VĂN BẢN: BÀI TOÁN DÂN SỐ
( Thái An)
LỚP 8A1

I. Tìm hiểu chung

I. Đọc- hiểu chú thích
Xuất xứ

Trích từ Báo
Giáo dục và
Thời đại Chủ
nhật, số 28,
1995

PTBĐ

Nghị luận
(CM+ GT), +
Tự sự+ Biểu
cảm

Nội dung
chính

Vấn đề gia tăng dân
số có liên quan chặt
chẽ đến chất lượng
con người và xã hội.

Bố cục
Phần 1
“ Có người bảo….
sáng mắt ra” 
Nêu vấn đề dân số
và kế hoạch hóa
gia đình

Phần 2
“Đó là … ô thứ
34 của bàn cờ” 
Chứng minh, giải
thích vấn đề dân
số xung quanh bài
toán cổ

Phần 3

Còn lại  Lời kêu
gọi của tác giả

II. Đọc- hiểu văn
bản

1. Nêu vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình

1. Em hiểu như thế nào là vấn đề dân số và kế
hoạch hóa gia đình?
2. Lúc đầu dẫn ra ý kiến: Bài toán dân số đã được đặt ra từ
thời cổ đại, thái độ của tác giả như thế nào?

– Dân số là số người sinh sống trên phạm vi một
quốc gia, một châu lục hay toàn cầu
- Kế hoạch hóa gia đinh: Mỗi cặp vợ chồng chỉ
nên có từ 1 đến 2 con. là vấn đề sinh sản của
mỗi gia đình. Nó gắn liền với vấn đề dân số->
Đây là vấn đề đã và đang được toàn thế giới
quan tâm.
=> Dân số gắn với KHHGĐ, tức là vấn đề sinh sản

Đọc thông tin sau + Đọc đoạn 1 và cho
biết: Theo em điều gì làm cho tác giả
sáng mắt ra? Nhận xét về cách đặt vấn
đề của tác giả?

Hiện tại >< Thời cổ đại
Không tin >< Sáng mắt ra
-> Là vấn đề đã và đang
được toàn thế giới quan
tâm
=> Lập luận tương phản; cách đặt
vấn đề nhẹ nhàng, gây hứng thú

Những gia
đình đông
con nhất thế
giới

Gia đình bà Valentina Vassilyeva ở Nga đã lập
kỷ lục thế giới khi sinh đến 69 người con (16
lần sinh đôi, 7 lần sinh ba và 4 lần sinh tư).
Trong 40 năm (1725 -1765) bà đã sinh tổng
cộng 27 lần và 67/69 người con khỏe mạnh. 

Cô Sulenman Gutierrez (Mỹ) nổi tiếng khắp thế
giới khi sinh một lúc tới 8 em bé vào tháng
1/2009. Đặc biệt là trước khi sinh 8 em bé này
cô đã có 6 đứa con khác. 14 đứa con của cô đều
ra đời bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo.

Noel và Sue Radford nên vợ chồng Ông Ziona (Ấn Độ) và kết hôn với
khi cô mới 14 tuổi và anh 18 tuổi. Họ người vợ đầu tiên tên Zathiangi năm
là một gia đình lớn nhất ở Anh với 21 17 tuổi. Hiện tại, ông có một gia
người con, chưa kể một đứa trẻ đã
đình cực lớn với 39 người vợ và 94
qua đời vì sinh non.
người con. 

Ông Ancentus Akuku (Kenya), được biết đến
với biệt danh "Kẻ nguy hiểm". Ông kết hôn với
hơn 100 phụ nữ, hơn 30 lần ly dị và làm cha
của gần 200 người con. Với một gia đình quá
đông đúc như thế, Akuku đã xây dựng 2 trường
tiểu học chỉ chuyên giáo dục các con mình, và
một nhà thờ cho đại gia đình của ông dự lễ.

Ông Bello Maasaba có 107 bà vợ (bao gồm
đang chung sống , đã li dị và đã mất) và 185
đứa con. Hiện tại, ông này có tất cả 5.000
người thân thích gồm con cái, cháu chắt, dâu rể
và những anh em họ hàng khác.

2. Giải thích, chứng minh bài toán dân số

Để nêu bật chủ đề của tác phẩm, tác giả đã dẫn ra bài toán cổ
(bàn cờ) và kinh thánh. Hoàn thiện sơ đồ sau
(10') để làm rõ điều đó:
Câu chuyện bàn

..................................................................................

cờ

..................................................

Theo Kinh

..................................................................................

Thánh

..................................................

 Vai trò của 2 câu chuyện trong việc thể hiện chủ đề: ..............
.............................................................................................

THEO KINH THÁNH (BÀI TOÁN DÂN SỐ)

BÀI TOÁN DÂN SỐ
- Khởi điểm: 1 hạt thóc

- Ban đầu chỉ có 2 người (A-đam và Ê-va)

- Số thóc tăng theo cấp số nhân

- Năm 1995: Dân số Trái đất: 5.63 tỉ

 Phủ khắp bề mặt Trái Đất

 Xấp xỉ ô thứ 33 của bàn cờ

 Tưởng ít mà lại rất nhiều

- Năm 2015: 7 tỉ người  Ô thứ 34 của bàn cờ

...

Câu chuyện kén rể của nhà thông
thái gây tò mò, hấp dẫn người đọc,
đưa đến kết luận bất ngờ: tưởng số
thóc ít hóa ra lại rất nhiều. Từ sự so
sánh số thóc với con người, tác giả
giúp người đọc hình dung ra tốc độ
gia tăng dân số hết sức nhanh chóng.

Đọc số liệu sau + Đoạn 4 (sgk - tr131) và hoàn thiện sơ đồ:
Thực trạng:

………………………………………………………………………
………………………………………………………………

Gia tăng
dân số

………………………………………………………………………
Tác hại: ....
………………………………………………………………………
………………………………………………………………………
…………………………
…………………………………………………………………
………………………………………………………………………

 Nhận xét về mối………………………………………………………………………
quan hệ giữa sự phát triển dân số và sự phát triển kinh tế
của mỗi quốc gia:
……………………………
………………………………………………………………………………
……………………..

Tỉ lệ sinh con
ở các nước
phát triển
Ý: 1,43

Ru-ma-ni: 1,31

Sing-ga-po: 1,209
Mĩ: 0,6

Hàn Quốc: 1,1

Đài Loan: 1,15
Ma Cao: 1,2

Thực trạng
của việc gia tăng dân số

Hậu quả
của việc gia tăng dân số

- Tỉ lệ sinh con của người phụ nữ là
rất cao.
- Dân số gia tăng theo cấp số nhân.

- Thiếu chỗ ở
- Nghèo đói, bệnh tật.

- Dân số tăng nhanh ở các nước
chậm phát triển (châu Phi, châu Á)

- Ô nhiễm môi trường.

- Năm 2017 dân số thế giới là hơn
7,5 tỉ người

- Kinh tế, văn hóa kém phát triển.
- Tài nguyên cạn kiệt.
- Tệ nạn xã hội

 Lập luân đơn giản, thuyết phục; dẫn chứng cụ thể, xác thực
 Gia tăng dân số tỉ lệ nghịch với sự phát triển của kinh tế, xã hội.

Kinh tế kém
phát triển

Bùng nổ
dân số

Nghèo nàn,
lạc hậu

Dân trí thấp

Dân
số tăng
nhanh
ảnh
hưởng
đến
tương lai
dân tộc
và nhân
loại

Hậu quả
của bùng
nổ dân
số

Đất chật, người đông

Ùn tắc giao thông

Ô nhiễm môi trường

Khu ổ chuột ở Ấn Độ

Nghèo
đói

Một em bé Ấn Độ đói quá phải bú sữa
của chó
Và ở Việt Nam

Kinh tế chậm phát triển, thất
nghiệp gia tăng

Chất lượng cuộc sống thấp
Chăm sóc không
được chu đáo

Bệnh viện quá tải

3. Biện pháp giảm gia tăng dân số

Sau khi đọc văn bản này, em có suy
nghĩ gì về con đường hạn chế
sự gia tăng dân số?
Em nghĩ, con
đường hạn
chế sự gia
tăng dân số
là:
……………
……………
…………

Em nghĩ như
thế vì:………
……………
……………
……………
……………
……………

Biện pháp
giảm gia
tăng dân số

Đẩy mạnh giáo dục cho
phụ nữ

Hạn chế sinh đẻ

Vẽ
tranh
tuyên
truyền
về
dân
số
và
kế
hoạch
hóa
gia
đình

Gái một con trông mòn con mắt,
Gái hai con, con mắt liếc ngang.
Ba con cổ ngẳng, răng vàng,
Bốn con quần áo đi ngang khét mù.
Năm con tóc rối tổ cu,
Sáu con yếm tụt, váy dù vặn ngang.

Có thể
bạn chưa
biết

Thống
kê và
dự báo
sự phát
triển
của dân
số thế
giới từ
1950 
2050

Dân số Việt Nam tính đến thời điểm ngày 7/11/2018
Tổng số dân: 96.823.191
Chiếm 1,27% dân số thế giới, đứng thứ 14.
Số trẻ em được sinh ra hằng ngày: 4.270 trẻ
Trung bình mỗi ngày dân số tăng: 2.604 người

Dân số hiện tại của Việt Nam là 98.487.953 người vào ngày
26/11/2021 theo số liệu mới nhất từ Liên Hợp Quốc.

Dân số thế giới, châu Phi, châu Á, Việt Nam
Tên

Năm 2015

Năm 2016

Năm 2017

Việt Nam

93.447.601

94.444.200

95.414.640

Châu Á

4.419.897.601

4.462.676.731

4.504.428.373

Châu Phi

1.194.369.908

1.225.080.510

1.256.268.025

Thế giới

7.349.472.099

7.432.663.275

7.515.284.153

DSTG: 7.907.083.948 (26/11/2021)

III. Tổng kết

Sử dụng đầy đủ các phương pháp
thuyết minh.

Nghệ
thuật

Lập luận chặt chẽ

Ngôn ngữ khoa học, giàu sức thuyết
phục.

Đất đai không sinh thêm, con người
lại ngày càng nhiều lên gấp bội. Nếu
không hạn chế sự gia tăng dân số thì con
người sẽ tự làm hại chính mình. Từ câu
chuyện một bài toán cổ về cấp số nhân,
tác giả đã đưa ra các con số buộc người
đọc phải liên tưởng và suy ngẫm về sự
gia tăng dân số đáng lo ngại của thế
giới, nhất là những nước chậm phát
triển.

Buổi học kết thúc
Chúc các em có 1 tuần học
thật vui vẻ