TUẦN 23
NỐI CÁC VẾ CÂU GHÉP BẰNG QUAN HỆ TỪ

Quan hệ
1. Quan hệ từ là từ nối
từcác từ ngữ hoặc các câu nhằm

thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những
NHỚhoặc, nhưng, mà, thì,
câu ấy với nhau: và,GHI
với, hay,
của, ở, tại, bằng, như, để, về…
2. Các cặp quan hệ từ thường gặp:
Vì …nên..; do…nên…; nhờ…mà…
(biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả)
Nếu …thì…; hễ …thì…
(biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả; điều kiện - kết quả)
Tuy …nhưng…; mặc dù …nhưng…
(biểu thị quan hệ tương phản)
Không những …mà…; không chỉ…mà…
(biểu thị quan hệ tăng tiến)

Kiểm tra:
Em đã được học những cách nối
các vế câu trong câu ghép chỉ
quan hệ gì ?

Em đã được học những cách nối các
vế câu trong câu ghép chỉ quan hệ
gì ?
- Em đã được học những cách nối các
vế câu, trong câu ghép, chỉ quan hệ
điều kiện- kết quả, giả thiết- kết quả và
quan hệ tương phản.

Luyện từ và câu

Nối các vế câu ghép bằng
quan hệ từ

I. Nhận xét

1. Phân tích cấu tạo của câu ghép sau đây:
Chẳng những Hồng chăm học mà
C

bạn ấy còn rất chăm làm.

V

C

V
Các bước phân tích cấu tạo một câu ghép:

- Dùng gạch chéo để phân cách các vế câu.
- Xác định chủ ngữ, vị ngữ của từng vế câu.
- Khoanh tròn vào cặp quan hệ từ.

Vế 1: Chẳng những Hồng chăm học
C

V

Vế 2: mà bạn ấy còn rất chăm chỉ
C

V

Chẳng những … mà …
(Quan hệ tương phản)

2. Tìm thêm những cặp quan hệ từ có
thể nối các vế câu có quan hệ tăng tiến.
chẳng những ...

mà ...

không những ...

mà ...

không chỉ ...

mà ...

chẳng những ...
không những ...

mà còn...
mà còn...

Chẳng những Hồng chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.

- Không những Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất
chăm làm.
- Hồng không những chăm học mà bạn ấy còn
rất chăm làm.
- Hồng không chỉ chăm học mà bạn ấy còn rất
chăm làm.
- Không chỉ Hồng chăm học mà bạn ấy còn rất
chăm làm.

II. Ghi nhớ

Để thể hiện quan hệ tăng tiến giữa
các vế câu ghép, ta có thể nối chúng
bằng một trong các cặp quan hệ từ:
không những… mà… ;chẳng
những… mà… ; không chỉ… mà…

III. Luyện tập
1 Tìm và phân tích cấu tạo của câu ghép chỉ quan
hệ tăng tiến trong mẩu chuyện vui:
Người lái xe đãng trí (SGK trang 54)

Người lái xe đãng trí

Một người đàn ông hốt hoảng gọi điện tới đồn công
an:
- A lô ! Xin các anh đến giúp tôi ngay ! Tôi đã khoá
cửa xe cẩn thận nhưng bọn trộm vẫn đột nhập vào xe
của tôi.
Bọn bất lương ấy không chỉ ăn cắp tay lái mà
mà chúng
còn lấy luôn cả bàn đạp phanh.

Thật không thể tưởng tượng nổi!
Lát sau, khi hai cảnh sát vừa được phái đi thì trực
ban của đồn lại nhận được một cú điện thoại :
- Xin lỗi vì đã làm phiền các anh. Hoá ra tôi ngồi
nhầm vào hàng ghế sau.

2 Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi chỗ trống:
a) Tiếng cười … đem lại niềm vui cho mọi người …
nó còn là một liều thuốc trường sinh.
b) … hoa sen đẹp … nó còn tượng trưng cho sự thanh
khiết của tâm hồn Việt Nam.
c) Ngày nay, trên đất nước ta, … công an làm nhiệm
vụ giữ gìn trật tự, an ninh … mỗi một người dân
đều có trách nhiệm bảo vệ công cuộc xây dựng hoà
bình.

2

Tìm quan hệ từ thích hợp với mỗi chỗ trống:

a) Tiếng cười không những (không chỉ; chẳng những) đem lại niềm vu
cho mọi người mà nó còn là một liều thuốc trường sinh.

b) Chẳng những (không những) hoa sen đẹp mà nó còn tượng
trưng cho sự thanh khiết của tâm hồn Việt Nam

c) Ngày nay, trên đất nước ta, không chỉ công an làm nhiệm vụ
giữ gìn trật tự, an ninh mà mỗi một người dân đều có trách
nhiệm bảo vệ công cuộc xây dựng hoà bình.

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 1
Câu ghép chỉ quan hệ tăng tiến là:
A.Vì bạn Nam cố gắng học tập nên kết quả thi đạt
điểm cao.
B.Bạn Ngọc không chỉ xinh đẹp mà bạn ấy còn
học giỏi.
C. Tuy gia đình gặp nhiều khó khăn nhưng bạn
Nga vẫn phấn đấu học tốt

Hết giờ
B

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 2
Điền cặp từ thích hợp vào câu : “Đứa trẻ …
không nín khóc …nó lại còn khóc to hơn” .
A.Không những … mà…
B.Vì … nên
C.Mặc dù … nhưng…

Hết giờ
A

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 3
Trong các cặp từ dưới đây, cặp từ thể hiện
mối quan hệ tăng tiến là:
A.Tuy… nhưng…; mặc dù…nhưng…; dù…
nhưng…
B.Nếu… thì; hễ… thì…; giá… thì…
C.Không những… mà…; chẳng những… mà…;
không chỉ… mà…

Hết giờ
C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn

RUNG CHUÔNG VÀNG

Câu 4
Em đã được học những cách nối các vế câu
ghép thể hiện quan hệ:
A.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản.
B.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tăng
tiến.
C.Nguyên nhân – kết quả, điều kiện – kết quả, tương
phản, tăng tiến.

Hết giờ

C

Đáp án

0
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1

C©u hái

Thêi gian

Ñaùp aùn