THÂN MẾN CHÀO
CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI
HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình ảnh

Dựa vào hình trên và kiến thức của
mình, em hãy kể tên các loại đồ uống có
cồn, các sản phẩm có chứa ethylic
alcohol trong đời sống.

TRẢ LỜI

Các loại đồ uống có cồn: rượu,

Các sản phẩm chứa ethylic

bia, cyder (đồ uống có cồn lên

alcohol: cồn y tế, nước hoa, xăng

men làm từ nước trái cây),….

sinh học,….

BÀI 26:
ETHYLIC ALCOHOL

NỘI DUNG BÀI HỌC
1

2

3

Công thức cấu tạo

4

Điều chế

Tính chất vật lí

5

Ứng dụng

Tính chất hóa học

6

Tác hại của việc lạm dụng
rượu, bia đồ uống có cồn

I. CÔNG THỨC VÀ ĐẶC ĐIỂM
CẤU TẠO

Thảo luận nhóm
Nêu thành phần và số lượng các
nguyên tố trong phân tử ethylic
alcohol. Cho biết nhóm nguyên tử
liên kết với nguyên tử carbon.
2C
Thành phần và

6H

số lượng
1O

Nhóm nguyên tử liên kết
với nguyên tử Carbon

- OH

Em hãy viết công thức cấu tạo đầy đủ và công thức cấu tạo thu gọn
của ethylic alcohol.

So sánh ethylic alcohol với alkane cùng số nguyên tử carbon về
thành phần nguyên tố, nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên
tử carbon.

TRẢ LỜI
Công thức cấu tạo đầy đủ

Công thức cấu tạo thu gọn

CH3

CH2

OH

TRẢ LỜI
Ethylic alcohol
Công

Công thức phân tử C2H6O,

thức

công thức cấu tạo thu gọn là

Alkane
Công thức phân tử C2H6

CH3-CH2-OH

Thành
phần

Có 5 liên kết C-H và một
nhóm -OH liên kết với
nguyên tử carbon

Gồm 6 liên kết C-H

II. TÍNH CHẤT VẬT LÍ

Nhận xét trạng thái, màu sắc, mùi, tính tan của ethylic alcohol.
là chất lỏng không màu, có mùi đặc trưng, vị cay và tan

Ethylic alcohol

tốt trong nước.
Số

mililít

ethylic

alcohol

nguyên chất có trong 100 mL
Độ cồn

dung dịch ở 20oC.
Kí hiệu: Xo hoặc X% vol.

Độ rượu trong đồ uống

Trên nhãn các chai bia, rượu vang,
rượu whisky,… có ghi các giá trị như
4% vol, 14% vol, 40% vol,…, các giá
trị này có ý nghĩa như thế nào?

Các giá trị ghi trên nhãn các

Ví dụ: trên nhãn các chai bia

chai bia, rượu vang, rượu

ghi 4% vol có nghĩa là trong

whisky là độ cồn có trong các

100 mL bia đó có chứa 4 mL

loại đồ uống đó

ethylic alcohol.

III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1. Phản ứng cháy của ethylic alcohol

GHI NHỚ
Ethylic alcohol dễ cháy trong không khí, tạo thành carbon dioxide
và hơi nước:

C2H5OH

3O2

Phản ứng tỏa nhiệt

𝐭

𝟎

2CO2

3H2O

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 1: Nhận xét màu ngọn lửa. Dựa vào dấu hiệu nào để nhận biết phản
ứng đốt cháy ethylic alcohol là phản ứng tỏa nhiệt?
ngọn lửa màu vàng xanh
Phản ứng
tỏa nhiệt
làm không khí xung quanh
nóng lên

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 2: Khi đốt cháy, ethylic alcohol đã phản ứng với chất nào trong
không khí? Dự đoán sản phẩm tạo thành và viết phương trình hóa học
của phản ứng.
PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC
C2H5OH

3O2

Chất phản ứng

𝐭

𝟎

2CO2

3H2O

Sản phẩm tạo thành

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 3: Ethylic alcohol dễ cháy nên cần lưu ý gì khi sử dụng?
Cần phải bảo quản ethylic alcohol trong các chai lọ
chuyên dụng có nắp đậy kín, có nhãn mác rõ ràng, để
nơi thoáng mát, tránh xa tầm tay của trẻ em.

Đối với các thí nghiệm đốt cháy cần sử dụng một lượng
nhỏ và dưới sự quản lí, giám sát của GV

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 4: Ethylic alcohol được dùng làm nhiên liệu trong đèn cồn,… hoặc phối
trộn với xăng làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong (xe máy, ô tô,…). Ứng
dụng này dựa vào tính chất nào của ethylic alcohol?
Khi cháy tỏa
Tính chất
dễ cháy

nhiều nhiệt

2. Phản ứng với natri

GHI NHỚ
Các kim loại mạnh (Na, K,…) thay thế được nguyên tử hydrogen
trong nhóm -OH của ethylic alcohol theo phương trình:

2C2H5OH

2Na

𝐭

𝟎

2C2H5ONa

H2

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 1: Quan sát và mô tả hiện tượng xảy ra.

Ethylic alcohol phản
ứng với natri, viên natri
tan dần và có các bọt
khí tạo thành

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 2: Em hãy dự đoán khí tạo thành, từ đó viết phương trình hóa học
của phản ứng.
Bình thu khí úp ngược ⇒ khí tạo thành nhẹ hơn không khí

Khi đốt khí tạo thành thấy có ngọn lửa màu xanh và tiếng nổ nhỏ khí tạo
thành nhẹ hơn không khí

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 2: Em hãy dự đoán khí tạo thành, từ đó viết phương trình hóa học
của phản ứng.
Dựa vào định luật bảo toàn nguyên tố, khí tạo thành có chứa hydrogen.
⇒ Phản ứng tạo khí hydrogen.
Phương trình hóa học:
2C2H5OH + 2Na → 2C2H5ONa + H2
ốt khí tạo thành thấy có ngọn lửa màu xanh và tiếng nổ nhỏ khí tạo thành
nhẹ hơn không khí

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 3: Em cần lưu ý gì khi thực hiện phản ứng?

Cần làm sạch mẩu natri trước khi phản ứng.

Dùng panh kẹp mẩu natri, không dùng tay cầm
trực tiếp.

Thảo luận nhóm, lần lượt trả lời các câu hỏi SGK trang 87
Câu 4: Trong số các chất sau: CH3-CH3; CH2=CH2; CH3-OH; CH3-CH2-OH,
chất nào tác dụng được với Na? Viết phương trình hóa học của phản ứng.

Chỉ có CH3-OH và

2CH3OH + 2Na → 2CH3ONa + H2

CH3-CH2-OH phản
ứng với Na theo
phương trình:

2C2H5OH + 2Na → 2C2H5ONa + H2

IV. ĐIỀU CHẾ

1. Điều chế ethylic alcohol từ tinh bột
Ethylic alcohol được điều chế bằng phương pháp lên men các nguyên
liệu chứa tinh bột (gạo, ngô, sắn,…) theo quy trình:

1. Điều chế ethylic alcohol từ tinh bột
Một vài nguyên liệu khác có thể dùng để sản xuất ethylic alcohol: rỉ
đường, nguyên liệu chứa cellulose (rơm, rạ, gỗ phế liệu)

2. Điều chế ethylic alcohol từ ethylene
Trong công nghiệp, ethylic alcohol được điều chế từ phản ứng cộng
nước vào ethylene:

1. Tại sao khi ủ các loại quả chín có chứa đường glucose như nho,
táo, mơ, mận,…ở điều kiện thích hợp, sau một thời gian thì thu
được nước quả có mùi đặc trưng của ethylic alcohol?

lên men

Mùi đặc trưng

2. Em hãy tìm hiểu các nguồn nguyên liệu ở địa phương có thể
sử dụng để sản xuất ethylic alcohol.
tinh bột (gạo, ngô, khoai, sắn,…),

Nguồn
nguyên
liệu

đường mía, rỉ đường, quả, trái cây chín (chuối, nho,
mơ, mận,…)

V. ỨNG DỤNG

Em hãy trình bày các ứng dụng
của ethylic alcohol và cho biết
các ứng dụng đó dựa vào tính
chất gì của ethylic alcohol.
Ứng dụng
Dùng

làm

môi

trong

dung
mĩ

phẩm, dược phẩm,
vecni, sơn,…

Tính chất
Ethylic alcohol dễ hòa tan các
chất hữu cơ trong mĩ phẩm,
dược phẩm, vecni, sơn,…

Ứng dụng
Sản xuất dung dịch
sát khuẩn

Sản xuất đồ uống có cồn

Sản xuất nhiên liệu sinh học

Điều chế acetic acid, ester

Tính chất
Cồn 60-85o có khả năng diệt khuẩn.

Khi lên men tinh bột, trái cây, quả chín tạo
ra các đồ uống có chứa ethylic alcohol.
Ethylic alcohol dễ cháy và là nguồn nhiên
liệu tái tạo.
Do ethylic alcohol dễ tham gia các phản
ứng như ester hóa, lên men tạo acetic acid.

VI. TÁC HẠI CỦA VIỆC LẠM DỤNG RƯỢU, BIA
ĐỒ UỐNG CÓ CỒN

Tìm hiểu thông tin trên sách, báo, internet và trình bày về
tác hại của việc lạm dụng rượu, bia theo dàn ý:

1. Kể tên một số bệnh có nguyên nhân từ việc lạm dụng rượu bia, đồ
uống có cồn.
2. Học sinh có được sử dụng rượu, bia, đồ uống có cồn không? Tại sao?
3. Viết một câu thông điệp vận động mọi người trong cộng đồng không
sử dụng rượu, bia khi tham gia giao thông.

TRẢ LỜI
1. Tăng nguy cơ bị viêm gan, viêm loét dạ dày, viêm gan, bệnh tim
mạch, gây tổn thương hệ thần kinh, rối loạn tâm thần,…

TRẢ LỜI
2. Điều 5 luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia nghiêm cấm người
chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia. Luật Giáo dục 2019 cũng quy định một
trong các hành vi bị nghiêm cấm trong cơ sở giáo dục đó là hút thuốc,
uống rượu bia. Ngoài ra, HS uống rượu bia dẫn đến hàng loạt vấn đề
xã hội như nghỉ học, đánh nhau, mâu thuẫn với gia đình, bạn bè,….

TRẢ LỜI
3. Một số câu thông điệp:
• Đã uống rượu bia thì không lái xe.
• Đã uống rượu, bia – không điều
khiển phương tiện khi tham gia giao
thông.
• Không lái xe sau khi uống rượu, bia.

• Sử dụng quá nhiều rượu, bia, đồ uống
có cồn sẽ tăng nguy cơ bị viêm gan,
viêm loét dạ dày, tăng huyết áp, xơ
vữa động mạch, gây tổn thương hệ
thần kinh, rối loạn tâm thần.
• Lạm dụng rượu, bia là một trong
những nguyên nhân gây tai nạn giao
thông, tai nạn lao động, bạo lực trong
các mối quan hệ gia đình và xã hội.

TRÒ CHƠI
GIẢI MÃ THÍ NGHIỆM

Luật chơi
Có 5 lọ thí nghiệm, trong mỗi lọ thí
nghiệm ẩn chứa một bí mật. Các em
hãy giải mã những bí mật đó nhé!

TRÒ CHƠI
GIẢI MÃ THÍ NGHIỆM

Câu 1. Công thức cấu tạo của ethylic alcohol là

CH4

CH3OH

CH3CH2OH

C2H4

Câu 2. Phát biểu đúng về tính chất vật lí của ethylic alcohol là

chất lỏng, không màu, có mùi đặc

chất lỏng, màu vàng, không mùi,

trưng, vị cay

vị cay

chất lỏng, màu trắng đục, mùi

chất lỏng, màu đỏ, mùi hắc, vị

thơm, vị cay

cay

Câu 3. Ethylic alcohol được dùng làm nhiên liệu vì

không cháy

khi cháy tỏa nhiều nhiệt

khi cháy không có mùi

giúp làm bền động cơ

Câu 4. Trong phản ứng giữa ethylic alcohol, natri đã thay thế nguyên tử.

Au

O2

H

Cl2