Tôi là 1 trong 14 vị anh hùng
dân tộc tiêu biểu của Việt Nam

TÔI

Tôi là người chấm dứt tình
trạng chia cắt giữa Đàng trong
và Đàng ngoài

LÀ

Tôi lãnh đạo thắng lợi cuộc
kháng chiến chống quân Thanh
lừng lẫy

AI

Tôi sáng lập ra vương triều Tây
Sơn

?

Quang
Trung đại
phá
quân
Thanh

I. Đọc, tìm
hiểu chung

1. Đọc văn bản
 Đọc phân vai to, rõ ràng
 Giọng tôn vinh, ngưỡng mộ, ngợi ca
khi nói về Quang Trung; Giọng ngậm
ngùi xót xa khi kể về tình cảnh vua tôi
Lê Chiêu Thống; Giọng hả hê trước sự
thảm bại của quân nhà Thanh
 Sử dụng chiến lược đọc: Theo dõi, Dự
đoán, Đối chiếu

2. Tác giả
 Là 1 nhóm tác giả thuộc dòng họ
Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai
(nay là Hà Nội)

Ngô gia văn
phái

 Là 1 dòng họ lớn có truyền
thống nghiên cứu và sáng tác
văn chương
 Gồm các tên tiêu biểu: Ngô Thì
Ức, Ngô Thì Sĩ, Ngô Thì Nhậm,

3. Tác phẩm
 Xuất xứ: Thuộc hồi thứ 14 của
Hoàng Lê nhất thống chí
 Nội dung chính: Quang Trung dẫn
đại binh ra Bắc đánh đuổi quân
Thanh xâm lược cuối 1788, đầu
1789

Thể loại: chí (tiểu
thuyết chương hồi - một
thể văn vừa có tính văn
học vừa có tính lịch sử).

PTBĐ: Tự sự +
miêu tả + biểu
cảm.

Ngôi kể: ngôi thứ 3
số ít mang tính khách
quan chân thực.

Nhân vật: Hai tuyến
nhân vật đối lập Quang
Trung cùng quân Tây
Sơn – Lê Chiêu Thống
và bè lũ cướp nước.

 Là cuốn tiểu thuyết lịch sử, viết
bằng chữ Hán theo lối chương hồi,
gồm 17 hồi
 Nội dung: Ghi chép lại những sự
kiện lịch sử, xã hội có thực, nhân vật
và địa điểm thực, phản ánh những
biến động của lịch sử nước nhà từ
cuối thế kỉ XVIII đến đầu thế kỉ XIX
 Ý nghĩa: Phơi bày sự thối nát dẫn
đến sụp đổ của triều đình phong

3. Tác
phẩm

 Bố cục:
- Phần 1: Từ đầu … “25 tháng Chạp
năm Mậu Thân”: Quân Thanh xâm
lược nước ta, Nguyễn Huệ lên ngôi
thân chinh đi dẹp giặc
- Phần 2: Tiếp … “rồi kéo vào thành”:
Chiến thắng thần tốc của quân Tây
Sơn và tài thao lược của vua Quang
Trung
- Phần 3: Còn lại: Tình cảnh thảm bại

Lấy danh nghĩa phù Lê diệt Tây Sơn, triều đình
Mãn Thanh đã đem hơn 20 vạn quân sang xâm lược
1 nước ta.
Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu
2 là Quang Trung thân chinh cầm quân ra Bắc
để dẹp giặc.
Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh,
tuyển binh lính, ra lời kêu gọi binh lính,
3 hành quân thần tốc từ Huế ra Thăng Long
đánh quân Thanh.

Tóm
tắt

5

Quân tướng nhà Thanh đã hoảng hốt bỏ
4 chạy, giày xéo lên nhau mà chết, Quang
Trung đánh tan hơn 20 vạn quân Thanh.
Vua tôi Lê Chiêu Thống cũng sợ mất mật, chạy theo quân
Tôn Sĩ Nghị sang Trung Quốc, chịu số phận bi thảm của
một ông vua bán nước.

II. Đọc
hiểu văn
bản

II

Đọc - hiểu văn bản
1. Bối cảnh lịch sử.
Quân Thanh đã đem hơn 20
vạn quân sang xâm lược
nước ta.

Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng
đế lấy niên hiệu là Quang
Trung thân chinh cầm quân ra
Bắc để dẹp giặc.

Quân tướng nhà Thanh bị
bất ngờ, giày xéo lên nhau
mà chết, Quang Trung đánh
tan hơn 20 vạn quân Thanh.

Vua tôi Lê Chiêu Thống
cũng sợ mất mật, chạy theo
quân Tôn Sĩ Nghị.

2. Nhân vật Quang Trung Nguyễn Huệ
PHIẾU HỌC TẬP 01
1. Quan sát phần 1 văn bảnVB và cho biết khi
nhận được tin cấp báo, Nguyễn Huệ có thái độ,
hành động ntn ?
(Việc Quang Trung lên ngôi hoàng đế nhằm
mục đích gì? )
2. Em hãy nhận xét về thái độ và hành động
đó?
PHIẾU HỌC TẬP 02
1. Khi đến Nghệ An, Quang Trung có những lời nói ntn?
Em có nhận xét gì về lời nói này? Nó có tác dụng gì với
quân lính? Vì sao?
2. Khi đến Tam Điệp, Sở và Lân ra đón đều mang gươm
trên lưng xin chịu tội, Quang Trung có hành động gì ?
3/ Qua lời phủ dụ và cuộc gặp gỡ với Sở , Lân, em thấy
thêm phẩm chất gì của vua Quang Trung?

PHIẾU HỌC TẬP 03
1. Tài dùng binh của Quang
Trung được thể hiện qua
những chi tiết nào?
2. Hãy chứng minh tài dùng
binh của Nguyễn Huệ được
thể hiện qua 3 trận đánh Phú
Xuyên và Hạ Hồi, Ngọc
Hồi?
3/ Em có nhận xét gì về cách
đánh của quân Tây Sơn? Đó
là cách đánh ntn?
4/ Hình ảnh của Quang
Trung trong chiến trận? Qua
đó giúp em cảm nhận được
điều gì về hình tượng vua
Quang Trung?

a/ Quang Trung lên ngôi, chuẩn bị tiến quân ra Bắc.
 Lí do: Quân Thanh
tiến vào Thăng Long

 Thái độ:
“giận lắm”

 Hành động:
 Đắp đàn, tế cáo trời
đất, sông núi.
 Họp tướng sĩ.
 Hạ lệnh xuất quân.

→Người yêu nước, căm thù giặc sâu sắc. Là người biết nhìn
xa trông rộng, mạnh mẽ, quyết đoán

b/ Quang Trung chiêu mộ binh lính
 Lời nói khi đến Nghệ An
 Hỏi ý kiến Nguyễn Thiếp.
 Mộ thêm quân, duyệt
binh, phủ dụ quân lính

 Lời nói khi đến Tam Điệp
 Mắng Sở, Lân: tuỳ tiện làm việc,
giặc đến không đánh...có tội. ..
 Khen: “song ta nghĩ.....có tài” tha
tội, các người biết nín nhịn để
tránh mũi nhọn...kế ấy là rất
đúng.

 Tâm tư : lo lắng cho vận
mệnh đất nước, mong
muốn quân sĩ một lòng
đánh giặc.






Hành động :
Mở cuộc duyệt binh lớn.
Tuyển thêm lính.
Cưỡi voi ra doanh khuyên bảo
lính.
 Mở tiệc khao quân trước...
 Hoạch định kế hoạch.

Ba trận thắng lớn
Trận Phú Xuyên 

Trận Hạ Hồi 

Trận Ngọc Hồi

Quang Trung là người có tài dụng binh như thần. Cách hành quân của
vua Quang Trung vô cùng thần tốc và hiệu quả.

c/ Quang Trung đại phá quân Thanh.
Bí mật, thần tốc, bất ngờ, mềm
mại mà quyết liệt

Cách đánh
Đánh bằng nhiều mũi tiến công

=> Quân Thanh dẫm lên nhau mà chết, chạy tán
loạn... Thái Thú Sầm Nghi Đống tự thắt cổ mà chết.

Nhân vật Quang Trung được xây dựng
dựa trên nguyên mẫu anh hùng Quang
Trung trong lịch sử
Trí tuệ sáng suốt,
Yêu nước, thương
tầm nhìn xa trông
dân
rộng
Hành động mạnh
mẽ, quyết đoán

Tài dùng người và
dụng binh như
thần

 Biểu tượng cho tinh thần, sức mạnh
quật cường, cho ý chí độc lập tự chủ của
dân tộc Việt

 Nghệ thuật miêu
tả các trận đánh:
sinh động, mang
đậm chất sử thi.

 Phương pháp trần
thuật kết hợp tả +
kể.

 Miêu tả cụ thể lời
nói, hành động của
nhân vật chính, từng
trận đánh và những
mưu lược tính toán.
* Tác dụng: làm nổi bật thế đối lập giữa một bên tổ chức nghiêm
minh, mạnh mẽ, xông xáo >< xộc xệch, trễ nải, run sợ.

3. Vua tôi Lê Chiêu Thống và quân tướng
nhà Thanh

Làm việc nhóm

Hoàn thiện PHT số 2

Chia sẻ Phiếu với cả lớp

3. Vua tôi Lê Chiêu Thống và quân tướng nhà
Thanh
Vua Lê Chiêu Thống
 Rước kẻ thù về nước, nghe theo Tôn
Sĩ Nghị, chỉ chăm chú vào tiệc yến
mừng
 Khi nghe tin thất bại thì cùng bề tôi
đưa thái hậu bỏ chạy, cướp lấy
thuyền đánh cá rồi chèo sang bờ bắc,
chạy không dám ăn nghỉ
 Vị vua bán nước, hại dân, hèn nhát,

Quân tướng nhà Thanh
 Tướng: Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử;
Tôn Sĩ Nghị “sợ mất mật, ngựa không
kịp đóng yên, người không kịp mặc áo
giáp”, vội vã bỏ chạy

Quân tướng nhà Thanh

 Quân: “ai nấy đều rụng rời sợ hãi”,
“bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau
mà chết”, “đêm ngày đi gấp, không
dám nghỉ ngơi”
 Đám tàn binh thảm hại, nhục nhã,
đớn hèn. Hoàn toàn trái ngược với

4. Tình cảm, thái độ của tác giả với nhân vật
 Với Quang Trung: Ca ngợi tài năng,
công đức với dân, với nước. Thể hiện
sự khâm phục, ngưỡng mộ
 Với Lê Chiêu Thống: Không đồng tình
với hành động bán nước. Có chút
ngậm ngùi, xót xa trước hình ảnh thê
thảm của ông vua mất nước
 Với quân tướng nhà Thanh: Căm
ghét kẻ xâm lược. Hả hê, sung sướng
khi miêu tả tình cảnh thảm bại của
chúng

Think – Write – Pair Share
Nhận xét về cách kể
chuyện và cách sử
dụng ngôn ngữ của
văn bản “Quang Trung
đại phá quân Thanh”

4. Ngôn ngữ
 Lời kể ngắn gọn, mạch lạc, giúp dễ hình
dung và theo dõi được mạch diễn biến
của sự việc
 Có sự kết hợp giữa tự sự và miêu tả
giúp tái hiện sống động những sự việc,
đồng thời khắc họa chân thực chân
dung các nhân vật lịch sử
 Sử dụng các từ cổ, từ Hán Việt phù hợp
với đặc điểm thời đại, vị thế xã hội, tính
cách nhân vật, góp phần tái hiện sống

III. Tổng
kết

1. Nghệ thuật
Sử dụng ngôn ngữ kể
chuyện và ngôn ngữ
nhân vật đậm chất lịch
sử.
Miêu tả trận đánh
sinh động, chân thực

Xây dựng nhân vật
qua ngôn ngữ, hành
động, lời nói, suy nghĩ.
Xây dựng nhân vật
hai tuyến đối lập

2. Nội dung:
Tái hiện hình ảnh bại
trận của những kẻ bán
nước và lũ cướp nước.
Kín đảo bộc lộ niềm
tự hào về người anh
hùng áo vải.

Tái hiện hình ảnh
người anh hùng áo vải
Quang Trung Nguyễn
Huệ trong cuộc chiến
chống quân Thanh
xâm lược.

3. Ý nghĩa văn bản
Văn bản ghi lại
hiện thực lịch sử hào
hùng của dân tộc ta và
hình ảnh vị anh hùng áo
vải Quang Trung Nguyễn Huệ trong chiến
thắng mùa xuân năm Kỉ
Dậu (1789).

y
u
L

n
ệ

p
ậ
t

Câu 1: Tác giả của Hoàng Lê nhất thống chí
là ai?
Ngô gia Văn phái
Sile
chính

8 điểm

Câu 2: Hoàng Lê nhất thống chí được viết
bằng chữ gì?
Chữ Hán
Sile
chính

Very
good!

Câu 3: Tác phẩm viết theo thể loại nào?
Chí/ Tiểu thuyết lịch sử chương hồi

Sile
chính

9 điểm

Câu 4: Văn bản được trích hồi thứ mấy?
Hồi thứ 14
Sile
chính

Tràng vỗ
tay

Câu 5: “Hoàng Lê nhất thống” nghĩa là gì?
Sự thống nhất của vương triều nhà Lê
10

Sile
chính

điểm

Câu 6:Trước khi lên ngôi vua, Nguyễn Huệ có
tên gọi là gì?
Bắc Bình Vương
Sile
chính

Bạn thật
tuyệt

Câu 7: Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế ở
đâu?
Núi Bân, Thừa Thiên
Huế
Sile
chính

MỘT
THANH
KẸO

Câu 8: Hành động gì của vua Quang Trung chứng
tỏ ông rất hiểu lòng quân sĩ?
Cưỡi voi ra doanh động viên
Sile
chính

9 điểm

Câu 9: Vua Quang Trung cho quân gióng trống mở cờ ở
phía Đông nhằm mục đích gì?

Nghi binh
Sile
chính

Trí nhớ
bạn rất
tốt!

Câu 10: Sông nào nước tắc nghẽn không chảy được
vì quân tướng nhà Thanh rơi xuống?

Sông Nhị Hà
Sile
chính

THANH
KẸO

Câu 11: Vua Lê Chiêu Thống được ai
giúp đỡ?
Người thổ hào

Sile
chính

8 điểm

Câu 12: Nêu nhận xét ngắn gọn về số phận
vua tôi nhà Lê và quân xâm lược nhà Thanh.
Thảm bại thê thảm, nhục nhã
Sile
chính

Very
good!

n
ậ
V

ụ
d

g
n

Viết một đoạn
văn (khoảng 7-9
câu) nêu cảm
nhận về 1 chi
tiết trong văn
bản
Quang
Trung đại phá
quân Thanh để
lại cho em ấn