ÔN TẬP TỔNG HỢP
HỌC KÌ I
MÔN NGỮ VĂN 8

GIỚI HẠN ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 8, HKI

I. PHẦN VĂN BẢN:
1. Truyện, ký Việt Nam 1930-1945: Nắm tên các văn bản, tên tác
giả, thể loại.
2. Văn bản nước ngoài:
- Chiếc lá cuối cùng – O. Hen-ri:
+ Nắm nội dung, nghệ thuật của truyện.
+ Vì sao nói chiếc lá vẽ của cụ Bơ – men được coi là một kiệt tác?
3. Văn bản nhật dụng
- Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000
- Ôn dịch, thuốc lá
Þ Học phần tác hại của bao bì ni lông và tác hại của khói thuốc lá, ý
nghĩa của văn bản.
4. Thơ Việt Nam đầu thế kỉ XX
Học thuộc thơ và nắm thể thơ, nội dung, nghệ thuật bài thơ “Đập
đá ở Côn Lôn”– Phan Châu Trinh

2. Các văn bản nước ngoài
Tên văn
bản
 
Cô bé bán
diêm
 
Chiếc lá
cuối cùng

Tác giả Thể loại
Nội dung chủ yếu
 
An-đéc- Truyện - Số phận của cô bé bán diêm: Gia
xen
ngắn
cảnh đáng thương, phải chịu cảnh
 
ngộ đói rét, không người yêu
thương ngay cả đêm giao thừa.
- Lòng thương cảm của tác giả đối
với em bé bất hạnh
O. Hen- Truyện
Ca ngợi tình yêu thương giữa
ri
ngắn
những người nghệ sĩ nghèo. Qua
 
đó, tác giả thể hiện quan niệm của
mình về mục đích của sáng tạo
nghệ thuật.

Đặc sắc nghệ thuật
- Nghệ thuật kể chuyện
hấp dẫn, đan xen giữa
hiện thực và mộng tưởng
với các tình tiết diễn biến
hợp lí.
- Dàn dựng cốt truyện
chu đáo, sắp xếp tình tiết
khéo léo tạo hứng thú cho
độc giả
- Đảo ngược tình huống 2
lần tạo nên sự bất ngờ,
hấp dẫn cho câu chuyện

 
Đánh nhau
với cối xay
gió (trích)
Xec-van-tét

 
Tự sự
 
 
 
 
 

- Hình tượng nhân vật Đôn Kihôtê: có khát
vọng và lí tưởng cao đẹp nhưng hoang tưởng,
ngỡ những chiếc cối xay gió là những kẻ thù
khổng lồ dị dạng và đánh nhau với chúng rồi
thảm bại.
- Hình tượng Xan-chô Pan-xa: tỉnh táo nhưng
thực dụng và hèn nhát.
- Hai nhân vật đối lập nhau gay gắt nhưng lại
có quan hệ bổ sung cho nhau để làm rõ chủ đề
Hai cây
Tự sự
- Hình ảnh 2 cây phong trong cảm nhận của
phong
kết hợp người họa sĩ là biểu tượng của quê hương
(trích“Người miêu tả - Những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ không thể nào
thầy đầu
biểu cảm quên
tiên”)
- Lòng biết ơn người thầy Đuy sen - người đã
Ai-ma-tốp
gieo vào tâm hồn trẻ thơ niềm tin, niềm khát
khao hi vọng về một cuộc sống tốt đẹp.

- Nghệ thuật kể chuyện tô
đậm sự tương phản giữa
2 hình tượng nhân vật
- Giọng điệu hài hước,
phê phán

- Người kể tạo nên 2
mạch kể lồng ghép độc
đáo
- Miêu tả bằng ngòi bút
đậm chất hội họa, truyền
sự rung cảm đến người
đọc
- Có nhiều liên tưởng,
tưởng tượng phong phú

3. Các văn bản nhật dụng
 Tên văn bản

Nội dung
- Tính không phân hủy
của pla-xtíc là nguyên
nhân cơ bản khiến cho
việc dùng bao bì ni
Thông tin về trái lông gây nguy hại đến
đất năm 2000 môi trường và sức khỏe
con người.

Nghệ thuật
- VB giải thích rất
đơn giản, ngắn gọn
mà sáng tỏ về tác hại
của việc dùng bao bì
nilon, về lợi ích của
việc giảm bớt chất
thải ni lông.
- Ngôn ngữ diễn đạt
sáng rõ, chính xác,
thuyết phục.

Ý nghĩa VB
Nhận thức về
tác dụng của
một hành động
nhỏ, có tính khả
thi trong việc
bảo vệ môi
trường Trái
Đất.

- Thuốc lá đe dọa
sức khỏe và tính
mạng loài người
- Thuốc lá không chỉ
làm hại tới sức khỏe
mà còn gây ảnh
Ôn dịch thuốc lá hưởng xấu về kinh
(theo Nguyễn tế, đạo đức.
Khắc Viện)

- Kết hợp lập luận chặt
chẽ, dẫn chứng sinh
động với thuyết minh
cụ thể, phân tích trên cơ
sở khoa học.
- Sử dụng thủ pháp so
sánh để thuyết minh một
cách thuyết phục một
vấn đề y học liên quan
đến tệ nghiện thuốc lá.

Với
những
phân tích khoa
học, tác giả đã
chỉ ra tác hại
của khói thuốc
lá đối với đời
sống con người,
phê phán và
kêu gọi mọi
người
ngăn
ngừa nạn thuốc
lá.

II. PHẦN TIẾNG VIỆT:
- Học thuộc các khái niệm: Từ ngữ địa phương,
biệt ngữ xã hội, trợ từ, thán từ, tình thái từ.
- Học thuộc công dụng của các loại dấu câu: dấu
ngoặc đơn, dấu hai chấm, dấu ngoặc kép. Lấy ví
dụ minh họa.
- Nói giảm nói tránh: Học thuộc khái niệm, lấy ví dụ
minh họa.

- Bài Câu ghép:
+ Học thuộc khái niệm Câu ghép.
+ Đặt câu ghép sử dụng cặp từ nối các vế câu:
a.

Vì....nên

c. Nếu ...thì
e. Tuy... nhưng

b. Càng... càng
d. Vừa....vừa

III. PHẦN TẬP LÀM VĂN
- Học thuộc đặc điểm chung của văn bản thuyết minh.
- Nắm được nhiệm vụ của từng phần trong dàn ý của bài
văn thuyết minh.
- Thực hành viết bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng:
Đề 1: Thuyết minh về một đồ dùng học tập (bút bi, bút chì,
thước kẻ, com pa, quyển sách giáo khoa, cặp sách...)
Đề 2: Thuyết minh về một vật dụng trong gia đình (phích
nước, mũ bảo hiểm, kính đeo mắt…)

DÀN Ý CHUNG VỀ BÀI VĂN THUYẾT MINH VỀ MỘT THỨ ĐỒ DÙNG

1. Mở bài: Giới thiệu chung về tầm quan trọng của đồ dùng.
2. Thân bài:
Trình bày lần lượt từng đặc điểm tiêu biểu của đồ dùng:
- Nguồn gốc, xuất xứ.
- Nêu cấu tạo, chất liệu
- Nguyên lí hoạt động, công dụng( Lợi ích).
- Phân loại : Có nhiều loại thì cách phân biệt như thế nào?
- Cách sử dụng.
- Cách bảo quản.
3. Kết bài: Nhấn mạnh, khẳng định vai trò, ý nghĩa của đồ dùng
trong hiện tại và tương lai.

Các loại từ Khái niệm

1. Từ ngữ địa Là từ ngữ chỉ sử dụng ở một (hoặc một số) địa phương
phương
nhất định.
VD: Từ ngữ địa phương - Từ toàn dân
Heo – lợn
Mì - sắn
2. Trợ từ
Là những từ chuyên đi kèm một từ ngữ trong câu để
nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự
việc được nói đến ở từ ngữ đó. 
VD: Nó ăn những hai bát cơm.
=> Trợ từ “ những” biểu thị thái độ đánh giá việc ăn
hai bát cơm là nhiều.

Các loại từ Khái niệm
3. Thán từ Là những từ dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của người
nói hoặc dùng để gọi đáp.
VD: Ôi, vườn hoa này đẹp quá!
=> Thán từ “ôi”: bộc lộ cảm xúc ngạc nhiên.
4. Tình thái Là những từ được thêm vào câu để tạo câu câu nghi vấn,
từ
câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị các sắc thái
tình cảm của người nói, người viết. 
VD: Cháu cảm ơn bác ạ!
=> Tình thái từ “ạ”: biểu thị sắc thái kính trọng, lễ phép.
 5. Biệt ngữ Là những từ chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định.
VD: ngỗng, gậy, tủ đè,... => Biệt ngữ XH dùng trong tầng lớp HS,
xã hội
sinh viên.

Ghi nhớ/ sgk- 134:
Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú
thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm)
2.Ghi nhớ ( SGK/135)

Dấu hai chấm dùng để:
- Đánh dấu (báo trước) phần giải thích, thuyết
minh cho một phần trước đó;
- Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp (dùng với
dấu ngoặc kép) hay lời đối thoại (dùng với dấu
gạch ngang).

*Bài tập nhanh:
*Giải thích công dụng dấu hai chấm và dấu ngoặc
kép trong đoạn trích sau:
Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi,
như muốn bảo tôi rằng: “A ! Lão già tệ lắm ! Tôi ăn ở
với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à ?”.
(Nam Cao, Lão Hạc)

=> Dấu hai chấm dùng để đánh dấu( báo trước) lời
dẫn trực tiếp, dùng với dấu ngoặc kép.
=> Dấu ngoặc kép dùng để đánh dấu câu nói được dẫn trực
tiếp.