ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÁI NGUYÊN
KHOA ĐỊA LÝ

BÀI THẢO LUẬN NHÓM 2.
CHỦ ĐỀ: TÀI NGUYÊN ĐẤT


GVHD:Th.s Phạm Thu Thủy
Tài nguyên đất
Khái quát chung
Hiện trạng sử dụng
Nguyên nhân suy thoái
Giải pháp bảo vệ tài nguyên đất
Biểu hiện của sự suy thoái
I. Khái quát chung
1.Đặc điểm chung
Thổ nhưỡng Việt Nam phân hóa đa dạng và phức tạp
Thổ nhưỡng của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa với quá trình feralit là chủ yếu.
Thổ nhưỡng Việt Nam dễ bị thoái hóa nếu không sử dụng hợp lý.
2. Các loại đất chính (Việt Nam có 12 nhóm đất chính)
Nhóm đất cát biển.
Nhóm đất mặn.
Nhóm đất phèn.
Nhóm đất glây.
Nhóm đất than bùn.
Nhóm đất phù sa.
Nhóm đất xám.
Nhóm đất đỏ.
Nhóm đất nâu vùng bán khô hạn.
Nhóm đất đen.
Đất mùn alit núi cao.
Đất xói mòn trơ sỏi đá.
II. Hiện trạng sử dụng đất.
Nguồn: Tổng cục thống kê
Suy thoái đất
Là những loại đất do nguyên nhân những nghuyên nhân tác động nhất định theo thời gian đã và đang mất đi những đặc tính và tính chất vốn có ban đầu và trở thành loại đất mang đặc tính và tính chất không có lợi cho sinh trưởng và phát triển cho cây trồng.

III. Biểu hiện của sự suy thoái đất.
Xói mòn, xói lở.
Lượng đất mất do xói mòn là rất lớn phụ thuộc vào độ dốc, chiều dài sườn dốc , thực trạng lớp phủ thực vật, dao động từ 100-500 tấn/ha/năm.
Trung bình lượng chất dinh dưỡng của đất hằng năm bị mất đi là:
Chất hữu cơ 5600 tấn/năm.
Nitơ 199,2kg/năm.
Lân 163kg/năm.
Ca và Mg 33 kg/năm.
2. Sa mạc hóa.
Sa mạc hóa là sản phẩm cuối cùng của thoái hóa đất xảy ra ở vùng khô hạn và bán khô hạn.
Nguyên nhân do tác động qua lại giữa hạn hán và sự dụng môi trường đất không hợp lý.
Việt Nam có sa mạc cục bộ là các dải hẹp ven biển miền Trung, tập trung ở Quảng Bình đến Bình Thuận với khoảng 419.000 ha, ĐBSCL khoảng 43.000 ha.
Nhiều nơi đang có nguy cơ bị hoang mạc hóa cao trên nước ta.
Sa mạc hóa ở
Bình Thuận
3. Ô nhiễm đất.
Môi trường đất có thể bị ô nhiễm dẫn đến thoái hóa do những tác nhân như: nhiễm mặn, nhiễm phèn, glay hóa, ô nhiễm dầu, thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, chất hữu cơ, thuốc phóng xạ.
Ô nhiễm do thuốc BVTV
Ô NHIỄM DẦU
Ô NHIỄM DO CHẤT PHÓNG XẠ
Ô NHIỄM DO CHẤT THẢI, KHÍ THẢI
Ngoài ra còn quá trình feralit hóa (đá ong), nhiễm mặn nhiễm phèn,…
Đất nhiễm mặn, nhiễm phèn
Đá ong
IV. Nguyên nhân.
Do tự nhiên.
Vận động địa chất của trái đất: động đất, sóng thần, sông suối thay đổi dòng chảy, núi lửa, nước biển xâm nhập,…
Do thay đổi khí hậu thời tiết: Mưa, nắng, gió, nhiệt độ, gió, bão….
2. Do con người.
Chặt đốt rừng làm nương rẫy.
Canh tác trên đất dốc, lạc hậu: Cạo sạch đồi, chọc lỗ bỏ hạt, không chống xói mòn, không luân canh,…
Chế độ canh tác độc canh, bỏ hoang hóa, không bón phân hoặc bón phân không hợp lý, phun thuốc trừ sâu, trừ cỏ,…
Suy thoái do ô nhiễm đất từ nước thải, chất thải rắn, ô nhiễm dầu, hóa chất độc hại, thuốc trừ sâu,…
Chặt đốt rừng làm rẫy
Ô nhiễm do chất thải
Đồi trọc
V. Biện pháp bảo vệ tài nguyên đất.
Biện pháp hạn chế.
Làm ruộng bậc thang.
Biện pháp lâm nghiệp.
Giao đất trồng rừng.
Bảo vệ rừng, nhất là rừng đầu nguồn, rừng hành lang, rừng phòng hộ môi trường.
Trồng rừng phủ xanh đất trống đồi trọc.
Trồng cây có bộ rễ sâu, xen với các cây họ đậu.
2. Biện pháp cải tạo
Cải tạo đất xói mòn.
Trồng cây là biện pháp tốt nhất cải tạo đất xói mòn,che phủ mặt đất bằng thực vật, trồng cây có rễ sâu,…
Bón phân vi sinh, phân hữu cơ để tăng hàm lượng dinh dưỡng trong đất và tăng kết cấu đất.
Cải tạo đất mặn.
Bón vôi
Xây dựng hệ thống đê biển để nước mặn không xâm nhập vào, đồng thời dẫn nước ngọt rửa mặn cho đất.

Biện pháp cải tạo đất phèn.
Sử dụng nước ngọt rửa phèn: đất phèn sau khi vỡ hoang cho ngập một vài vụ có thể tiến hành khai thác.
Bón vôi giảm độc chất Fe, Al, Mn,…
Bón phân lân nung chảy, trồng rừng,…
Cảm ơn cô và các bạn đã lắng nghe!