Lý Bạch
TạI LầU HOàNG HạC TIễN
MạNH HạO NHIÊN ĐI QUảNG LĂNG
Tiết 57
1 Tác giả:
Lí Bạch (701- 762), tự Thái Bạch là nhà thơ lãng mạn vĩ đại của Trung Quốc (Thi tiên).
Quê: Cam Túc, lớn lên ở Tứ Xuyên.
Tính tình hào phóng, thích giao lưu bạn bè, du ngoạn phong cảnh.
Ước mơ, hoài bão cống hiến: + Làm quan ở viện Hàn Lâm
+ Nhận ra triều đình mục nát-> thất vọng, từ quan.
I.Giới thiệu chung
- Sự nghiệp:
- D? l?i hon 1000 b�i tho.
- D? t�i: thiờn nhiờn, chi?n tranh, tỡnh yờu, tỡnh b?n
- �m hu?ng ch? d?o:
Giai do?n d?u: ti?ng núi yờu d?i, l?c quan, h�o phúng với những sỏng t?o m?i m?, tỏo b?o trong nghệ thuật thơ.
Giai do?n sau: gi?ng tho u u?t, bi ph?n.
2. Mạnh Hạo Nhiên (689-740):
Nhà thơ nổi tiếng Trung Quốc thời Đường, thuộc thế hệ đàn anh của Lý Bạch, nhưng họ là đôi bạn văn chương thân thiết.
Hoàng Hạc lâu: Một thắng cảnh nổi tiếng của Trung Quốc nằm trên mỏm Hoàng Hạc Cơ, núi Hoàng Hạc, bên sông Trường Giang, nay thuộc Vũ Hán, Hồ Bắc
3. T¸c phÈm
- Hoµn c¶nh s¸ng t¸c: Tiễn Mạnh Hạo Nhiên vào năm 728
- §Ò tµi: Tiễn biệt (phổ biến trong thơ Đường và th¬ Lý Bạch). Bài thơ được xem là tác phẩm tiêu biểu nhất về đề tài này.
Một số bài thơ về đề tài
tiễn biệt của Lí Bạch
Lao Lao đình
Thiên hạ thương tâm xứ
Lao lao tống khách đình
Xuân phong tri biệt khổ
Bất khiển liễu điều thanh
Tặng Uông Luân
Lý Bạch thừa chu tương dục hành
Hốt văn ngạn thượng đạp ca thanh
Đào hoa đàm thuỷ thâm thiên xích
Bất cập Uông Luân tống ngã tình
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Khung cảnh của buổi chia tay
- Không gian:
+ Nơi tiễn: Phía Tây lầu Hoàng Hạc (mang không khí huyền thoại, thiêng liêng)
+ Nơi đến: Dương Châu, chốn phồn hoa đô hội nổi tiếng
+ Phương tiện: Đi bằng thuyền xuôi theo dòng Trường Giang (một huyết mạch giao thông quan trọng).
? Không gian mĩ lệ, khoáng đạt, nhuốm màu thần tiên.
- Thời gian:
+ Tam nguyệt: Giữa tháng ba- mùa xuân, khoảng thời gian đẹp nhất trong năm
+ Yên hoa: hoa khói
nơi phồn hoa đô hội
--> Thời gian mang đến cảm xúc lãng mạn, huyền ảo đặc trưng của thơ Đường
? Thời gian và không gian thống nhất ở cái đẹp, cái khoáng đạt, diễm lệ
Con người:
+ Cố nhân: Bạn cũ- bạn tâm giao, tri kỉ
--> Khẳng định mối quan hệ sâu sắc của Lí Bạch và Mạnh Hạo Nhiên
+ Tâm trạng: đầy nhớ thương, lưu luyến thiết tha
(Trong tứ thú "giai thì (thời tiết đẹp), mĩ cảnh (cảnh đẹp), thắng sự (việc hay), lương bằng (bạn hiền): có ba, cái không có là "thắng sự" bởi việc ở đây là biệt li -> Tác giả ngầm dựng lên cái mqh giữa cái có và cái không) -> Cảnh càng tươi đẹp lòng người càng buồn
2. Tình cảm của người đưa tiễn
Cô phàm: Cánh buồm lẻ loi, đơn độc

MHN một mình ra đi trong cô đơn
Nỗi lòng cô đơn của nhà thơ khi bạn ra đi
- Bích không tận: Mất hút vào khoảng không xanh biếc
- Nghệ thuật đối: Cánh buồm hữu hạn > < dòng sông, bầu trời vô hạn
Câu thơ gợi chứ không tả




 Cánh buồm nhỏ bé đơn chiếc xa khuất dần trên dòng Trường Giang xanh biếc bao la gợi ấn tượng sâu sắc về cảm giác chia lìa, hụt hẫng + nỗi thương nhớ vô hạn, mênh mang của Lí Bạch đối với bạn.
(Hình ảnh "cô phàm" là phi lí trong thực tế nhưng lại hợp lí trong tâm trạng nhà thơ)
Duy kiến: chỉ thấy, duy nhất
 hướng tập trung của nhà thơ.
Trường Giang thiên tế lưu:
Dòng sông Trường Giang cuồn cuộn chảy lên trời mang cả người bạn nhớ thương >< còn lại nhà thơ cô đơn trên lầu Hoàng Hạc trông theo.
-> Hình ảnh diễn tả trí tưởng tượng phi phàm của tác giả. Cái hữu hạn của dòng sông được đẩy lên hoà vào cái vô tận của bầu trời, không gian được mở rộng, mênh mang khoáng đạt.
Câu thơ tả cảnh ngụ tình: Tình hoà trong cảnh, cảnh toát lên tình
củng cố
I. Nội dung:
-
Tâm trạng của Lí Bạch trong buổi chia tay cho chúng ta biết điều gì về mqh của ông với MHN cũng như biết thêm gì về con người Lí Bạch?
- Một tình bạn thân thiết, chân thành, trong sáng và vô cùng sâu sắc, vượt qua giới hạn về tuổi tác
- Một Lí Bạch đằm thắm, ân tình bên trong một Lí Bạch yêu tự do, phóng túng, ngang tàng, kiêu hãnh
II. Nghệ thuật
- Hãy chỉ ra thành công nghệ thuật của bài thơ?
- Hình ảnh được xây dựng bằng vài nét chấm phá
- Ngôn ngữ tinh luyện (tự nhiên, hàm súc, ý tại ngôn ngoại)
- Biên pháp dùng có tả không (và ngược lại). Dùng cái hiện hữu của bầu trời + dòng sông làm nổi bật cái mất hút của bóng buồm  nổi bật sự hiện hữu của người đưa tiễn.
- Đối lập của hai mặt cụ thể: dùng động tả tĩnh (bóng buồm khuất màu xanh không cùng: bóng buồm chuyển gần  xa  xa xa  chìm khuất).
- Tự sự + miêu tả + biểu cảm  tình hòa vào trong cảnh