Tiết
121,122
SangTổthu
4

Khổ 3. Những suy
ngẫm về đời người
lúc chớm thu

Table of contents
0
1
0
2

Khoanh gạch dấu hiệu nghệ thuật
Tìm ý chi tiết

01
Khoanh gạch dấu
hiệu nghệ thuật

Vẫn còn bao nhiêu
nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng
tuổi.

Từ ngữ chỉ mức độ,
ước lượng

Nghệ
thuật đối,
đảo ngữ

Hình ảnh tả thực
-Ẩn dụ

Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.
Hình ảnh tả thực
- Ẩn dụ + nhân hoá

Nghệ
thuật đối
Hiện
tượng của
thiên
nhiên

Trạng thái cảm xúc

02
Tìm ý chi tiết

Những biến chuyển của thiên nhiên được thể hiện qua hai câu thơ đầu
“Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn mưa”
- Sử dụng nghệ thuật đối, đảo ngữ giữa hai trạng thái “vẫn còn” và “vơi dần”; “nắng” và “mưa”:
tác giả đã miêu tả rõ nét sự vận động ngược chiều của hai hiện tượng thiên nhiên giữa hai mùa:
+ Tác giả sử dụng hình ảnh “nắng” và “mưa” vì chúng là những hiện tượng thiên nhiên vô cùng
quen thuộc, có tính chu kỳ và có thể dự đoán. Hơn nữa, với hình ảnh “nắng” và “mưa” có thể
giúp người đọc dễ dàng hình dung hơn về khoảnh khắc giao mùa mà tác giả đang chứng kiến.
=> Thu đến, dư âm của mùa hạ vẫn còn.
- Những từ ngữ chỉ mức độ và mang tính ước lượng như: “vẫn còn”, “bao nhiêu”, “vơi”, “bớt”
được sắp xếp theo cấp độ giảm dần, đã thể hiện dấu hiệu của mùa hạ đang nhạt dần. Trong khi
đó những dấu hiệu của mùa thu ngày một đậm nét hơn.
=> Tác giả đã làm hiện hình bước chân của mùa thu giữa đất trời.
Những câu thơ vừa tả cảnh vừa kín đáo thể hiện cảm xúc lưu luyến và sự giao hoà của con
người với thiên nhiên.

Đứng trước mùa thu của đất trời, tác giả đã có những suy ngẫm về đời người qua những hình ảnh giàu sức gợi trong 2 câu
thơ:
“Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi”
Hình ảnh “sấm” đem lại nhiều ý nghĩa:
– Tả thực: Sấm vốn được coi là một hiện tượng tự nhiên, thường xuất hiện vào mùa hạ và là dấu hiệu trước những trận mưa
rào.
– Sấm trong thơ của Hữu Thỉnh là hình ảnh ẩn dụ độc đáo, phản chiếu những biến động, bất thường, thử thách trong cuộc
đời của mỗi một con người.
Hình ảnh “sấm” với trạng thái cảm xúc“bớt bất ngờ” và hình ảnh ẩn dụ + nhân hoá “hàng cây đứng tuổi”:
– Câu thơ là cách tác giả miêu tả chân thực về một hiện tượng thời tiết khi sang thu: tiếng sấm có vẻ như đã nhỏ dần, âm
thanh của sấm không còn đủ sức làm lay động những hàng cây già, đã trải qua nhiều lần “sang thu”.
– Hai câu thơ là sự ẩn dụ về những con người từng trải, khi đã đến tuổi xế chiều, họ có nhiều kinh nghiệm hơn. Đối với họ,
những đổi thay, biến chuyển của cuộc đời không còn “bất ngờ” nữa. Thay vào đó, họ đã có thể vững vàng và ung dung
trước sự biến đổi của thời cuộc.

Trong một lần phỏng vấn nhà thơ Hữu Thỉnh cũng giải
thích: “sấm là những khó khăn thách thức” mà dân tộc
Việt Nam phải trải qua: giặc dữ thiên tai. Còn hàng cây
là hình ảnh đất nước dân tộc Việt Nam sẽ vững vàng
vượt qua mọi thử thách để đi lên.

=> Khổ thơ cuối với những hình ảnh giàu tính hình
tượng, đã vẽ lên trọn vẹn bức tranh thiên nhiên và cảm
xúc đời người trong thời khắc sang thu.

Lời tự bạch của nhà thơ
“Với hình ảnh có giá trị tả thực về hiện tượng thiên
nhiên này, tôi muốn gửi gắm suy ngẫm của mình, khi
con người đã từng trải thì cũng vững vàng hơn trước
những tác dộng bất thường của ngoại cảnh, của cuộc
đời.”

THIÊN
NHIÊN

ĐẤT
NƯỚC
CON
NGƯỜI

Sang
thu

III

TỔNG KẾT

1

NỘI DUNG


2

Bài thơ là sự cảm nhận tinh tế của tác giả về vẻ đẹp thiên nhiên với những
bước chuyển mình từ hạ sang thu. Đồng thời, qua tác phẩm còn nói lên niềm
xúc động, những suy ngẫm và triết lý trong khoảnh khắc giao mùa của nhà
thơ.

NGHỆ THUẬT


Từ ngữ biểu cảm



Nghệ thuật nhân hóa, ẩn dụ độc đáo



Hình ảnh đối lập, liên tưởng

Thanks!