KÍNH CHÁO QUÝ THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ THĂM LỚP
NGỮ VĂN 7
Chủ đề ngữ pháp: Biến đổi câu

Tiết 91 THấM TR?NG NG? CHO C�U
I. đặc điểm của trạng ngữ:


1. Xỏc d?nh tr?ng ng? trong cỏc cõu sau
a) " Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang. Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp.
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ " văn minh", " khai hoá" của thực dân cũng không làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn còn phải vất vả mãi với người. Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc."
b) Vì mải chơi, em quên làm bài tập .
c) Để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ, chúng ta phải học tập và rèn luyện thật tốt
d) Bằng giọng nói dịu dàng, chị ấy mời chúng tôi vào nhà
Dưới bóng tre xanh
đã từ lâu đời
đời đời, kiếp kiếp
từ nghìn đời nay
Vì mải chơi
Để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ
Bằng giọng nói dịu dàng
C¸c tr¹ng ng÷ võa t×m ®­îc bæ sung néi dung g× cho c©u?

2. Nhận xét: Các nội dung mà trạng ngữ bổ sung cho câu
a) Dưới bóng tre xanh
đã từ lâu đời
đời đời, kiếp kiếp
từ nghìn đời nay
b) Vì mải chơi
c) Để xứng đáng là cháu ngoan bác Hồ
d) Bằng giọng nói dịu dàng

Bổ sung thông tin về nơi chốn
bổ sung thông tin về thời gian
bổ sung thông tin về mục đích
Bổ sung thông tin về nguyên nhân
bổ sung thông tin về cách thức
Xác định vị trí trạng ngữ trong các câu ở VD (a) ?

a) Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang. ?
Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp. ?
Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc. ?
đầu câu
cuối câu
giữa câu
Có thể chuyển tr?ng ng? các câu trên sang những vị trí nào trong câu?
a) Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.
Người dân cày Việt Nam, dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.
Người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời
b) Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp.
Đời đời, kiếp kiếp tre ăn ở với người
Tre đời đời, kiếp kiếp ăn ở với người
c) Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
Từ nghìn đời nay, cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc
Cối xay tre nặng nề quay xay nắm thóc từ nghìn đời nay

Bài tập nhanh
Thêm các loại trạng ngữ cho câu sau:
- Cõu: Lúa chết rất nhiều.
- Gợi ý:
Ngoài đồng
Năm nay
Vì rét
? Năm nay, ngoài đồng, lúa chết rất nhiều, vì rét
lúa chết rất nhiều
Lưu ý: Thêm trạng ngữ cho câu là một cách mở rộng câu, làm nội dung câu phong phú hơn


II. Luyện tập
1. Hãy cho biết trong câu nào cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ. Trong những câu còn lại cụm từ mùa xuân đóng vai trò gì?
a) Mùa xuân của tôi- mùa xuân của Bắc Việt, mùa xuân của Hà Nội- là mùa xuân có mưa riêu riêu, gió lành lạnh, có tiếng nhạn kêu trong đêm xanh.
Cụm từ mùa xuân làm chủ ngữ và vị ngữ trong câu
b) Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít.
Cụm từ mùa xuân làm trạng ngữ trong câu
c) Tự nhiên như thế: ai cũng chuộng mùa xuân
Cụm từ mùa xuân làm phụ ngữ trong cụm động từ
d) Mùa xuân! Mỗi khi hoạ mi tung ra những tiếng hót vang lừng, mọi vật như có sự thay đổi kì diệu.
Cụm từ mùa xuân là câu đặc biệt

a) ., như báo trước về một thức quà thanh nhã và tinh khiết
., khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tươi

Trong cái vỏ xanh kia
Dưới ánh nắng,
b) với khả năng thích ứng với hoàn cảnh lịch sử như chúng ta nói trên đây
T/N chỉ cách thức
T/N chỉ thời gian
T/N chỉ nơi chốn
T/N chỉ nơi chốn
T/N chỉ phương tiện
Bài tập 2: Xác định và gọi tên các trạng ngữ
Học thuộc ghi nhớ ( SGK )
Hoàn thành các bài tập
Soạn bài "thờm tr?ng ng? cho cõu ti?p theo" SGK / 45
XIN TRÂN TRONG CẢM ƠN
BÀI HỌC KẾT THÚC