CHÀO MỪNG QUÝ THẦY, CÔ
GIÁO ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP

Giáo viên: Khổng Thị Thanh Hà

KIỂM TRA BÀI CŨ
ĐỊA ĐIỂM

C TB
THÁNG 1

C TB
THÁNG 7

LẠNG SƠN

13,3

27,0

21,2

HÀ NỘI

16,4

28,9

23,5

HUẾ

19,7

29,4

25,1

ĐÀ NẴNG

21,3

29,1

25,7

QUY NHƠN

23,0

29,7

26,8

TP.HỒ CHÍ MINH

25,8

27,1

27,1

0

0

0

C TB NĂM

Hãy nhận xét về sự thay đổi nhiệt độ từ Bắc vào Nam.
Giải thích nguyên nhân ?

KIỂM TRA BÀI CŨ
ĐỊA ĐIỂM

C TB THÁNG 1

0

C TB THÁNG 7

0

0

C TB NĂM

LẠNG SƠN

13,3

27,0

21,2

HÀ NỘI

16,4

28,9

23,5

HUẾ

19,7

29,4

25,1

ĐÀ NẴNG

21,3

29,1

25,7

QUY NHƠN

23,0

29,7

26,8

TP.HỒ CHÍ MINH

25,8

27,1

27,1

-Nhận xét:
+ Nhiệt độ TB năm tăng dần khi đi từ Bắc vào Nam (Dẫn chứng số liệu)
+ Biên độ nhiệt giảm dần khi đi từ Bắc vào Nam. (Dẫn chứng số liệu)
+ Sự chênh lệch nhiệt độ vào tháng 1 giữa miền Bắc và Nam là rất rõ ràng;
tháng 7 sự chênh lệch không rõ rệt.
- Nguyên nhân:
+ Góc nhập xạ lớn khi đi từ Bắc vào Nam.
+ Vào tháng 1, miền Bắc chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa - mùa đông
nhiệt độ xuống thấp.
+ Tháng 7 cả nước chịu ảnh hưởng chung khối không khí nóng ẩm.

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành phần
tự nhiên khác

Chúng ta cùng xem các hình ảnh và đoạn
phim sau:

Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa đã chi phối các
thành phần tự nhiên khác, hình thành nên đặc
điểm chung nổi bật của tự nhiên nước ta, đó là
thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành phần
tự nhiên khác

Em hãy kẻ bảng học tập theo mẫu sau:

a. Địa hình
b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Thành
phần tự
nhiên
Địa hình
Sông
ngòi
Đất
Sinh vật

Biểu hiện của thiên
nhiên nhiệt đới ẩm gió
mùa

Nguyên nhân

Hệ quả

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành phần
tự nhiên khác
a. Địa hình
b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Dựa vào mục a, SGK trang 45, vốn kiến thức của
bản thân, hãy hoàn thành thông tin trong bảng:
Thành
phần tự
nhiên
Địa hình

Biểu hiện của thiên
nhiên nhiệt đới ẩm gió
mùa

Nguyên nhân

Ý nghĩa

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên Thành
phần
khác
a. Địa hình

TN

b.Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Địa
hình

Biểu hiện

Nguyên nhân

- Xâm thực mạnh ở miền - Khí hậu nhiệt đới
núi:
ẩm gió mùa, địa
+ Bề mặt địa hình bị cắt
hình dốc, mất lớp
xẻ, nhiều hẻm vực, hiện phủ thực vật.
tượng đất trượt, đá lở…
+ Thềm phù sa cổ bị chia
cắt thành các đồi thấp xen
thung lũng rộng.
+ Sự hình thành địa hình - Phong hóa hóa
học
Cacxtơ.

- Bồi tụ nhanh ở đồng
bằng hạ lưu sông.

Hệ quả

- Khắc sâu tính
trẻ của địa hình
làm mềm mại
núi, đồi và bán
bình nguyên.
- Xói mòn, rửa
trôi.
- Giá trị du lịch t
nhiên sinh thái.

- Hệ quả của quá - Địa bàn sản
trình xâm thực xuất NN, TP
mạnh ở miền núi lớn, trung tâm
CN

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình
b.Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Bị cắt xẻ mạnh, nhiều nơi trơ sỏi đá

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình
b.Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Địa hình vùng đá vôi có nhiều hang động,
suối cạn, thung khô

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình
b.Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Hiện tượng đất trượt, đá lở làm thành
nón phóng vật ở chân núi

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình
b.Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Bồi tụ nhanh ở vùng đồng bằng

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác

Lớp chia thành 03 nhóm (hai bàn của mỗi dãy một
nhóm)- Thời gian chuẩn bị 05 phút

a. Địa hình

NHÓM 1: TÌM HIỂU SONG NGOI NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA

b.Sông ngòi

NHÓM 2: TÌM HIỂU ĐẤT NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA

c. Đất

NHÓM 3: TÌM HIỂU SINH VẬT NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA

d. Sinh vật
Thành
phần tự
nhiên
Sông
ngòi
Đất
Sinh vật

Biểu hiện của thiên
nhiên nhiệt đới ẩm gió
mùa

Nguyên nhân

Hệ quả

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình

Thành
phần tự
nhiên

b. Sông ngòi

Biểu hiện tính nhiệt đới
ẩm gió mùa
-Mạng lưới sông ngòi

Nguyên nhân

Hệ quả

Mưa lớn, địa hình -Giá trị giao

dày đặc: 2360 con sông, bị cắt xẻ, có nhiều thông, tiềm

c. Đất

song sông nhỏ là chủ

d. Sinh vật

đứt gãy.

yếu (92,5%).

điện.
-Do mưa lớn, đất

Sông
ngòi

-Nhiều nước, nhiều phù dốc, mất lớp phủ
sa.

năng thuỷ

thực vật.

- Xây dựng
nhiều cầu
cống.
- Bồi đắp

-Chế độ nước theo mùa.

-Do ảnh hưởng

đồng bằng.

Chế độ nước thất

của gió mùa.

-Lũ lụt, lũ

thường.

quét.

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình
b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Lược đồ các hệ thống sông lớn ở VN

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
Thành
khác
a. Địa hình
b. Sông ngòi

phần

Biểu hiện tính nhiệt đới ẩm

tự

gió mùa

Nguyên nhân

Hệ quả

nhiên

c. Đất

-Quá trình Feralit là quá trình -Do nhiệt ẩm

d. Sinh vật

hình thành đất chủ yếu.

lớn, phân bố

dưỡng.

-Có 3 loại đất Feralit chính:

theo mùa.

-Ở vùng trung

+ Feralit phát triển trên đá
Đất

- Đất giàu dinh

du, quá trình

phiến, đá gơnai và đá mẹ

Phong hoá

kết von đá ong

khác.

mạnh, tầng

diễn ra mạnh

+ Feralit phát triển trên đá
vôi.
+ Feralit phát triển trên đá
badan.

phong hoá dày, làm đất xấu,
vsv hoạt động khó canh tác.
mạnh nên
lượng mùn ít.

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình

* Giải thích sự hình thành
đất đá ong ở vùng đồi, thềm
phù sa cổ nước ta ?

b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Sự hình thành đá ong là giai
đoạn cuối của qúa trình feralít,
diễn ra trong điều kiện lớp phủ
thực vật bị phá hủy.
Sự tích tụ ôxít trong tầng tích
tụ từ trên xuống trong mùa mưa
và từ dưới lên trong mùa khô
càng nhiều. Khi lớp đất mặt bị
rửa trôi, tầng tích tụ lộ ra trên
mặt, rắn chắc lại thành tầng đá
ong.

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình

Nhận xét về sự
phân bố các loại
đất
Feralit
ở
nước ta ?

b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

Bản đồ đất và thực vật

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác
a. Địa hình

Thành
phần tự
nhiên

b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật
Sinh vật

Biểu hiện tính nhiệt đới ẩm
gió mùa

Nguyên nhân

Hệ quả

-HST rừng rậm nhiệt đới ẩm

- Do khí hậu

-Tài nguyên

lá rộng thường xanh quanh

nóng ẩm, đất sinh vật

năm phát triển tốt.

tốt.

-TP nhiệt đới chiếm ưu thế..

-Do hoạt động - Là nguồn

phong phú.

--HST rừng NĐA gió mùa phát của gió mùa

sống của

triển trên đất feralit là cảnh

đồng bào dân

quan tiêu biểu.

tộc miền núi…

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành
phần tự nhiên
khác

Một số loại rừng chính ở nước ta

a. Địa hình
b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật

HST
HST RỪNG
RỪNG NGẬP
NGẬP MẶN
MẶN

Rừng cao su

Rừng Uminh

HST RỪNG NHIỆT ĐỚI ẨM

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
Biểu hiện tính nhiệt đới ẩm gió theo)

TPTN

mùa

-Mạng lưới dày đặc 2360 con
sông, chủ yếu là sông nhỏ
(92,5%).
-Nhiều nước, nhiều phù sa.
Sông
-Chế độ nước theo
ngòi
mùa. Chế độ nước thất thường.

Nguyên nhân

Do địa hình bị cắt
xẻ, có nhiều đứt
gãy.
-Do mưa lớn, đất
dốc, mất lớp phủ
thực vật.
-Do ảnh hưởng
của gió mùa.

Hệ quả

-Giá trị giao thông,
tiềm năng thuỷ điện.
- Xây dựng nhiều cầu
cống.
- Bồi đắp đồng bằng.
-Lũ lụt, lũ quét.

Đất

-Feralit là quá trình hình thành
đất chủ yếu.
-Do nhiệt ẩm lớn,
+ Feralit phát triển trên đá phiến, phân bố theo mùa.
đá gơnai và đá mẹ khác.
+ Feralit phát triển trên đá vôi.
+ Feralit phát triển trên đá badan.

-Đất giàu dinh dưỡng.
-Ở vùng trung du, quá
trình kết von đá ong
diễn ra mạnh làm đất
xấu, khó canh tác.

Sinh
vật

-HST rừng rậm NĐA lá rộng
thường xanh quanh năm phát
triển tốt. TP phong phú.
-HST rừng NĐA gió mùa phát
triển trên đất feralit.

-Tài nguyên động thực
vật phong phú. Cung
cấp gỗ, lâm sản cho
CN chế biến.

-Do khí hậu nóng
ẩm, đất tốt.
-Do hoạt động của
gió mùa

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành phần
tự nhiên khác
a. Địa hình
b. Sông ngòi

Với những hiểu biết của bản thân, hãy nêu những ví
dụ chứng tỏ thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa ảnh
hưởng thuận lợi và khó khăn đến các hoạt động sản
xuất và sinh hoạt ?

c. Đất

a, Ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp

d. Sinh vật

*Thuận lợi: Nền nhiệt ẩm cao,
Lượng nước phong phú,
để phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới, có khả năng
tăng vụ, đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi, phát triển
nông-lâm kết hợp

3. Ảnh hưởng của
thiên nhiên nhiệt
đới ẩm gió mùa đến
hoạt động sản xuất
và đời sống
a, Ảnh hưởng đến
sản xuất nông
nghiệp

*Khó khăn: Tính chất thất thường của khí hậu làm
tăng tính bấp bênh trong nông nghiệp: dịch bệnh,
thời vụ…

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành phần
tự nhiên khác
a. Địa hình
b. Sông ngòi
c. Đất

b, Ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất khác
và đời sống

Thuận lợi: các ngành như lâm nghiệp, thủy-hải sản,
gtvt, du lịch, công nghiệp… có điều kiện để phát
triển, nhất là vào mùa khô
CN XÂY DỰNG

d. Sinh vật

SX MUỐI

3. Ảnh hưởng của
thiên nhiên nhiệt
đới ẩm gió mùa đến
hoạt động sản xuất
và đời sống
a, Ảnh hưởng đến
sản xuất nông
nghiệp
b, Ảnh hưởng đến
các hoạt động sản
xuất khác
và đời sống

CN KHAI KHOÁNG SẢN
DU LỊCH

NUÔI TRỒNG

Bài 10, tiết 12: THIÊN NHIÊN NHIỆT ĐỚI ẨM GIÓ MÙA (tiếp
theo)
2. Các thành phần
tự nhiên khác
a. Địa hình
b. Sông ngòi
c. Đất
d. Sinh vật
3. Ảnh hưởng của
thiên nhiên nhiệt
đới ẩm gió mùa
đến hoạt động
sản xuất và đời
sống
a, Ảnh hưởng đến
sản xuất nông
nghiệp
b, Ảnh hưởng
đến các hoạt
động sản xuất
khác
và đời sống

b, Ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất khác
và đời sống
* Khó khăn

- Sự phân mùa của khí hậu, chế độ nước theo mùa của
hoạt động GTVT, du lịch,
sông ngòi ảnh hưởng đến ……………………………………
khai khoáng…
việc bảo quản máy móc,
- Độ ẩm cao gây khó khăn cho:…………………………………
nông sản…
- Các thiên tai :……………………………………………………
gây tổn thất lớn về người và của
ảnh hưởng lớn đến
- Hiện tượng thời tiết thất thường :………………………………
sản xuất
- Môi trường tự nhiên dễ suy thoái.

ĐÁNH GIÁ
1/ Nước ta có mạng lưới sông ngòi dày đặc là do:
A, Tân kiến tạo gây ra nhiều đứt gãy
B, Đồng bằng thấp nằm cạnh vùng đồi núi cao trong điều kiện mưa
nhiều.
C, Các đứt gãy Tân kiến tạo trong điều kiện mưa nhiều
D, Mưa nhiều trên địa hình chủ yếu là đồi núi bị cắt xẻ mạnh.
2. Nêu biện pháp để nhằm hạn chế hoạt động xâm thực ở vùng đồi núi
ở nước ta ?
( Trồng rừng, trồng cây công nghiệp lâu năm, làm ruộng bậc thang,
xây dựng hệ thống thủy lợi, khai thác rừng, khoáng sản…hợp lí )