01

KHỞI ĐỘNG
GV cho HS chia sẻ về nhân vật hoặc mẫu hình người anh hùng mà các
em yêu thích. Thảo luận về người anh hùng trong cuộc sống ngày nay.

Đoạn trích:

Lục Vân Tiên đánh cướp cứu
Kiều Nguyệt Nga
( Trích “Truyện Lục Vân Tiên”)
- Nguyễn Đình Chiểu -

02

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC MỚI

I/ TÌM HIỂU CHUNG
1.Đọc, chú thích
2.Tác phẩm, tác phẩm

I. Tìm hiểu chung
1. Đọc, chú thích:

I. Tìm hiểu chung
2. Tác giả - Tác phẩm
a. Tác giả:
- Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888)
- Còn gọi Đồ Chiểu.
- Quê ở Gia Định.
- Cuộc đời:
+ Gặp nhiều trắc trở gian truân.
+ Là tấm gương sáng về nghị lực sống và cống
hiến cho đời, về lòng yêu nước và tinh thần bất
khuất chống giặc ngọai xâm.
- Sáng tác: Chủ yếu để truyến dạy đạo lý, khích lệ
tinh thần yêu nước và chiến đấu của nhân dân Nam
Bộ.

Cổ vũ lòng yêu nước,
ý chí cứu nước

Truyện thơ dài nêu cao
tinh thần y đức

Truyền bá đạo lí làm người

Toµn c¶nh l¨ng
Nguyễn Đình Chiểu

Quang
cảnh
Mộ
Nguyễn
Đình
Chiểu

b. Tác phẩm
* Truyện thơ Nôm “Lục Vân Tiên”
-Viết vào đầu những năm 50 của thế kỷ 19.
- Cốt truyện do nhà thơ sáng tạo. Kết cấu
chương hồi xoay quanh diễn biến cuộc
đời những nhân vật chính.
Thể loại: Truyện thơ Nôm, với 2082 câu
thơ lục bát
- Mục đích: Truyền dạy đạo lý làm người.
Tác phẩm “Lục Vân Tiên”

Lục Vân Tiên đánh cướp cứu
Kiều Nguyệt Nga.

Kiều Nguyệt Nga gặp nạn và
được cứu

TÓM TẮT
“Lục Vân Tiên”

Lục Vân Tiên gặp nạn và
được cứu.

Lục Vân Tiên - Kiều Nguyệt Nga
gặp lại và sum vầy.

*. Đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều
Nguyệt Nga”
- Vị trí đoạn trích:
+ Nằm ở phần đầu tác phẩm (phần Gặp
gỡ), gồm 44 câu, từ câu 123 đến
câu 180 (có lược bớt một số câu).

- Bố cục: 2 phần
- Đoạn 1 (14 câu đầu): Lục Vân Tiên đánh tan bọn
cướp, tiêu diệt tên cầm đầu Phong Lai.
- Đoạn 2 (còn lại): Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên
và Kiều Nguyệt Nga.

II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
1.Hệ thống nhân vật và sự kiện đươc
kể
2.Nhân vật Lục Vân Tiên
3.Nhân vật Kiều Nguyệt Nga

II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
1.Hệ thống nhân vật và sự kiện đươc kể
- Hệ thống nhân vật:
+ Lục Vân Tiên: người anh hùng đánh
cướp
+ Phong Lai và bè lũ: bọn cướp.
+ Kiều Nguyệt Nga, thị nữ Kim Liên:
người gặp nạn, được Lục Vân Tiên cứu
giúp.
-> Đoạn trích tái hiện mô-típ anh hùng
tiêu diệt kẻ cướp cứu mĩ nhân.

II/ TÌM HIỂU CHI TIẾT
1.Hệ thống nhân vật và sự kiện đươc kể

- Sự việc được kể:
+ Lục Vân Tiên trừng trị bọn cướp,
cứu Kiều Nguyệt Nga.
+ Cuộc trò chuyện giữa LVT và KNN.

2. NHÂN VẬT LỤC VÂN TIÊN
a. Lục Vân Tiên đánh cướp

Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô.
Kêu rằng: “Bớ đảng hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.”
Phong Lai mặt đỏ phừng phừng:
“Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây.
Trước gây việc dữ tại mầy,
Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng.”
Vân Tiên tả đột hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang.
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quang gươm giáo tìm đàng chạy ngay.
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong…”

Lý do đánh cướp:
- Trừng trị bọn cướp để bảo
về cuộc sống yên bình của người dân
Từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu:
- Hành động: Ghé lai bên đàng,
bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô
- Lời nói: Bớ đảng hung đồ
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân
- Đánh cướp: Tả đột hữu xông
NT: Sử dụng động từ mạnh, so sánh, điển tích,
ước lệ: hành động nhanh nhẹn, dứt khoát.

=> Hành động của LVT là bản chất của người anh hùng làm việc nghĩa,
hành động với cái đức “ vị nghĩa quên thân”

Với vũ khí đơn sơ, hành động xông thẳng
vào bọn cướp, LVT được coi là người anh
hùng làm việc nghĩa, hành động với cái
đức “vị nghĩa quên thân”.
 Dòng c¶m, tµi ba, vÞ nghÜa.

b. Khi trò chuyện với Kiều Nguyệt Nga
Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: “Ai than khóc ở trong xe này?”
……
Đáp rằng: “Ta đã trừ dòng lâu la.
Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
Nàng là phận gái, ta là phận trai.
Tiểu thư con gái nhà ai,
Đi đâu nên nỗi mang tai bất kỳ.
.....
Vân Tiên nghe nói liền cười:
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn.
Này đà rõ đặng nguồn cơn,
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì?
Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.

Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: “Ai than khóc ở trong xe này?...”

Giữ trọn lễ giáo:
«khoan khoan ngồi đó
...phận trai».
“Làm ơn há dễ trông người
trả ơn”
=> Một người anh hùng
chính trực trọng nghĩa khinh
tài

Đáp rằng: “Ta đã trừ dòng lâu la. Hỏi han, động viên, an
Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
ủi:
Ta
đã
trừ
dòng
lâu
Nàng là phận gái, ta là phận trai.
la.
Tiểu thư con gái nhà ai,
Đi đâu nên nỗi mang tai bất kỳ.
……
Vân Tiên nghe nói liền cười:
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn.
Quan niệm lẽ sống của
Này đà rõ đặng nguồn cơn,
người anh hùng: Người
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì?
anh hùng thấy việc nghĩa
Nhớ câu kiến ngãi bất vi,
là phải làm, Làm việc
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.
nghĩa không cần trả ơn.

 Là người hào hiệp,tài ba, nhân hậu, có tấm lòng ngay thẳng, trong sáng và chính
trực “ Trọng nghĩa khinh tài”.

=> Qua lời kể, lời miêu tả của người kể chuyện và lời bộc

bạch của chính nhân vật, Lục Vân Tiên hiện lên với vẻ đẹp
nghĩa hiệp, phóng khoáng, mang bóng dáng trang anh
hùng hảo hán thuở xưa. Hình tượng Lục Vân Tiên gửi gắm
tâm sự của Nguyễn Đình Chiểu: ước mơ về mẫu hình người
anh hùng lí tưởng nhân - trí - dũng kiêm toàn, quang minh

3. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga

- Hiện lên qua ngôn ngữ đối thoại với
Lục Vân Tiên.
Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa.
 Cách xưng hô của nàng vừa
trân trọng, vừa khiêm nhường.
Làm con đâu dám cãi cha,
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng
đành.
 Nói năng dịu dàng, mực thước.
Hà Khê qua đó cũng gần
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.

Þ Cô
Mong
đượcnết
đền
ơnthùy
cứu mị,
mạng.
gái muốn
khuê các,
na,
có
học thức biết trọng tình nghĩa.

* Tổng kết
- Chủ đề:
+ Ca ngợi người anh hùng trí dũng song toàn, diệt bạo trừ gian, bảo vệ cuộc
sống yên bình cho nhân dân.
+ Ca ngợi lối sống trọng ân nghĩa.
+ Thể hiện khát vọng công lí, ước mơ về mẫu anh hùng “cứu khốn, phò
nguy”.
- Nghệ thuật:
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật: tập trung khắc hoạ con người ngoại hiện,
quan tâm đến ngôn ngữ đối thoại của nhân vật.
+ Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ: đậm chất Nam Bộ (đàng, xông vô, bức thơ,
hay vầy,...), mộc mạc, bình dị, gần gũi; sử dụng từ Hán Việt và điển tích,
điển cố khá nhuần nhuyễn.

II/ Viết kết nối với đọc:

Viết đoạn văn ( từ 7-9 câu) phân tích nét tính cách mà
em yêu thích của một nhân vật trong đoạn trích trên?