Tại sao hôn nhân cận huyết
lại để lại hậu quả nghiêm
trọng (thoái hoá) như vậy?

SINH HỌC 9

Tiết 38 – Bài 34
THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN
VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

Tiết 38 – Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa
- Khái niệm: Thoái hóa là hiện tượng mà các
thế hệ con cháu có sức sống kém dần, xuất
hiện nhiều tính trạng xấu, năng suất thấp, bị
chết non.

Tiết 38 – Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa
1. Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn
Tự thụ phấn

Giao phấn

Tiết 38 – Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa
1. Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn
Tự thụ phấn

Giao phấn

Dạng ban đầu: cây điển hình ở quần thể giao phấn.
Từ 1-7: cây tự thụ phấn sau 1-7 thế hệ

Qua hình ảnh trên em có nhận xét gì?

2,93m
2,46m

Nsuất: 47,6 tạ/ha

Nsuất: 24,1 tạ/ha

2,34 m

Nsuất: 15,2 tạ/ha

Em
lấyvật
ví dụ
hiện thoái
tượnghóa
thoái
hóa
thực ởvật
Ở thực
hiệnvềtượng
do tự
thụở phấn
câymà
giao
phấn
được
biểu hiện như thế nào?
em đã
gặp?

Ban đầu

Thoái hóa

Tiết 38 – Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa
1. Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn
- Hiện tượng tự thụ phấn ở cây giao phấn
khiến:
+ Các cặp gen lặn có tỷ lệ xuất hiện ở trạng
thái đồng hợp lặn cao
+ Đa số biểu hiện các tính trạng xấu.

Tiết 38 – Bài 34:
THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa

1. Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn
2. Hiện tượng thoái hóa do giao phối gần ở động vật.

Giao phối gần là gì?

- Giao phối gần là: sự giao phối giữa con
cái sinh ra từ 1 cặp bố mẹ hoặc giữa bố
mẹ và con cái.

Giao phối gần gây ra
hậu qủa gì?
- Các thế hệ sau: sự
sinh trưởng, phát
triển yếu, xuất hiện
con quái thai, dị tật
bẩm sinh, chết non

Ở động vật hiện tượng thoái hóa do giao phối gần được
biểu hiện như thế nào?

Tiết 38– Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa
II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa

? Thế nào là thể đồng hợp, thể dị hợp?
* Thể đồng hợp là thể chứa cặp gen gồm hai gen
tương ứng giống nhau.(AA, aa)
* Thể dị hợp là thể chứa cặp gen gồm hai gen tương
ứng khác nhau (Aa)

Quan sát hình ảnh, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi sau

1. Qua các thế hệ tự thụ phấn và giao phối gần, tỷ lệ thể đồng hợp và
thể dị hợp thay đổi như thế nào?

? Nguyên nhân nào đã gây ra hiện tượng thoái hóa?

2. Tại sao tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật lại
gây ra hiện tượng thoái hóa?

Nguyên nhân dẫn đến thoái hoá đó?

- Tự thụ phấn ở thực vật, giao phối gần làm xuất hiện
+ Các gen lặn có hại chuyển từ trạng thái dị hợp sang
trạng thái đồng hợp → có thể gây hại cho cơ thể.

?VìTại
sao
ở
một
số
cơ
thể
chim
bồ
câu/đậu
Hà
lan/cà
chúng mang những cặp gen đồng hợp không gây hại

chua thường xuyên giao phối gần lại không bị thoái hóa?

? Thoái hóa chỉ xảy ra đối với những cơ thể
mang kiểu gen nào?

Thoái hóa xảy ra đối với những cơ thể mang kiểu gen
dị hợp ( Cơ thể lai)

? Tại sao các giống ngô trồng hiện nay
lại không để giống được cho mùa sau?

Vì các giống ngô trồng hiện nay chủ yếu là các giống
ngô lai. Nên nếu để giống cho mùa sau thì sẽ gây ra
hiện tượng thoái hóa làm cho năng suất ngô giảm

Tiết 38– Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa
II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
III. Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt buộc
và giao phối cạn huyết trong chọn giống

? Tại sao tự thụ phấn bắt buộc và giao phối gần gây
ra hiện tượng thoái hóa nhưng những phương pháp
này vẫn được người ta sử dụng trong chọn giống?

AA

aa

Tiết 38– Bài 34:

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

I. Hiện tượng thoái hóa
II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
III. Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt buộc
và giao phối cạn huyết trong chọn giống
Vai trò:
- Củng cố, duy trì đặc tính mong muốn.
- Tạo dòng thuần.
- Loại bỏ gen xấu gây hại ra khỏi quần thể.
- Chuẩn bị lai khác dòng để tạo ưu thế lai.

Vì sao trong luật hôn nhân gia đình người ta
không cho những người có quan hệ huyết thống
lấy nhau ?
Ở người 20-30% số con của các cặp bố mẹ kết hôn
gần bị chết non hay mang cac dị tật bẩm sinh .
* Tại Brazin, ở một hòn đảo nhỏ
có một cộng đồng khoảng 300
người. Do cách li, họ phai
ket hôn gần nên sinh ra
Một lớp người bị bạch tạng.
*

Tại sao tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối
gần ở động vật lại gây ra hiện tượng thoái hóa ?
Trả lời:
+ Tỉ lệ đồng hợp tăng, tỉ lệ dị hợp giảm
+ Gen lặn thường biểu hiện tính trạng xấu .
+ Gen lặn gây hại khi ở thể dị hợp không được biểu
hiện
+ Các gen lặn khi gặp nhau ( thể đồng hợp ) thì biểu
hiện ra kiểu hình

Tại sao tự thụ phấn bắt buộc và giao phối gần gây ra
hiện tượng thoái hóa nhưng những phương pháp này
vẫn được người ta sử dụng trong chọn giống?
Trả lời:
+ Củng cố đặc tính mong muốn
+ Tạo dòng thuần có cặp gen đồng hợp
+ Phát hiện gen xấu để loại ra khỏi quần thể
+ Chuẩn bị lai khác dòng tạo ưu thế lai