GV: Lê Quốc Đạt

Băng tan

Cầu sắt bị gỉ sét

Sương mù

Thức ăn bị ôi, thiu

1. Chất có biến đổi không?
2. Nếu biến đổi, chất biến đổi như thế nào?
3. Bằng thí nghiệm nào để chứng minh chất
có sự biến đổi?

BÀI 12: SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
I. HIỆN TƯỢNG VẬT LÍ:
1. Thí nghiệm:

Quan sát và cho biết hình vẽ sau nói lên
điều gì?

Nước đá
Rắn

Chảy lỏng

Bay hơi

Đông đặc

Ngưng tụ
Nước
Lỏng

Nước sôi
Hơi

Em có nhận xét gì về sự biến đổi của nước trong các quá
trình trên?

Nước biến đổi về trạng thái, chất vẫn giữ nguyên.

Hòa tan muối ăn vào nước, đun nóng dung dịch muối.

Muối ăn(rắn)

Hòa tan vào nước

dd muối

Cô cạn

Muối ăn(rắn)

Em có nhận xét gì về sự biến đổi của muối trong các
quá trình trên?
Muối chỉ biến đổi về trạng thái, chất vẫn giữ
nguyên.

BÀI 12: SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
I. HIỆN TƯỢNG VẬT LÍ:
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:

Hiện tượng vật lí là hiện tượng chất biến đổi (về trạng
thái) mà vẫn giữ nguyên là chất ban đầu.

Tiến hành thí nghiệm như hình vẽ sau:
Xé tờ giấy thành nhiều mảnh

 Hiện tượng vật lý

Đốt tờ giấy trong chậu thủy tinh

 Hiện tượng hóa học

BÀI 12: SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
I. HIỆN TƯỢNG VẬT LÍ:
Hiện tượng vật lí là hiện tượng chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên
là chất ban đầu.

II. HIỆN TƯỢNG HÓA HỌC:
1. Thí nghiệm:

1.Thí nghiệm:

Chúng ta quan sát thí nghiệm đun nóng hỗn hợp bột
sắt và lưu huỳnh
Cách tiến hành:
b1. Trộn hỗn hợp sắt và lưu huỳnh

Bột Sắt

Bột
Lưu huỳnh

1.Hướng dẫn thí nghiệm
b1. Trộn hỗn hợp sắt và lưu huỳnh
b2. Chia hỗn hợp làm 2 phần
b3. Đun nóng hỗn hợp trong ống nghiệm (2)
b4. Đưa nam châm lại gần 2 ống nghiệm
(1)

hh Fe & S

(2)

hh Fe & S

N S

N S

Thí nghiệm nung hỗn hợp sắt và lưu huỳnh

(1)

hh Fe và S

(2)

hhSunfua
Fe và S
Sắt(II)

N S

N S

Thảo luận nhóm để hoàn thành nội dung phiếu học tập số 1:
Tên
TN
Đun
nóng
hỗn
hợp
bột sắt
và lưu
huỳnh

Cách tiến hành
Trộn hỗn hợp bột sắt và lưu
huỳnh, chia làm 2 phần và cho
vào 2 ống nghiệm
- Đưa nam châm lại gần ống
nghiệm (1)

- Đun nóng hỗn hợp trong ống
nghiệm (2)một lúc rồi ngừng đun

- Đưa nam châm lại gần ống
nghiệm (2)

Hiện tượng

Giải thích

Nam châm bị hút
vào đáy ống
nghiệm

Nam châm hút
sắt trong hỗn hợp

Hỗn hợp nóng
sáng lên, ta thu
được chất rắn
màu xám

Khi bị đun nóng ,
lưu huỳnh tác dụng
với sắt tạo thành
chất mới là sắt II
sunfua

Nam châm không
bị hút vào đáy
ống nghiệm

Chất rắn trong
ống nghiệm
không phải là sắt

Em có nhận xét gì về sự biến đổi của chất khi ta đun nóng hh bột sắt và lưu huỳnh?
Có sự biến đổi về chất tạo thành chất mới là Sắt(II) Sunfua

Tiết 17:

SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

I. HIỆN TƯỢNG VẬT LÍ
II. HIỆN TƯỢNG HOÁ HỌC

TN2:

Chúng ta tiến hành thí nghiệm đun nóng đường

Quan sát thí nghiệm, hoàn thành bảng sau:
Tên
TN

Cách tiến hành

Hiện tượng

Đun - Ống nghiệm (1) đựng đường
nóng dùng để đối chứng
đường
trên
ngọn
lửa
đèn
Ống nghiệm (2) đun nóng Đường chuyển
cồn đường trên ngọn lửa đèn cồn
dần sang màu

nâu, rồi đen,
thành ống
nghiệm xuất hiện
những giọt nước

Giải thích

Khi đun nóng
đường chuyển
thành chất màu
đen đó là
than và nước

BÀI 12: SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT
I. HIỆN TƯỢNG VẬT LÍ:
Hiện tượng vật lí là hiện tượng chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên
là chất ban đầu.

II. HIỆN TƯỢNG HÓA HỌC:
1. Thí nghiệm:
2. Kết luận:
Hiện tượng hóa học là hiện tượng chất biến đổi có tạo ra chất
khác.

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Nhóm 1, 2:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Hoạt động nhóm và trả lời các
câu hỏi sau:
Câu 1: Dấu hiệu để nhận biết
hiện tượng vật lý là gì?
Câu 2: Trong số những quá
trình sau, hãy cho biết đâu là
hiện tượng hóa học, đâu là
hiện tượng vật lý. Giải thích?
a, Lưu huỳnh cháy trong
không khí tạo ra chất khí có
mùi hắc (khí lưu huỳnh
dioxit)
b, Thủy tinh nóng chảy được
thổi thành bình cầu

Nhóm 3, 4:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Hoạt động nhóm và trả lời các
câu hỏi sau:
Câu 1: Dấu hiệu để nhận biết
hiện tượng hóa học là gì?
Câu 2: Trong số những quá
trình sau, hãy cho biết đâu là
hiện tượng hóa học, đâu là hiện
tượng vật lý. Giải thích?
a, Trong lò nung đá vôi, canxi
cacbonat chuyển dần thành vôi
sống (canxi oxit) và khí cacbon
dioxit thoát ra ngoài.
b, Dây sắt bị cắt nhỏ thành từng
đoạn và tán thành đinh.

ĐÁP ÁN
Nhóm 1, 2:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Câu 1: Sự biến đổi về
trạng thái, hình dạng, kích
thước,...
Câu 2:
a, Hiện tượng hóa học: Vì
lưu huỳnh cháy → khí lưu
huỳnh đioxit : có sự tạo
thành chất mới.
b, Hiện tượng vật lý: Vì
Thủy tinh chỉ thay đổi
trạng thái từ thủy tinh rắn
thành thủy tinh nóng

Nhóm 3, 4:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

Câu 1: Sự biến đổi về trạng
thái, màu sắc, mùi, có khí
thoát ra, kết tủa, tỏa nhiệt,
phát sáng,…
Câu 2:
a, Hiện tượng hóa học: Vì
canxi cacbonat → hai chất
khác: có sự tạo thành chất mới
b, Hiện tượng vật lý: Vì đinh
sắt vẫn là sắt, chỉ có sự thay đổi
về hình dạng nhưng không có
sự thay đổi tạo ra chất mới.

Vậy theo các em đâu là
hiện tượng vật lý, đâu là
hiện tượng hóa học trong
các hiện tượng được trình
chiếu ở đầu tiết học?

Băng tan – Hiện tượng vật lý

Cầu sắt bị gỉ sét –
Hiện tượng hóa học

Sương mù – Hiện tượng vật
lý

Thức ăn bị ôi, thiu –
Hiện tượng hóa học

Hiện tượng băng tan.
Dưới tác dụng của nhiệt độ do Trái đất nóng lên khiến cho diện
tích các dòng sông băng tan chảy không ngừng.

Hiện tượng vật lí
(vì chỉ có sự thay đổi về trạng thái của chất)

Hiện tượng sương mù
Sương mù là hiện tượng hơi nước ngưng tụ thành các hạt nhỏ
li ti giống như mây nhưng hiện ra áp mặt đất thay vì trên trời
cao. Sương mù tạo nên từ hơi ẩm trên Trái Đất bốc hơi; khi bốc
hơi, hơi ẩm chuyển động lên cao, lạnh dần và ngưng tụ tạo thành
sương mù.
Hiện tượng vật lý

Hiện tượng cầu sắt bị gỉ sét.

Do sắt thép không được sơn phủ kỹ, tiếp xúc với
không khí, nước (đặc biệt là nước mưa) nên bị ôxi hoá
mạnh, gây ra hiện tượng gỉ, ăn mòn.
Hiện tượng hóa học

Hiện tượng thức ăn để lâu ngày bị ôi thiu (phân hủy).

Dưới tác động của vi khuẩn gây hại có trong không khí
thức ăn để lâu ngày sẽ bị phân hủy tạo thành chất mới.
Hiện tượng hóa học

Tổng thể quá trình tiêu hóa diễn ra trong cơ thể chúng ta

Hướng dẫn về nhà
- Học bài "Sự biến đổi chất".
- Làm bài tập 2,3/47 sách giáo khoa.
- Phân biệt một số hiện tượng vật lí, hiện tượng
hóa học trong tự nhiên.
- Xem bài mới " phản ứng hóa học " theo sách
giáo khoa.

TN2: Chúng ta tiến hành thí nghiệm đun nóng đường
Cách tiến hành
Cho đường vào 2 ống nghiệm.
+ Một ống để đối chứng
+ Một ống đun nóng trên ngọn lửa đèn cồn

đường

đường

Thí nghiệm đun nóng đường

nước
đường
than