Tóm tắt văn bản:
Nhân vật “tôi” nhớ lại ngày đầu tiên đến trường. Đó là một buổi sáng mùa thu, lá rụng nhiều, tiết trời se lạnh. Con đường đến trường đối với chú bé ấy vốn quen thuộc bỗng dưng trở nên lạ lẫm. Trong bộ quần áo mới, nhân vật “tôi” cảm thấy "mình trang trọng và đứng đắn" hơn, những suy nghĩ nhẹ nhàng lướt qua như làn mây. Khi tới trường, chú bé thấy ngôi trường trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm. Đặc biệt nghe hồi trống thúc giục, lòng chú bé lo sợ vẩn vơ. Trong phút chốc nhân vật tôi đã òa khóc. Nhưng rồi những lời nói của ông đốc ấm áp vang lên cùng bàn tay dịu dàng của mẹ đã nhẹ nhàng giúp nhân vật tôi tự tin vào lớp. Chú bé nhìn bàn ghế, người bạn ngồi kế bên và cảm thấy thân quen dẫu chưa bao giờ gặp gỡ. Rồi vòng tay lên bàn, ngoan ngoãn đánh vần dòng chữ thầy giáo viết: "Tôi đi học"...
Nêu những hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm?
(Gợi ý: Tác giả: tên thật, năm sinh, năm mất, quê quán, đặc điểm sáng tác; Tác phẩm: thể loại, xuất xứ, kiểu văn bản, phương thức biểu đạt)
Trước 1945, tác phẩm thơ mang phong cách lãng mạn đậm nét, những tác phẩm truyện với lời văn trong sáng, gợi cảm.
Sau 1945 các sáng tác của ông ngôn ngữ giản dị, pha chút dí dỏm.
+ Thời gian: vào cuối thu
+ Không gian: lá ngoài đường rụng nhiều, trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường. Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa… quang đãng.
+ Cảnh sinh hoạt: mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, ... lòng tôi lại tưng bừng rộn rã”
- HSHĐ cặp đôi (3’) đọc đoạn đầu VB từ “hàng năm cư vào cuối thu ... lòng tôi lại tưng bừng rộn rã” - SGK/5,6 và trả lời câu hỏi 2a ý 1 trang 6 - Bổ sung thêm 1 số ý:
(GV gợi ý: Tìm những từ ngữ hình ảnh về thời gian, không gian, cảnh sinh hoạt? Nhận xét về giọng văn, cách sử dụng từ ngữ, câu văn và cách diễn đạt của tác giả? Qua đó, em cảm nhận được điều gì?
-> Giọng văn giàu chất thơ, tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm từ láy gợi tả, hình ảnh so sánh độc đáo cho thấy những biến của đất trời cuối thu và hình ảnh mấy em nhỏ đã gợi cho nhân vật tôi nhớ lại những kỉ niệm trong sáng của mình ngày ấy.
- Theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi từ hiện tại nhớ về quá khứ.
- Những kỉ niệm của nhân vật tôi được diễn tả theo trình tự thời gian, không gian:
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật "tôi" trên con đường cùng mẹ tới trường.
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật "tôi" khi nhìn ngôi trường ngày khai giảng, khi nhìn mọi người, các bạn, lúc nghe gọi tên mình và phải rời tay mẹ để vào lớp.
+ Tâm trạng, cảm giác của nhân vật "tôi" lúc ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học đầu tiên.
- HSHĐCN trả lời câu hỏi 1a ý 2: Những kỉ niệm của nhân vật tôi được diễn tả theo trình tự nào?
HĐ nhóm 4 (4’) đọc đoạn văn từ “ Buổi mai hôm ấy ... Như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi”- SGK/ 6,7 trả lời câu hỏi sau: ? Tâm trạng, cảm giác của nhân vật "tôi" trên con đường cùng mẹ tới trường được thể hiện qua các chi tiết nào? Nhận xét về cách sử dụng từ ngữ, lời văn? Tác dụng?
* Trên con đường cùng mẹ tới trường:
- Buổi mai hôm ấy… mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp, con đường này… tự nhiên thấy lạ, cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học”
Trong chiếc áo vải dù đen dài tôi cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn… Thấy mấy cậu đi trước ôm sách vở…cầm bút thước. Tôi muốn thử sức mình … Ý nghĩ ấy thoáng qua … nhẹ nhàng như một làn …”
-> Ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, lời văn nhẹ nhàng sâu lắng phép so sánh độc đáo diễn tả nhân vật tôi cảm thấy có sự thay đổi lớn trong lòng mình, nhận thấy tầm quan trọng của việc học tập và muốn thử sức mình.
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI


- Bài cũ:
+ Học và phân tích hồi tưởng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên (Trên con đường cùng mẹ tới trường)
+ Tóm tắt lại văn bản Tôi đi học bằng một đoạn văn khoảng 10 câu.
- Bài mới: Soạn bài 1, phần tiếp theo câu 2b,c,d (SGK/6) và bài tập C.1 trang 10.