Số từ và lượng từ
Các từ được đổi màu sau đây bổ sung ý nghĩa cho từ nào trong câu?
Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo: “Một trăm ván

cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa

chín hồng mao, mỗi thứ một đôi.”


Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng…
Bổ sung ý nghĩa về số lượng
Bổ sung ý nghĩa về thứ tự
Số từ
Khái niệm
Là từ chỉ số lượng và thứ tự của sự vật
Đứng trước danh từ (nếu chỉ số lượng)
Vị trí
Đứng sau danh từ (nếu chỉ thứ tự)
Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm những gì, vua bảo:
“ Một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi”.
Từ đôi trong câu trên có phải là số từ không? Vì sao?
Cách nói nào sau đây là đúng?
- “Một con trâu”
- Hay “một đôi con trâu”.
Các từ được đổi màu trong những câu dưới đây có gì giống và khác nghĩa của số từ?
Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng. Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua trận. Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thạch Sanh chỉ cho dọn vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không muốn cầm đũa.
Chỉ lượng nhiều hay ít của sự vật
Cụm danh từ
Cụm danh từ
Lượng từ
Khái niệm
Là từ chỉ số lượng nhiều hay ít của sự vật
Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể (cả, tất cả…)
Phân loại
Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối (mọi, mỗi, từng…)
III. LUYỆN TẬP
Bài 1: Tìm số từ trong bài thơ sau.
Xác định ý nghĩa của các số từ ấy.
Không ngủ được
Một canh…hai canh…lại ba canh,
Trằn trọc băn khoăn, giấc chẳng thành;
Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt,
Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh.( Hồ Chí Minh)
* Một, hai, ba ( canh), năm ( cánh) - chỉ số lượng
* Bốn, năm ( canh bốn, canh năm)- chỉ số thứ tự
Bài tập 2: Các từ in đậm trong hai dòng thơ sau được dùng với ý nghĩa như thế nào?
Con đi trăm núi ngàn khe
Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm.
( Tố Hữu)
 Các số từ trăm, ngàn ; lượng từ muôn đều dùng với ý nghĩa chỉ lượng nhiều, rất nhiều
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 3: Qua hai ví dụ sau, em thấy nghĩa của từ từng và mỗi có gì giống và khác nhau:
a.Thần dùng phép lạ bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi (…) ( Sơn Tinh, Thủy Tinh)
b. Một hôm, bị giặc đuổi, Lê Lợi và các tướng rút lui mỗi người một ngả. (Sự Tích Hồ Gươm)
* Giống nhau:
Mỗi, từng: đều tách ra từng sự vật, từng cá thể
*Khác nhau:
- Từng: mang ý nghĩa lần lượt theo trình tự, hết cá thể này đến cá thể khác
- Mỗi: mang ý nghĩa nhấn mạnh, tách riêng từng cá thể, không mang ý nghĩa lần lượt
III. LUYỆN TẬP
Trò chơi củng cố
1. Muối ba năm muối đang còn mặn
Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đôi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa cũng ba vạn sáu ngàn ngày mới xa
(Ca dao)
2. Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
(Thương vợ - Tú Xương)
3. Nhà em cách bốn quả đồi
Cách ba ngọn suối, cách đôi cánh rừng.
Nhà em xa cách quá chừng
Em van anh đấy, anh đừng yêu em
(Nguyễn Bính)
Lượt quay tiếp
2
4
3
A
C
B
Chúc mừng em,
em đã dành được
bông hoa điểm 10
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Bài 5:
Trong câu tục ngữ sau, có mấy số từ?
Một nong tằm là năm nong kén
Một nong kén là chín nén tơ
Lượt quay tiếp
Mỗi
Từng
Cả A và B
A
B
C
Chúc mừng em,
em đã dành được
bông hoa điểm 10
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Bài 1:
Có thể điền từ nào vào chỗ trống trong cả hai câu thơ sau:
“Rồi Bác đi dém chăn “…… giọt long lanh rơi
…… người …… một” Tôi đưa tay tôi hứng.”
Lượt quay tiếp
các
các, những
các em, những
A
B
C
Chúc mừng em,
em đã dành được
bông hoa điểm 10
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Bài 3: Chỉ ra lượng từ trong câu thơ sau:
“Chào các em, những đồng chí của tương lai
Mang mũ rơm đi học đường dài” là:
TRÒ CHƠI CỦNG CỐ
Tất cả, hết thảy
Từng, mỗi, mọi
Tất cả, các, mỗi
C
A
B
Chúc mừng em,
em đã dành được
bông hoa điểm 10
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Rất tiếc,
bạn trả lời lại đi!
Kết thúc
Bài 7:
Dòng nào đều là lượng từ chỉ toàn thể?

+ Học thuộc nội dung bài học ở phần ghi nhớ ( hoặc học bằng sơ đồ tư duy).
+ Làm bài tập đầy đủ vào vở bài tập.
+ Chọn một số tác phẩm văn học và xác định số từ, lượng từ .

Chuẩn bị bài mới:Kể chuyện tưởng tượng
+ Kể tóm tắt truyện: Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng. Xác định những chi tiết tưởng tượng trong truyện.
+ Đọc truyện: Lục súc tranh công. Giấc mơ trò chuyện với Lang Liêu để suy nghĩ về cách kể một câu chuyện tưởng tượng.
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
TRÒ CHƠI: TÌM SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ