Thực hành Tiếng Việt:

CÂU HỎI TU TỪ

I. NHẬN BIẾT CÂU HỎI TU
TỪ

a)
b)
1. Tìm hiểu VD
SGK/tr107

2. Khái
niệm:

- Câu thứ nhất có mục đích hỏi.
- Câu thứ 2 có hình thức câu hỏi
nhưng lại biểu thị sự từ chối….
-> câu 2 là câu hỏi tu từ.
- Câu “nhưng làm thế nào…” là
câu có mục đích hỏi, nhưng để
khẳng định.
-> là câu hỏi tu từ.
Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng
để hỏi mà dùng để khẳng định, phủ
định, bộc lộ cảm xúc,...

- Tác dụng: SGK/tr 107

II. LUYỆN TẬP
- Chỉ ra các câu hỏi tu từ trong đoạn
BT1 trích vở kịch: Trưởng giả học làm sang.

Giải thích vì sao đó là những câu hỏi
tu từ?

Bài tập 1:

- Đâu có là thế nào? Thế này là thế nào? Lại
còn phải bảo cái đó à? Những người quý
phái mặc ngược hoa à? Bác cho rằng tôi
mặc thế này có vừa sát không? Thế nào?
- Những câu hỏi đó là câu hỏi tu từ bởi vì:
+ Có đầy đủ hình thức của một câu nghi vấn và luôn
có dấu chấm hỏi để kết thúc một câu
+ Được sử dụng nhằm khẳng định, hoặc nhấn mạnh
nội dung, ý nghĩa nào đó mà người nói hoặc người
viết muốn biểu đạt đến người khác

BÀI TẬP 2
* Viết lại các câu hỏi tu từ thành câu kể:

+ Đâu có thế.
+ Thế à.
+ Bảo nữa à.
+ Những người quý phái mặc ngược hoa.
+ Tôi mặc sát như này bác xem đi.
* Hiệu quả nghệ thuật:
+ Câu hỏi tu từ mang lại hiệu quả giao tiếp cao giữa người nói
và người nghe, giúp cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn
và trực quan hơn.
+ Câu kể làm mất đi sắc thái ý nghĩa của câu.

BÀI TẬP 3:
Chuyển đổi sang hình thức câu hỏi tu từ:

a. Tôi không biết làm sao có
thể đến sớm được đây, tôi
có thể cho hai chục chú thợ
bạn xúm lại chiếc áo của
ngài?

b. Chú mình có thể thong
thả chút không?

BÀI TẬP 5:
Đặt câu hỏi tu từ cho từng tình huống a, b/tr 108:

a. Món quà này thật là quý
giá, chắc mẹ mua khó lắm
phải không ạ?

b. Phải chăng, nếu Thị Nở
đồng ý cưới Chí Phèo thì
hắn sẽ không rơi vào kết cục
như thế?

Ghi nhớ
Khái niệm
Câu hỏi tu từ là câu
hỏi không dùng để hỏi mà
dùng để khẳng định, phủ
định, bộc lộ cảm xúc,...

Tác dụng
Khác với câu hỏi thông
thường, câu hỏi tu từ được
sử dụng nhằm đạt một số
hiệu quả giao tiếp như tăng
sắc thái biểu cảm, biểu đạt
ý nghĩa một cách tế nhị,
uyển chuyển.

Hoạt động tự học

Soạn Văn bản 2: CHÙM
TRUYỆN DÂN GIAN VIỆT NAM