SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NAM
THAM LUẬN
CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO DUY XUYÊN
CÔNG TÁC QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO CỦA PHÒNG GD&ĐT
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Người trình bày: Võ Thiện Tịnh
MỞ ĐẦU
Nằm trong sự quản lí chỉ đạo chung của Phòng GD&ĐT, môn GDCD cũng như các môn khác là phải thực hiện đúng quan điểm của ngành về đổi mới Chương trình giáo dục. Mặc khác, để môn GDCD được đặt đúng vị trí như mong đợi, dựa vào thực tế giảng dạy ở địa phương, ngoài những vấn đề chung như: mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học, tổ chức dạy-học và đánh giá kết quả; chúng tôi còn quan tâm đến một số yếu tố đặc thù khác như: giáo viên, công tác phối hợp giáo dục trong và ngoài nhà trường. Cụ thể, trong thời lượng cho phép tôi xin trình bày một nội dung: Chỉ đạo công tác kiểm tra - đánh giá để làm động lực thúc đẩy việc đổi mới PPDH môn Giáo dục công dân.

QUAN HỆ VỀ MẶT LÍ LUẬN GIỮA ĐỔI MỚI PPDH VÀ KTĐG

Kết quả KT-ĐG phản ánh chất lượng quá trình đổi mới PPDH:







Đổi mới KTĐG là động lực thúc đẩy việc đổi mới PPDH
NHỮNG HẠN CHẾ CẦN LƯU Ý TRONG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
(Sách Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục THCS, môn GDCD)
- Bài KT chỉ đo được kiến thức nhớ trong SGK
- Bài KT chưa thể hiện hết được tất cả kiến thức của HS đã được học trong nhà trường
- GV chưa hình thành được cho HS động cơ và phương pháp học tốt
- HS chỉ học những gì biết là có KT
- Việc chấm bài của GV chưa thống nhất
- HS phải làm quá nhiều các loại bài KT
- HS chỉ quan tâm đến điểm số để xếp loại.
CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO:
Về yếu tố con người
Duy Xuyên có: 15 trường THCS, 247 lớp, 9.573 HS
Về giáo viên:
Đào tạo chuyên GDCD: 7 người
GDCD trong Văn-CD: 15 người
GDCD trong Sử-CD: 14 người
Tuy số GV được đào tạo chuyên sâu GDCD không đủ để giảng dạy nhưng lực lượng có đào tạo vẫn đủ để phân công giảng dạy tại các trường. Thực tế cho thấy, một người thầy Công dân được nhiều học sinh kính trọng và tôn vinh không hẵn phải được đào tạo chuyên sâu về SP GDCD mà quan trọng là ở phương pháp dạy học:










Điều kiện t/c dạy học
CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO:
Về yếu tố con người
PP dạy học
Hình ảnh người thầy
Người thầy
CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO:
Về yếu tố con người
- Chính vì vậy, chúng tôi quan tâm chỉ đạo các trường ưu tiên trước việc bố trí con người sao cho vừa đủ tầm và phải có tình yêu thật sự với bộ môn.
- Động viên các GV có PP tốt từ các môn Sử-CD, Văn-CD dạy GDCD. Tuyệt đối không được bố trí GV dạy GDCD theo kiểu “điền vào chỗ trống” hay GV nào cũng có thể dạy GDCD.
- Ưu tiên bố trí TKB hợp lí, có sự liên hoàn để tạo điều kiện cho GV tổ chức các hoạt động phối hợp đặc biệt là với các tiết HĐ GD NGLL, sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khoá định kì...
- Tổ chức nhiều hoạt động tập huấn, bồi dưỡng, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, nghiệp vụ riêng cho bộ môn.
CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO
Về phối hợp giáo dục trong nhà trường:

Cung cấp chủ đề, nội
dung cho các hoạt động
GÌƠ SH CHỦ NHIỆM
GDCD
HĐGD NGLL
Môi trường thể nghiệm, cũng cố và phát triển bền vững các chuẩn mực đã được học

Các mối quan hệ cần lưu ý trong tổ chức dạy học


Trách nhiệm Tình cảm


Quan tâm Pháp luật
BẠN BÈ
CMHS
CQ CƠ SỞ

ĐOÀN THỂ
GV GDCD
HỌC SINH
CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO
Về phối hợp giáo dục ngoài nhà trường:

Các mối quan hệ cần lưu ý trong tổ chức dạy học và KTĐG
CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO:
Về khắc phục tâm lí “môn phụ”
- Trong KTĐG không được hạ thấp yêu cầu so với mục tiêu toàn diện cần đạt về Kiến thức-Kĩ năng-Thái độ (vì nó gây cho học sinh tâm lí coi thường bộ môn, lứa tuổi HS THCS có “tính người lớn” cao)
- Tuyệt đối không gây sự ỷ lại trong học sinh bằng cách ra đề kiểm tra với yêu cầu thuần tuý là học thuộc bài.
- Giáo viên phải được bồi dưỡng kiến thức tổng hợp và phương pháp đánh giá tổng hợp
- Giáo viên các bộ môn khác cùng tham gia tác động để xác định đúng vị trí, vai trò của bộ môn GDCD trong chương trình.
- Phải đánh giá được kết quả rèn luyện hạnh kiểm của học sinh qua điểm số của bài kiểm tra GDCD (thể hiện trong yêu cầu của đề KT)
CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO:
Đổi mới kiểm tra đánh giá làm động lực đổi mới PHDH
- Cần xác định nhóm đối tượng học sinh để xác định mức độ yêu của đề ra. (trong mối quan hệ với PP hoạt động, học hợp tác theo nhóm)
- Nên thiết kế đề kiểm tra GDCD hướng đến như một bản thu hoạch, một ý kiến đề xuất, một nhận định chủ quan hay là một chương trình, kế hoạch do chính các em xây dựng.(trong mối quan hệ với PP học theo dự án)
- Đề kiểm tra định kì được ra chung trên phạm vi toàn huyện như các môn khác.
- Đối với nội dung kiến thức về pháp luật không yêu cầu HS phổ thông phải như SV Luật mà quá câu nệ về từ ngữ. Nên chăng cần chú trọng nội dung và bản chất của văn bản pháp luật (vì thực chất, luật pháp chính là đạo đức xã hội ở mức độ tối thiểu)
- Về hình thức kiểm tra đánh giá, thực hiện đa dạng hình thức kiểm tra là đúng. Nhưng với hình thức kiểm tra tự luận kết hợp trắc nghiệm khách quan trong cùng một bài thì thực tế cho thấy là không có hiệu quả. Nên tách hai hình thức kiểm tra này thành 2 bài riêng biệt thì mới phù hợp và thực tế. Nội dung nào phù hợp với KT trắc nghiệm thì KT trắc nghiệm khách quan 100%, nội dung nào yêu cầu KT khả năng tự luận của HS thì KT tự luận 100%.

KẾT LUẬN – ĐỀ XUẤT:

Để bộ môn GDCD trong nhà trường thực sự đứng ở vị trí và có vai trò đúng như lí thuyết chương trình đã xác định thì cần phải có sự tác động từ nhiều phương diện và thời gian. Trong khuôn khổ hội thảo này, xin được có mấy ý chia sẻ cùng thầy cô:
Nếu cho là tại chương trình-SGK thì, không thể có một chương trình-SGK nào phù hợp cho tất cả mọi đối tượng học sinh, mọi vùng miền và mọi điều kiện xã hội. Nếu cho là tại GDCD không phải là môn thi tốt nghiệp nên học sinh không học thì bây giờ không còn phù hợp nữa (THCS không còn thi TN, còn chăng chỉ là thi tuyển sinh mà thôi)
Như vậy điểm mấu chốt cần tháo gỡ ở đây là gì?
KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT:

Lấy khâu giáo viên làm trung tâm để triển khai các biện pháp nâng cao hiệu quả dạy-học bộ môn GDCD trong các nhà trường.
Bồi dưỡng kiến thức và kĩ năng tổng hợp cho GV đặc biệt là kĩ năng thiết kế, xây dựng các phương án KT, ra đề KT một cách khoa học và phù hợp.
Điểm trung bình môn GDCD nên là một yếu tố tham gia xếp loại hạnh kiểm định kì cho học sinh.
Đổi mới triệt để việc ra đề kiểm tra bộ môn: Bài KT trắc nghiệm khách quan 100% cho các nội dung mang tính kiến thức, khái niệm chuẩn mực, tư liệu; bài KT tự luận 100% cho các nội dung thực hành, tự đánh giá, đề xuất, xây dựng phương án, kế hoạch rèn luyện.
Để việc KT-ĐG thực sự là động lực thúc đẩy đổi mới PPDH thì đề kiểm tra phải thể hiện đủ hai chức năng: kiểm tra kết quả hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò
KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT:

6. Kiểm tra kết quả hoạt động dạy của thầy là để thường xuyên kiểm chứng hiệu quả các PPDH, nhằm bổ sung và điều chỉnh kịp thời. Kiểm tra hoạt động học của học sinh là nhằm đo mức độ cùng tham gia tổ chức hoạt động D-H của trò cũng như việc thể hiện vai trò trung tâm trong hoạt động học của HS. Vì vậy đề kiểm tra tuyệt đối không thể là thước đo kiến thức một cách thuần tuý.
Kiểm tra GDCD nên lấy hình thức kiểm tra tự luận làm chính thì mới phù hợp với đặc điểm bộ môn. Mặc khác kiểm tra kết quả bộ môn GDCD không thể không phối hợp với quá trình đánh giá việc rèn luyện hạnh kiểm định kì đối với học sinh.
Vấn đề là làm thề nào để việc tự đánh giá của học sinh phát huy được hiệu quả tích cực. Thực tế, hằng tháng các em đều tự viết bản kiểm điểm, và tổ chức xếp loại hạnh kiểm theo tổ nhóm, hoạt động này sẽ có hiệu quả cao hơn nếu có sự phối hợp giữa GVCN và GV GDCD. Kết quả của hoạt động được sử dụng cho cả hai bên: công tác chủ nhiệm và đánh giá bộ môn GDCD.
KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT:

Tóm lại, để GDCD trở lại đúng như vị trí và vai trò của bộ môn trong Chương trình giáo dục chung, thiết nghĩ trước hết người thầy dạy GDCD phải khẳng định được chỗ đứng của mình trong suy nghĩ của học trò. Muốn vậy không còn con đường nào khác là người thầy phải tự đổi mới. Bắt đầu từ đổi mới việc tổ chức các hoạt động dạy-học đến tìm tòi, đa dạng các hình thức kiểm tra đánh giá. Tất nhiên là không thể thoát li sự chỉ đạo và định hướng chung của các cấp quản lí nhưng phải hoàn toàn không thụ động gò ép và máy móc thì mới mong đạt được kết quả cao. Bởi bất cứ thành công nào cũng không thể thiếu vắng sự góp công của tính sáng tạo.