Bài 20
TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA
Tìm hiểu phần chú thích* - Em hãy nêu một số nét chính về tác giả và tác phẩm?
I. Đọc – Tìm hiểu chung về văn bản:
1/ Tác giả :
- Hồ Chí Minh(1890- 1969)
Vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc;
Nhà văn, nhà thơ lớn của đất nước;
Danh nhân văn hóa thế giới.

2. Tác phẩm :
Bài này trích trong
Báo cáo Chính trị
của Bác Hồ tại Đại
hội Đảng lần thứ II
tháng 2 năm 1951.
3. Đọc văn bản:


? Văn bản được viết theo thể loại nào? Phương thức biểu đạt chính là gì?
4. Thể loại: Văn chính luận.
5. Phương thức biểu đạt: Nghị luận chứng minh.
?Bài văn được chia làm mấy phần? Nội dung chính của mỗi phần.
2/ Bố cục: 3 phần:
Phần 1: Dân ta … lũ cướp nước
Nhận định chung về lòng yêu nước
Phần 2: Lịch sử ta … yêu nước
Chứng minh tinh thần yêu nước trong lịch sử và trong cuộc kháng chiến hiện tại.
Phần 3: Phần còn lại
Nhiệm vụ của chúng ta.
II/ Tìm hiểu văn bản:


Bài văn nghị luận về vấn đề gì ? Hãy tìm ở phần mở đầu câu chốt thâu tóm nội dung vấn đề trong bài.
II. Tìm hiểu văn bản:
1/ Nhận định chung về lòng yêu nước
- Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta.
=> Nhận định ngắn gọn mang tính thuyết phục cao.


Để chứng minh cho nhận định : Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta; tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào và sắp xếp theo trình tự như thế nào ?
2.Những biểu hiện về lòng yêu nước:
a. Trong quá khứ:
Bà Trưng
Bà Triệu
Trần Hưng Đạo
Lê Lợi
Quang Trung
a/ Trong quá khứ :
Tác giả nêu ra một loạt các anh hùng dân tộc như: Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung ...
 Dẫn chứng tiêu biểu, liệt kê theo trình tự thời gian.


Trong cuộc kháng chiến hiện tại, tác giả đưa ra những dẫn chứng nào ?
/
Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng
Từ kiều bào ở nước ngoài
đến đồng bào ở vùng bị tạm chiếm
Từ nhân dân miền ngược đến nhân dân miền xuôi
Từ chiến sĩ ngoài mặt trận ...
đến công chức ở hậu phương ...
Từ những phụ nữ … đến bà mẹ ...
Từ nam nữ ... thi đua sản xuất
đến đồng bào điền chủ quyên đất …
b/ Trong cuộc kháng chiến hiện tại :
- Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng.
- Từ kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng bị tạm chiếm.
- Từ nhân dân miền ngược đến nhân dân miền xuôi.
- Từ chiến sĩ ngoài mặt trận ... đến công chức ở hậu phương …
- Từ những phụ nữ … đến bà mẹ …
- Từ nam nữ … đến đồng bào điền chủ …
? Em có nhận xét gì về cách đưa dẫn chứng, cách liên kết các sự việc và con người trong đoạn văn trên.
 Dẫn chứng toàn diện, thủ pháp liệt kê, mô hình liên kết câu “từ ... đến ...” có tác dụng làm nổi rõ tinh thần yêu nước của nhân dân ta ở mọi tầng lớp, mọi đối tượng.
3.Nhiệm vụ của chúng ta:
? Trong bài văn này tác giả sử dụng hình ảnh so sánh nào.
? Nhận xét về tác dụng của biện pháp so sánh ấy.
Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.
Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.
Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
Phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo,
làm chotinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều
được thực hành vào công việc yêu nước, công việc
kháng chiến.
Tác dụng: Thấy được giá trị quý báu của tinh thần yêu nước.
? Theo em nghệ thuật nghị luận ở bài này có đặc điểm gì nổi bật..
4/ Đặc sắc về nghệ thuật :
Xây dựng các luận điểm ngắn, gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện tiêu biểu.
Sử dụng từ ngữ gợi hình ảnh, chọn lọc; làn sóng, lướt qua…
Phép liệt kê, mô hình liên kết câu
“Từ…đến” sử dụng thích hợp.
- Hình ảnh so sánh đặc sắc.







?Qua tìm hiểu em hãy trình bày nội dung, ý nghĩa của văn bản.

5/ Ý nghĩa văn bản :
Truyền thống yêu nước quí báu của nhân dân ta cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch sử mới để bảo vệ đất nước.
III/ Tổng kết: (Ghi nhớ SGK)

?Qua bài văn này em học tập được điều gì khi viết một bài văn nghị luận.
? Trong hoàn cảnh lịch sử hiện tại, em sẽ làm gì để bảo vệ đất nước.
IV/ Luyện tập :
Viết một đoạn văn theo lối liệt kê khoảng 4 – 5 câu có sử dụng mô hình liên kết “từ ...đến ...”
CỦNG CỐ
Bài văn nghị luận về vấn đề gì ?
Để chứng minh cho nhận định : Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta, tác giả đã đưa ra những dẫn chứng nào và sắp xếp theo trình tự như thế nào ?
Trình bày những đặc sắc nghệ thuật của bài.
Hướng dẫn về nhà
- Kể tên một số văn bản nghị luận của
Bác.
Phân tích tác dụng của từ ngữ, câu văn
nghị luận giàu hình ảnh trong văn bản.
- Soạn bài : Câu đặc biệt