Tóm tắt truyện “Tấm Cám”:
Tiết 18 - Đọc văn:
TẤM CÁM
(Truyện cổ tích)
II. Đọc – hiểu văn bản:
Ba chặng:
* Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thanh hoàng hậu
Bắt tép -> Chăn trâu -> Xem hội -> Thành hoàng hậu
* Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để
giành lại hạnh phúc
Bốn lần bị giết -> Bốn lần hóa thân
*Chặng 3: Trả thù – trừng trị kẻ thù độc ác, giành lại hạnh phúc trọn vẹn nơi trần thế
2. Diễn biến của mâu thuẫn - xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám:
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thành hoàng hậu
Sự việc
Cám và dì ghẻ
Tấm
Yếu tố thần kì
liên quan
1. Đi bắt tép
ĐI BẮT TÉP
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thành hoàng hậu
Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
1. Đi bắt tép
- Chăm chỉ bắt được giỏ đầy
- lười biếng, không bắt được gì
- khóc
-dành cơm nuôi cá bống
- lừa chị trút hết tép sang giỏ của mình, về trước lĩnh thưởng
- Rình trộm Tấm cho cá ăn
- bụt hiện ra bày cách giúp
- Con cá bống
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thành hoàng hậu
Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
2. Đi chăn trâu
ĐI CHĂN TRÂU
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thành hoàng hậu

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
2. Đi chăn trâu
- Đi chăn ở đồng xa
- Sai Tấm đi chăn ở đồng xa
- khóc
- bắt cá bống giết thịt
- Chôn xương bống ở bốn chân giường
- bụt hiện ra an ủi và bày cách giúp
- Tìm xương cá bống
-con gà biết nói
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thành hoàng hậu

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì
liên quan
3. Đi xem hội
ĐI XEM HỘI
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thành hoàng hậu

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì
liên quan
3. Đi xem hội
- Nhặt thóc riêng gạo riêng
- Bày kế hành hạ Tấm: trộn gạo lẫn thóc
- Khóc vì không được đi xem hội
- Đi xem hội, rơi giày ->thử giày-> thành hoàng hậu
- bụt sai chim sẻ nhặt giúp
- Khóc vì không có đồ đi chơi hội
-bụt hiện lên và chỉ đào bốn lọ xương bống
- thử giày ->khinh miệt Tấm ->bẽ bàng xấu hổ
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 1: Từ thân phận khổ đau trở thành hoàng hậu

Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
- một cô gái mồ côi, người con riêng bất hạnh bị hắt hủi, bị đày đọa khổ đau
- độc ác, nhẫn tâm, bóc lột sức lao động, cướp công lao vật chất của Tấm, đày đọa về cả tinh thần lẫn thể xác
- Là một cô gái hiếu thảo, chăm chỉ, cũng có khao khát hưởng thụ cuộc sống tự do và niềm hạnh phúc
- trợ giúp nhân vật chính diện vượt qua khó khănbế tắc, tìm được hạnh phúc, thỏa nguyện ước mơ
- yếu đuối, thụ động, chỉ biết khóc vì bất lực trước những trớ trêu của số phận
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để
giành lại hạnh phúc.

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì
liên quan
1. Tấm bị giết
Về do giỗ bố
- Dì ghẻ bày mưu độc ác
Trèo cây cau
Ngã chết đuối
- Đưa Cám vào thế chị làm hoàng hậu
(Vua không nói gì)
- Đẵn gốc cau giết Tấm
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc.

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
2. Tấm hóa thân lần một
Hóa thành chim vàng anh
- Chim vàng anh
-Quyến luyến bên vua, hót mắng Cám
- Cám nghe theo lời mẹ, giết thịt chim vàng anh, vứt lông ra vườn
(Vua không nói gì)
- bị Cám giết
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc.

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
3. Tấm hóa thân lần hai
Lông chim hóa thành hai cây xoan đào -> được vua yêu quý
- Cây xoan đào
Bị chặt
- Cám nghe lời mẹ, sai người chặt cây, đóng khung cửi
(Vua không nói gì)
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc.

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
3. Tấm hóa thân lần ba
- Khung cửi nguyền rủa tội cướp chồng của Cám
- Khung cửi
Bị đốt
-Sợ hãi về mách mẹ


-Đốt khung cửi, đổ tro bên lề đường xa hoàng cung
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc.

Sự việc
Tấm
Cám và dì ghẻ
Yếu tố thần kì liên quan
3. Tấm hóa thân lần bốn
- Từ đống tro mọc lên cây thị, có một quả vàng thơm, rụng vào bị bà lão nghèo tốt bụng
- Cây thị, quả thị
-Từ quả thị, Tấm bước ra xinh đẹp hơn xưa, gặp lại vua và trở lại làm hoàng hậu
Sợ hãi
Muốn xinh đẹp như Tấm
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc.

Mâu thuẫn: Tấm – Cám và dì ghẻ ngày càng gay gắt, quyết liệt hơn
Không còn là mâu thuẫn trong phạm vi gia đình mà đã phát triển thành xung đột một mất một còn mang tính quan hệ xã hội, mâu thuẫn thiện - ác
Cám và dì ghẻ
-> Bốn lần bị giết, Tấm đều tìm cách hóa thân sang kiếp khác và đấu tranh quyết liệt với kẻ thù, tìm cách rủa mắng, tố cáo tội ác giết chị, cướp chồng của Cám
Tấm
=>Tấm có một sức sống mãnh liệt. Thể hiện quan niệm luân hồi của đạo Phật nhào nặn qua lí tưởng, thể hiện ước mơ công lý, tinh thần lạc quan, tin tưởng vào lẽ tất thắng của cái thiện, của nhân dân lao động
Từ một cô gái yếu đuối, thụ động, chỉ biết khóc khi gặp khó khăn, bị đày đọa đã trở nên quyết liệt hơn
Tìm đủ mọi các độc ác nhằm tiêu diệt Tấm, chiếm ngôi hoàng hậu, hưởng vinh hoa phú quý
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 2: Cuộc đấu tranh không khoan nhượng để giành lại hạnh phúc.

NHÂN VẬT VUA:
-> Việc lấy nhà vua chỉ như một phần thưởng, mơ ước của nhân dân cho người con gái hiền thảo, chịu nhiều khổ đau và kiên cường đấu tranh vì hạnh phúc của mình
-> Vua hiền lành và xa vời như ông bụt


Hoàn toàn như người ngoài cuộc
II. Đọc – hiểu văn bản:
Chặng 3: Giành lại hạnh phúc trọn vẹn nơi trần thế


Ý nghĩa
Phù hợp với quá trình chuyển biến tính cách nhân vật: từ yếu đuối, thụ động, chấp nhận đã trở nên mạnh mẽ quyết liệt hơn, kiên cường đấu tranh đến cùng cho hạnh phúc của mình
Thể hiện quan niệm về thiện – ác, ước mơ công lý, tinh thần lạc quan, tin tưởng vào lẽ tất thắng chính nghĩa của nhân dân
III. Tổng kết
1. Nội dung

Sự biến hóa của Tấm thể hiện sức sống, sức trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của kẻ ác. Đó là sức mạnh của cái thiện thắng cái ác qua cuộc đấu tranh không khoan nhượng

Mâu thuẫn trong truyện phản ánh những xung đột trong gia đình phụ quyền thời cổ, xung đột giữa cái thiện và cái ác
2. Nghệ thuật
Các yếu tố thần kì khiến câu chuyện li kì, hấp dẫn

Khắc họa sự chuyển biến tính cách của nhân vật Tấm từ yếu đuối, thụ động, kiên quyết đấu tranh giành lại sự sống và hạnh phúc của mình
Luyện tập:
Câu 1: Người xưa sáng tạo truyện cổ tích thần kì là để:
a.Ca ngợi những người anh hùng có công lao lớn với cộng đồng.
b.Nói lên ước mơ về HP, công bằng XH, phẩm chất và
năng lực tuyệt vời của con người.
c.Giải thích các hiện tượng tự nhiên xã hội, nói lên quan niệm của người xưa về thế giới.
Câu 2: Truyện cổ tích thần kì bắt buộc phải có yếu tố thần kì:
a.Đúng.
b.Sai.
Luyện tập:
Câu 3: Thứ đầu tiên mà mẹ con Cám chiếm đoạt của Tấm là:
a.Cái yếm đỏ.
b.Con cá bống.
c.Đôi giày.
Luyện tập:
Câu 3: Thứ đầu tiên mà mẹ con Cám chiếm đoạt của Tấm là:
a.Cái yếm đỏ.
b.Con cá bống.
c.Đôi giày.
Luyện tập:
Câu 5: Từ nào còn thiếu trong câu nói sau của mụ dì ghẻ:
“Chuông khánh còn chả ăn ai
Nữa là ………………vứt ngoài bờ tre”.
Câu 3: Thứ đầu tiên mà mẹ con Cám chiếm đoạt của Tấm là:
a.Cái yếm đỏ.
b.Con cá bống.
c.Đôi giày.
Câu 4: Con cá bống có ý nghĩa như thế nào với Tấm?
Là người bạn, nguồn an ủi động viên tinh thần.
Luyện tập:
Câu 5: Từ nào còn thiếu trong câu nói sau của mụ dì ghẻ:
“Chuông khánh còn chả ăn ai
Nữa là mảnh chĩnh vứt ngoài bờ tre”.
Câu 3: Thứ đầu tiên mà mẹ con Cám chiếm đoạt của Tấm là:
a.Cái yếm đỏ.
b.Con cá bống.
c.Đôi giày.
Câu 4: Con cá bống có ý nghĩa như thế nào với Tấm?
Là người bạn, nguồn an ủi động viên tinh thần.
- Học thuộc bài.
- Đặc trưng loại truyện cổ tích thần kì.
- Cốt truyện Tấm Cám.
- Giá trị nội dung truyện Tấm Cám.
- Mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám
b. Soạn bài mới:
Miêu tả và biểu cảm trong bài văn tự sự
* Củng cố, dặn dò:
a. Học bài cũ: