CHƯƠNG X
KHAI THÁC TÀI NGUYÊN TỪ
VỎ TRÁI ĐẤT
BÀI 33: SƠ LƯỢC VỀ HOÁ HỌC VỎ
TRÁI ĐẤT VÀ KHAI THÁC TÀI
NGUYÊN TỪ VỎ TRÁI ĐẤT

BÀI 32: SƠ LƯỢC VỀ HOÁ HỌC VỎ TRÁI ĐẤT VÀ
KHAI THÁC TÀI NGUYÊN TỪ VỎ TRÁI ĐẤT

NỘI DUNG
I. Hàm lượng của các nguyên tố hóa học chủ
yếu trong vỏ trái đất.
II. Các dạng chất chủ yếu trong vỏ trái đất
III. Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất

I. Hàm lượng của các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ trái đất

Thạch anh ( SiO2)

Đá cẩm thạch
( CaCO3, MgCO3...)

Quặng sắt
( Fe2O3, Fe3O4...)

Dolomite (CaCO3,
MgCO3...)

Quặng Nhôm boxit
( Al2O3)

Đá hoa cương:
(muối silicate của
Al, Na, K, Ca...)

Hãy kể tên
các nguyên
tố hóa học
hóa học chủ
yếu trong võ
trái đất và
hoàn thành
phiếu học
tập số 1.

I. Hàm lượng của các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ trái đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Nguyên tố

Thành phần
(%)

Nguyên tố

Thành phần (%)

CH1. Dự vào số liệu trên, vẽ biểu đồ thành phần phần trăm về khối lượng các
nguyên tố dưới dạng hình tròn và dạng cột.
CH2. Đọc biểu đồ và rút ra nhận xét về hàm lượng các nguyên tố trong vỏ trái
đất.

I. Hàm lượng của các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ trái đất
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 01
Thành phần
Thành phần
Nguyên tố
Nguyên tố
(%)
(%)
O

46,10

Ca

4,15

Si

28,20

Na

2,36

Al

8,23

K

2,09

Fe

5,63

Mg

2,33

Các nguyên tố phổ biến trong đất, đá: O, Si, Al, Fe, Ca, Na, K,....

CH1: Biểu đồ thành phần phần trăm về khối lượng các
nguyên tố dưới dạng cột và hình tròn.
Thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố.

Thành phần phần trăm khối lượng các nguyên tố

45
40

40.1

4%

35

3%
3% 2%

6%

30

28.2

25

43%

9%

20
15

8.23

10
5
0

O

Si

Al

5.63

Fe

4.15

Ca

2.36
Na

Thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố.

2.09

2.33

K

Mg

30%

O

Si

Al

Fe

Ca

Na

K

Mg

CH2: Nhận xét: oxygen (O) chiếm gần 1/2, silicon (Si) chiếm
hơn 1/4 khối lượng vỏ Trái Đất,...

I. Hàm lượng của các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ trái đất
Vỏ trái đất chứa nhiều khoáng chất được tạo nên từ các nguyên
tố như : O, Si, Al, Fe, Ca, Na, K,....trong đó nguyên tố Oxygen
và silicate chứa hàm lượng lớn trong vỏ trái đất.
II. Các dạng chất chủ yếu trong vỏ trái đất

II. Các dạng chất chủ yếu trong vỏ trái đất

Thạch anh ( SiO2)

Đá cẩm thạch
( CaCO3, MgCO3...)

Quặng sắt
( Fe2O3, Fe3O4...)

Dolomite (CaCO3,
MgCO3...)

Quặng Nhôm boxit
( Al2O3)

Đá hoa cương:
(muối silicate của
Al, Na, K, Ca...)

Quan sát
một số loại
đá trong vỏ
trái đất và
hoàn thành
phiếu học
tập số 02.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02
CH1: Các loại đá trên thường được tạo thành từ các nguyên tố
nào?
..........................................................................................................
..........................................................................................................
CH2:
Các chất có trong thành phần chủ yếu của các loại đá trên
.... loại hợp chất hóa học nào?
thuộc
..............................................................................................................
..............................................................................................................
..............................................................................................................
......
CH3: Các dạng chất chủ yếu có trong vỏ trái đất?
..........................................................................................................
..........................................................................................................

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02
CH1: Các loại đá trên thường được tạo thành từ các nguyên tố
nào?
TL: Các loại đá trên thường được tạo thành từ oxygen và các
nguyên tố như calcium (Ca), aluminium (Al) và silicon (Si).
CH2: Các hợp chất có trong thành phần chủ yếu của các loại đá trên
thuộc loại hợp chất hóa học nào?
TL: Các hợp chất trong các loại đá trên thuộc loại muối.
CH3: Các dạng chất chủ yếu có trong vỏ trái đất?
TL: Các dạng chất chủ yếu của vỏ Trái Đất là oxide, muối.

I. Hàm lượng của các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ trái đất
- Vỏ trái đất chứa nhiều khoáng chất được tạo nên từ các nguyên
tố như : O, Si, Al, Fe, Ca, Na, K,....trong đó nguyên tố Oxygen và
silicate chứa hàm lượng lớn trong vỏ trái đất.
II. Các dạng chất chủ yếu trong vỏ trái đất
- Lớp đất, đá tạo thành vỏ trái đất, có thành phần hóa học là các
oxide ( SiO2, Al2O3...), các muối ( silicate, Carbonate..), các loại
quặng giàu các nguyên tố kim loại và phi kim,...
- Các mỏ dầu, mỏ than, khí thiên nhiên là nguồn năng lượng quý
của con người.

III. Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất
NHÓM CHUYÊN GIA 1
Vấn đề 1: Khai thác dầu khí.

NHÓM CHUYÊN GIA 2
Vấn đề 2: Khai thác quặng sắt.

NHÓM CHUYÊN GIA 3
Vấn đề 3: Khai thác than

NHÓM CHUYÊN GIA 4
Vấn đề 4: Khai thác quặng
Bauxite Nhôm

Nội dung cần tìm hiểu bao gồm:
+ Thành phần hoá học của quặng.
+ Vai trò của quặng này đối với phát triển kinh tế xã hội, những ứng dụng của quặng trên
trong đời sống.
+ Trữ lượng hiện nay tại Việt Nam.
+ Tình hình khai thác tại Việt Nam.
+Những tác động của việc khai thác quặng này đối với môi trường.
+ Cách sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên này và cách bảo vệ môi trường.

III. Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất
NHÓM CHUYÊN GIA 1
Vấn đề 4: Khai thác dầu khí.

NHÓM CHUYÊN GIA 2
Vấn đề 5: Khai thác quặng sắt.

NHÓM CHUYÊN GIA 3
Vấn đề 3: Khai thác than

NHÓM CHUYÊN GIA 4
Vấn đề 6: Khai thác quặng
Bauxite Nhôm
CÂU HỎI THẢO LUẬN

CH1. Tài nguyên trong vỏ Trái Đất là hữu hạn hay vô hạn?
CH2. Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất có lợi ích gì?
CH3. Cần khai tác tài nguyên như thế nào để đảm bảo cho sự phát triển bền vững cho
mỗi quốc gia?

III. Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất
- Tài nguyên trong vỏ Trái Đất là hữu hạn.
- Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất để làm nhiên liệu, vật liệu,
nguyên liệu đem lại nguồn lợi ích kinh tế khổng lồ.
- Cần tiết kiệm và bảo vệ nguồn tài nguyên, sử dụng các vật liệu tái
chế,...phục vụ cho sự phát triển bền vững.
Tài liệu được chia sẻ bởi Website VnTeach.Com
https://www.vnteach.com

TỔNG
KẾT

BÀI 32:
SƠ LƯỢC
VỀ HOÁ
HỌC VỎ
TRÁI ĐẤT
VÀ KHAI
THÁC TÀI
NGUYÊN
TỪ VỎ
TRÁI ĐẤT

Hàm lượng: Chứa nhiều khoáng chất được tạo nên từ các
nguyên tố như : O, Si, Al, Fe, Ca, Na, K,...

Các dạng chất chủ yếu trong vỏ trái đất:
- Lớp đất, đá tạo thành vỏ trái đất là các oxide và muối.
- Mỏ dầu, mỏ than, khí thiên nhiên là nguồn năng lượng quý

Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất:
- Tài nguyên trong vỏ Trái Đất là hữu hạn.
- Khai thác tài nguyên từ vỏ trái đất để làm nhiên liệu, vật liệu,
nguyên liệu đem lại nguồn lợi ích kinh tế
Cần tiết kiệm và bảo vệ nguồn tài nguyên, sử dụng các vật liệu
tái chế,...

LUYỆN TẬP
Câu 1: Nguyên tố hóa học chiếm hàm lượng lớn nhất trong vỏ trái đất là
A. oxygen.
B. silicate.
C. sođium.
D. aluminium.
Câu 2: Thành phần chủ yếu của các khoáng chất trong vỏ trái đất là
A. Oxide.
B. Muối.
C. Nước.
D. Cả A và B đúng.
Câu 3: Thành phần chính của cát trắng là
A. Aluminium oxide .
B. Silican oxide.
C. Magnesium Carbonate.
D. Calcium Carbonat.
Câu 4: Quặng nào sau đây là nguyên liệu để vừa điều chế được kim loại
vừa điều chế được sunfuric acid?
A. Pyrite (FeS2).
B. Manhetite (Fe3O4).
C. Dolomite (CaCO3, MgCO3).
D. Bauxite (Al2O3.2H2O).

VẬN DỤNG
Cát là vật liệu được xử dụng nhiều
trong xây dựng:
- Hãy cho biết thành phần hóa học và ứng
dụng của cát?
- Việc khai thác trái phép ở các lòng
sông, bãi biển có thể gây ra hậu quả gì?
- Thành phần hoá học của cát:
SiO2.
- Ứng cụng của cát: là vật liệu
xây dựng, là nguyên liệu cho
công nghiệp sản xuất gốm sứ, xi
măng, thuỷ tinh,...

- Việc khai thác cát trái phép ở
các lòng sông, bãi biển có thể gây
tình trạng xói mòn, sạt lở bờ
sông,...