Trường THCS Tân An
Tổ Ngữ văn
DẠY HỌC ONLINE
Môn: Ngữ văn lớp 8
Năm học 2021-2022
Để lớp học trực tuyến trở thành môi trường lành mạnh và hiệu quả, các em hãy ghi nhớ những điều sau:
NỘI QUY LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
(mẫu 1)
3 SẴN SÀNG

Đồ dùng

Vị trí

Tâm thế
3 ĐÚNG

Đúng giờ

Đúng tên
đăng nhập

Đúng tư thế ngồi
3 KHÔNG

Không nói tự do

Không tắt camera

Không làm việc
riêng
NỘI QUY LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
Tham gia học đầy đủ,
đúng giờ
Bật camera,
tắt mic khi học bài
Hoàn thành
các bài tập cô giao
Tích cực trao đổi
với bạn bè ngoài giờ học
Mạnh dạn hỏi
khi chưa hiểu
Tiết 1
Văn bản : TÔI ĐI HỌC
THANH TỊNH
Thơ văn ông đậm chất trữ tình đằm thắm, giàu cảm xúc êm dịu, trong trẻo. Nổi bật nhất có thể kể là các tác phẩm: Quê mẹ ( truyện ngắn, 1941 ), Ngậm ngải tìm trầm ( truyện ngắn, 1943 ), Đi từ giữa mùa sen ( truyện thơ, 1973 ),...
Thanh Tịnh
(1911–1988)
Thanh Tịnh ( 1911 – 1988 ) là bút danh của Trần Văn Ninh, quê ở tỉnh Thừa Thiên - Huế, có gần 50 năm cầm bút sáng tác.
Sự nghiệp văn học của ông phong phú, đa dạng
* Phong cách nghệ thuật: Đậm chất trữ tình, toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
Tiết 1
Văn bản : TÔI ĐI HỌC
THANH TỊNH
I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả: Thanh Tịnh (1911-1988), quê ở Thừa Thiên - Huế
Xuất xứ:
In trong tập "Quê mẹ", xuất bản năm 1941
Truyện ngắn trữ tình (đậm chất hồi kí)
Thể loại:
I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
Tự sự, miêu tả và biểu cảm
PTBĐ:
I. Tìm hiểu chung
2. Tác phẩm
Tiết 1
Văn bản : TÔI ĐI HỌC
THANH TỊNH
I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả: Thanh Tịnh (1911-1988), quê ở Thừa -Thiên Huế
2. Tác phẩm
- Xuất xứ:
In trong tập "Quê mẹ", xuất bản năm 1941
- Thể loại :
Truyện ngắn trữ tình
- Phương thức biểu đạt:
Tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm
P1: Khơi nguồn nỗi nhớ
P2: Sự hồi tưởng của nhân vật tôi về buổi tựu trường đầu tiên của mình.
 Chặng 1: Cảm xúc của nhân vật tôi khi cùng mẹ đi trên con đường làng tới trường.
 Chặng 2: Cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi trước quang cảnh sân trường và các sự việc diễn ra.
 Chặng 3: Cảm xúc khi vào lớp và buổi học đầu tiên.

Bố cục:
I. Tìm hiểu chung
3. Bố cục
Tiết 1
Văn bản : TÔI ĐI HỌC
THANH TỊNH
I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả: Thanh Tịnh (1911-1988), quê ở Thừa -Thiên Huế
2. Tác phẩm
- Xuất xứ:
In trong tập "Quê mẹ", xuất bản năm 1941
- Thể loại :
Truyện ngắn trữ tình
- Phương thức biểu đạt:
Tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm
3. Bố cục : 2 phần
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến
II. Phân tích
Thời điểm, nơi chốn quen thuộc, gắn liền với tuổi thơ tác giả
Sự liên tưởng tương đồng giữa hiện tại và quá khứ, giữa cảnh vật và tâm trạng
Thời điểm khai trường
Cảnh thiên nhiên:
Cảnh sinh hoạt:
Cuối thu (đầu tháng 9):
Lá rụng nhiều, mây bàng bạc
Mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
- Vào cuối thu, lá rụng nhiều, mây bàng bạc.
- Mấy em nhỏ rụt rè cùng mẹ đến trường.
Sự liên tưởng tương đồng giữa hiện tại và quá khứ, giữa cảnh vật và tâm trạng.
Thời điểm nơi chốn quen thuộc, gắn liền với tuổi thơ tác giả
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến
II. Phân tích
Hình ảnh so sánh đặc sắc:
 Diễn tả tinh tế những cảm xúc trong sáng nảy nở trong
lòng nhân vật “tôi” khi ấy.
Từ láy:
Nghệ thuật
Náo nức, tưng bừng, rộn rã
Những cảm giác … giữa bầu trời quang đãng
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
- Vào cuối thu, lá rụng nhiều, mây bàng bạc.
- Mấy em nhỏ rụt rè cùng mẹ đến trường.
Sự liên tưởng tương đồng giữa hiện tại và quá khứ, giữa cảnh vật và tâm trạng.
Diễn tả tinh tế những cảm xúc trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật “tôi” khi ấy.
Thời điểm nơi chốn quen thuộc, gắn liền với tuổi thơ tác giả
- Học bài, ghi bài cẩn thận, đầy đủ
- Soạn bài: Tôi đi học ( tiết 2) (Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên)

Dặn dò
Chúc các em và gia đình luôn khỏe, bình an trong mùa dịch.
Tiết 2
Văn bản : TÔI ĐI HỌC (tiếp theo)
THANH TỊNH
I. Tìm hiểu chung
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
- Vào cuối thu, lá rụng nhiều, mây bàng bạc.
- Mấy em nhỏ rụt rè cùng mẹ đến trường.
Sự liên tưởng tương đồng giữa hiện tại và quá khứ, giữa cảnh vật và tâm trạng.
Diễn tả tinh tế những cảm xúc trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật “tôi” khi ấy.
Thời điểm nơi chốn quen thuộc, gắn liền với tuổi thơ tác giả
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
2.Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên.
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
II. Phân tích
01
02
03
Trên đường đến trường
Ở trên
sân trường
Khi vào lớp học
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
a
Trên đường đến trường
II. Phân tích
Sự thay đổi trong tâm trạng của nhân vật tôi:
Con đường, cảnh vật: vốn rất quen nhưng lần này tự nhiên thấy lạ
“con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ”.
Tự cảm thấy có sự thay đổi lớn trong lòng mình.
“Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học”…
Cảm thấy trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo, mấy quyển vở mới trên tay
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
a
Trên đường đến trường
II. Phân tích
Cử chỉ, hành động của nhân vật tôi:
Những động từ được sử dụng đúng chỗ  Dễ hình dung tư thế và cử chỉ ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu của chú bé.
Bặm tay
Ghì thật chặt
Xóc lên
Nắm lại cẩn thận
Muốn thử sức mình
Không lội qua sông
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
a
Trên đường đến trường
II. Phân tích
Lời nói: “Mẹ đưa bút thước cho con cầm.”
Ý nghĩ: Vừa non nớt vừa ngây thơ: “chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước.”
Nguyên nhân: “…hôm nay tôi đi học.” - được trở thành một học trò, hiện thực mà như trong mơ.
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
a
Trên đường đến trường
II. Phân tích
Từ ngữ gợi tả, nghệ thuật so sánh, chọn lọc chi tiết tiêu biểu, cụ thể: tâm trạng bỡ ngỡ của “tôi” trong buổi tựu trường đầu tiên
II. Phân tích
2.Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên.
a. Trên đường đến trường
- Con đường, cảnh vật có sự thay đổi.
- Thấy mình trang trọng, đứng đắn.
- Cẩn thận, nâng niu mấy quyển vở.
b. Ở trên sân trường
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
II. Phân tích
b
Ở trên sân trường
Không khí của ngày hội tựu trường: náo nức, vui vẻ nhưng cũng rất trang trọng:
Cảm thấy nhỏ bé so với trường, lo sợ vẩn vơ: “cũng như tôi, mấy cậu học trò mới đứng nép bên người thân…
Hồi hộp, lo sợ chờ nghe gọi tên mình: Nghe tiếng trống giục thì bước chân cứ “dềnh dàng mãi”, “toàn thân các cậu đang run run theo nhịp bước rộn ràng..”
Khi sắp vào lớp học thì lo sợ, bật khóc “Tôi bất giác quay lưng lại dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở khóc theo”…
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
II. Phân tích
b
Ở trên sân trường
⇒ Diễn tả sinh động tâm trạng của nhân vật “tôi” với từng cung bậc, cảm xúc, có nhiều trạng thái cảm xúc đối lập, tâm trạng phức tạp
II. Phân tích
2.Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên.
b. Ở trên sân trường
* Khi đứng trước sân trường
- Sân trường dày đặc cả người.
- Ngôi trường vừa xinh xắn, vừa oai nghiêm.
- Cảm thấy chơ vơ, vụng về, lúng túng.
* Khi nghe gọi tên và rời tay mẹ vào lớp
- Tự nhiên giật mình và lúng túng.
- Dúi đầu vào lòng mẹ nức nở khóc.
- Cảm thấy xa mẹ, xa nhà.
c. Khi vào lớp học
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
II. Phân tích
c.
Khi vào lớp học
Khi bước vào lớp, cậu thấy:
Thấy nhớ mẹ...
Hình gì treo trên tường cũng lạ và hay hay...
Chỗ ngồi của mình lạm nhận là vật riêng.
Bạn ngồi bên chưa quen cũng không xa lạ
Một mùi hương lạ xông lên...
Làm quen, tìm hiểu phòng mới quyến luyến
2. Diễn biến của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên
II. Phân tích
c
Khi vào lớp học
 Tất cả mọi vật trở nên thân thuộc, thân thiện, quyến luyến, tự nhiên đến bất ngờ và không dám tin là có thật  Một cậu bé rất hồn nhiên.
Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” khi ngồi trong lớp học, đón nhận giờ học đầu tiên hợp tự nhiên, sinh động, hấp dẫn.
II. Phân tích
2.Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên.
c. Khi vào lớp học
- Cảm thấy vừa xa lạ, vừa gần gũi với cảnh vật, bạn bè mới.
- Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin bước vào giờ học đầu tiên.
3. Hình ảnh những người lớn trong buổi tựu trường đầu tiên của trẻ thơ
II. Phân tích
Ông đốc
Thầy giáo
Phụ huynh
Nhìn học trò bằng con mắt hiền từ, cảm động: “Thế là các em vào lớp 5, các em phải cố gắng học”...
Gương mặt tươi cười đang đón chúng tôi ở cửa lớp
Chuẩn bị quần áo, sách vở, đưa con đến trường, cầm sách vở cho con
Là một người thầy, một lãnh đạo hiền từ, thân thiện và yêu thương học sinh
Là người vui tính, thân thiện, giàu lòng yêu thương
Là người chu đáo, quan tâm, đầy tình yêu thương và trách nhiệm
3. Hình ảnh những người lớn trong buổi tựu trường đầu tiên của trẻ thơ
II. Phân tích
Ông đốc
Thầy giáo
Phụ huynh
 Những chi tiết tả người lớn không nhiều nhưng họ hiện lên rõ nét, là điểm tựa, là yếu tố, là người vẽ ra tương lai, và dìu dắt trẻ thơ thành người.
 Ta nhận thấy trách nhiệm, tình cảm của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lai. Đó là một môi trường ấm áp, là một ngôi nhà đầy tình yêu thương
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
2.Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên.
III. Tổng kết
III. TỔNG KẾT
Dòng hồi tưởng của nhân vật “tôi” trong những ngày đầu đến trường. Những kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò nhất là buổi tựu trường đầu tiên thường được ghi nhớ mãi
III. TỔNG KẾT
2.Nghệ thuật
Tự sự xen lẫn miêu tả
và biểu cảm
Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày đầu tiên đi học.
Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo, ghi lại dòng hồi tưởng, liên tưởng của nhân vật “ Tôi”
Giọng điệu trữ tình trong sáng.
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
2.Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên.
III. Tổng kết
Ghi nhớ : SGK/ 9
II. Phân tích
1. Sự hồi tưởng và tâm trạng của nhân vật “tôi” mỗi khi mùa thu đến.
2.Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đi học đầu tiên.
III. Tổng kết
Ghi nhớ : SGK/ 9
IV. Luyện tập
IV. Luyện tập
Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” trên con đường cùng mẹ tới trường trong ngày đầu đi học.
Hướng dẫn viết đoạn:
Mở đoạn: Giới thiệu tác giả, tác phẩm và tâm trang chung của nhân vật “tôi”
Thân đoạn:
Con đường, cảnh vật có sự thay đổi.
Thấy mình trang trọng, đứng đắn.
- …
Kết đoạn: Cảm nhận chung về nhân vật
Viết đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” trên con đường cùng mẹ tới trường trong ngày đầu đi học.
“Tôi đi học” của Thanh Tịnh như một bản tự vấn tâm trạng, cảm xúc của chính tác giả khi mùa thu về, hồi tưởng lại khoảnh khắc ngày xưa ấy. Là ngày đầu tiên cắp sách tới trường với bao nhiêu dòng cảm xúc bâng khuâng, xa lạ. Trong dòng hoài tưởng, “tôi” đã lâng lâng với khung cảnh của mùa thu “một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học”. Có lẽ ít ai có thể quên đi được giây phút đầu tiên nép sau lưng mẹ đến trường, và nhân vật “tôi” cũng vậy. Cảm xúc tuôn trào một cách tự nhiên và đầy xúc động, gieo vào lòng người đọc những bồi hồi khó quên. Có một sự thay đổi lớn trong chính suy nghĩ và hành động “Tôi không lội qua sông thả diều như thằng Quí và không ra đồng nô hò như thằng Sơn nữa”. Điều này chứng tỏ nhận thức của nhân vật “tôi” đã thực sự trưởng thành và lớn lên nhờ việc: Hôm nay tôi đi học. Thanh Tịnh như một con người chèo lái con thuyền cảm xúc, đưa người đọc trở về với những kí ức của ngày đầu tiên đi học. Lời văn mượt mà, nhẹ nhàng và sâu sắc đã khiến người đọc không thể quên được năm tháng đó.
-Học bài, ghi bài cẩn thận, đầy đủ
-Hoàn thành đoạn văn
-Soạn bài: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
Đọc và trả lời tất cả các câu hỏi vào vở soạn, xem trước phần luyện tập.
Dặn dò
Chúc các em và gia đình luôn khỏe, bình an trong mùa dịch