Bài 34:
THOÁI HÓA DO TỰ THỤ
PHẤN VÀ DO GIAO PHỐI GẦN
Giáo viên: Ngô Thị Quỳnh

I. Hiện tượng thoái hóa

1. Do tự thụ phấn ở cây giao phấn
Tự thụ phấn

Giao phấn

Dạng ban đầu: cây điển hình ở quần thể giao phấn.
Từ 1-7: cây tự thụ phấn sau 1-7 thế hệ

Hiện tượng thoái hóa ở thực vật được biểu hiện
như thế nào?

2,93m

Tự thụ
phấn
qua 15
thế hệ

NS : 47,6 tạ/ha

Tự thụ
phấn
qua 30
thế hệ

2,46m

NS: 24,1 tạ/ha

2,34 m

NS: 15,2 tạ/ha

Ban đầu

Thoái hóa

I. Hiện tượng thoái hóa

1. Do tự thụ phấn ở cây giao phấn

- Biểu hiện: Các cá thể của thế hệ sau có sức
sống kém dần, phát triển chậm, chiều cao, năng
suất giảm, nhiều cây bị chết.

I. Hiện tượng thoái hóa

2. Do giao phối gần ở động vật

- Giao phối gần: Là sự giao phối giữa con cái sinh ra từ cùng 1
cặp bố mẹ hoặc giữa bố mẹ và con cái.

I. Hiện tượng thoái hóa
2. Do giao phối gần ở động vật

Hiện tượng thoái hóa ở động vật được biểu hiện
như thế nào?

I. Hiện tượng thoái hóa
2. Do giao phối gần ở động vật
- Giao phối gần: Là sự giao phối giữa con cái sinh ra từ cùng 1
cặp bố mẹ hoặc giữa bố mẹ và con cái.
- Hậu quả: Các thế hệ sau sinh trưởng và phát triển yếu, khả
năng sinh sản giảm, quái thai, dị tật bẩm sinh, chết non.

II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
? Thế nào là thể đồng hợp, thể dị hợp?
* Thể đồng hợp là thể chứa cặp gen gồm hai gen
tương ứng giống nhau.(AA, aa)
* Thể dị hợp là thể chứa cặp gen gồm hai gen tương
ứng khác nhau (Aa)

1, Qua các thế hệ tự thụ phấn hoặc giao phối cận huyết, tỷ lệ
thể đồng hợp và thể dị hợp biến đổi như thế nào?
Thể dị hợp tử giảm dần, thể đồng hợp tử tăng dần.
Đời đầu
Aa

Đời sau
I1

Aa

I2

Aa

I3

Aa

I4

Aa

...
In

Sự biến đổi tỉ lệ thể dị hợp và thể đồng hợp do tự thụ phấn

2, Tại sao tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở động
vật lại gây ra hiện tượng thoái hóa?
Thể đồng hợp tử ngày càng tăng dần -> Tạo điều kiện cho
các gen lặn gây hại biểu hiện ra kiểu hình.
Đời đầu
Aa

Đời sau
I1

Aa

I2

Aa

I3

Aa

I4

Aa

...
In

Sự biến đổi tỉ lệ thể dị hợp và thể đồng hợp do tự thụ phấn

II. Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa
- Do thể dị hợp tử ngày càng giảm, thể đồng hợp tử
ngày càng tăng, tạo điều kiện cho các gen lặn gây
hại biểu hiện ra kiểu hình.

Một số
vật,loài
động
không
thoái
hóa
khi tự thụ
Vìloài
saothực
những
trênvật
không
bị bị
thoái
hóa
giống?
phấn hoặc giao phối cận huyết

III. Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt
buộc và giao phối cạn huyết trong chọn giống
? Tại sao tự thụ phấn bắt buộc và giao phối gần gây ra
hiện tượng thoái hóa nhưng những phương pháp này
vẫn được người ta sử dụng trong chọn giống?
- Vai trò
+ Củng cố đặc tính mong muốn
+ Tạo dòng thuần có cặp gen đồng hợp
+ Phát hiện gen xấu để loại bỏ ra khỏi quần thể
+ Chuẩn bị lai khác dòng để tạo ưu thế lai.

Câu 1: Nguyên nhân của hiện tượng
thoái hóa giống ở cây giao phấn là do
A. Tự thụ phấn
B: Giao phấn xảy ra ngẫu
nhiên giữa các loài thực vật
C: Lai khác thứ
D: Lai giữa các dòng thuần có
kiểu gen khác nhau

Câu 2: Nguyên nhân của hiện tượng
thoái hóa giống động vật là do
A: Giao phối xảy ra ngẫu nhiên
giữa các loài động vật
B: Lai giữa các dòng thuần có
kiểu gen khác nhau
C: Lai phân tích
D. Giao phối gần

Câu 3: Biểu hiện của hiện
tượng thoái hóa giống là
A: Con lai có sức sống cao hơn
bố mẹ
B: Con lai sinh trưởng mạnh
hơn bố mẹ
C. Con lai có sức sống kém dần
D: Năng suất thu hoạch tăng
lên

Câu 4: Giao phối gần và tự thụ phấn
qua nhiều thế hệ có thể dẫn đến hiện
tượng thoái hóa giống là do
A. Tạo ra các cặp gen lặn đồng
hợp gây hại
B: Tập trung những gen trội có
hại cho thế hệ sau
C: Xuất hiện hiện tượng đột biến
gen và đột biến NST
D: Tạo ra các kiểu gen dị hợp