1
TRANH CHẤP CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO NHẬT- TRUNG NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA TK XXI
Thực hiện : nhóm 10- QTH2b
GVHD: TS. Nguyễn Minh Mẫn
Bài thuyết trình:

2
NỘI DUNG
A- Tranh chấp đảo Okinotori giữa Nhật Bản và Trung Quốc
1/Đặc điểm đảo Okinotori
2/ Tình trạng tranh cãi
B- Tranh chấp đảo Senkaku/ Điếu Ngư giữa Nhật Bản và Trung Quốc
I-Lịch sử quần đảo Senkaku/Điếu Ngư
II-Nguyên nhân tranh chấp chủ quyền đảo Senkaku/điếu Ngư
III- Lập luận lịch sử chủ quyền quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư giữa Nhật Bản- Trung Quốc
IV. Tranh chấp vùng đảo Senkaku
V- Các hướng giải quyết
3
A- Tranh chấp đảo Okinotori giữa Nhật Bản và Trung Quốc
4
1/Đặc điểm đảo Okinotori
Đảo Okinotori cách Tokyo 1.740 km, diện tích 7,8km², chiểu rộng1,7km, chiều dài 4,5km.
Đối với Nhật Bản: Không chỉ ý nghĩa về chủ quyền tài nguyên đáy biển, mà còn có vị trí chiến lược về mặt quân sự nằm giữa Đài Loan và Guam.
Đối với Trung Quốc, ý nghĩa quan trọng trong chiến lược về an ninh quân sự, vì nó là  trung điểm giữa “chuỗi đảo thứ nhất” và “chuỗi đảo thứ hai”
5
Đảo Okinotori
Đảo Okinotori
6
2/ Tình trạng tranh cãi
Nhật Bản công bố chủ quyền trên đảo Okinotori vào năm 1931, và chính thức đặt tên đảo là Okinotorishima.
Nhật Bản xác nhận Okinotorishima là một đảo hội đủ điều kiện theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và đưa ra nhiều bằng chứng minh cho nhận định của mình.
Trong khi Trung Quốc tiếp tục chỉ trích và khẳng định “đó chỉ là tảng đá để không cho Nhật Bản thiết lập vùng đặc quyền kinh tế” .
7
B- Tranh chấp đảo Senkaku/ Điếu Ngư giữa Nhật Bản và Trung Quốc
8
I-Lịch sử quần đảo Senkaku/Điếu Ngư
9
1. Đặc điểm địa lý quần đảo Senkaku/Điếu Ngư
Quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư có 5 đảo nhỏ không có người ở và 3 bãi đá. Quần đảo nằm trên biển Hoa Đông, cách xấp xỉ 120 hải lý về phía đông bắc Đài Loan, 200 hải lý về phía đông Trung Quốc và cách 200 hải lý về phía tây nam của đảo Okinawa của Nhật Bản.
10
Bao gồm :
Đảo Uotsuri Jima/đảo Điếu Ngư
Taisho Jima/đảo Xích Vĩ
Kuba Jima/đảo Hoàng Vĩ
Kita Kojima/Bắc tiểu đảo
Minami Kojima/Nam tiểu đảo
Okino Kitaiwa/Bắc tự
Okino Minami-iwa/Nam tự
Tobise/Phi tự
11
Sơ đồ quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư ( ảnh Internet)
12
2. Lịch sử vùng đảo
Từ thập niên 1970, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Trung Hoa, Đài Loan và cả Nhật Bản đều khẳng định mạnh mẽ chủ quyền ở quần đảo này, nơi có cùng khoảng cách đến Đài Loan và cực Tây Nam quần đảo Ryukyu của Nhật Bản.

Năm 1720, Từ Bảo Quang- vị phó sứ Trung Quốc xác định rõ biên giới cực Tây của vương quốc Lưu Cầu là tại đảo Kume, phía Nam của Hắc Thủy Câu. Một vị phó sứ khác là Châu Hoàng cũng xác định Hắc Thủy Câu là ranh giới vào năm 1756.
13
Cuối thế kỷ 19, nhà cải cách Vương Đào đã phản bác việc Nhật Bản sáp nhập Lưu Cầu (Ryukyu) bằng cách dẫn nguồn các tài liệu cổ Nhật Bản trong đó nói rằng Ryukyu là một quốc gia riêng biệt vào năm 1670.
Ngược lại, lập luận từ phía Nhật Bản hầu như bỏ qua các sử liệu Trung Quốc. Với tuyên bố rằng quần đảo không có người ở và không bị quyền lực nào kiểm soát Nhật Bản đã sáp nhập quần đảo này vào lãnh thổ của mình vào năm 1895 sau chiến thắng trong chiến tranh Trung – Nhật. Quyết định này tạo cơ sở cho việc Nhật Bản tuyên bố chủ quyền lãnh thổ theo Hiệp ước Hòa Bình San Francisco năm 1952 khi kết thúc Thế chiến thứ 2.
14
Trung Quốc bác bỏ lập luận của Nhật Bản về quần đảo không người.
Hội đồng Lập pháp Okinawa, khi đó vẫn thuộc quyền kiểm soát của Mỹ, đưa ra một tuyên bố vào tháng Tám năm 1970, nói rằng quần đảo là của Nhật Bản và tuyên bố này sau đó được ngoại trưởng Aichi Kiichi ủng hộ trước Quốc hội. Lúc đó, Đài Loan đưa ra một phản đối chính thức, và đến cuối năm đó thì truyền thông Trung Quốc cũng chính thức lên tiếng phản ứng với nội dung tương tự.
15
II- Nguyên nhân tranh chấp quần đảosenkaku/ Điếu Ngư
16
1.Nhân tố sâu xa:
Lịch sử xung đột và chiến tranh
Là hai cường quốc chính của Đông Bắc Á, Nhật Bản và Trung Quốc trong nhiều thập kỷ là kẻ thù của nhau.
Bản chất phức tạp của quan hệ Trung-Nhật với nền văn hóa cùng lịch sử mang không ít những vết sẹo của chiến tranh. Hai quốc gia đã nhiều lần xâm chiếm nhau từ thế kỷ 13
17
Chủ nghĩa dân tộc bùng phát
Chủ nghĩa dân tộc cực đoan trong lòng hai quốc gia này ngày càng lớn mạnh.
Chủ nghĩa dận tộc Trung Quốc là hiện tượng không đơn giản.
18
Vấn đề tài nguyên năng lượng:
Đây là vùng biển được giới lãnh đạo phương Tây và Mỹ đánh giá là rất giàu tài nguyên, bao gồm nhiều vựa cá lớn, khí thiên nhiên và dầu mỏ.
Tài nguyên năng lượng đang ngày càng trở thành vấn đề có tính quyết định tại đây. Đặc biệt từ quan điểm của Nhật Bản và Trung Quốc, họ cảm thấy cần phải đảm bảo an ninh năng lượng hơn nữa. Không quốc gia nào muốn từ bỏ hoàn toàn các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ tại nơi được cho là chứa đựng trữ lượng dầu khí rất lớn.
19
2.Nhân tố trực tiếp
Quần đảo senkaku có tất cả 8 đảo lớn nhỏ. Chính phủ Nhật quản lý 5 đảo, còn 3 đảo khoảng vài hecta do tư nhân quản lý. Trước sự lớn mạnh của Trung Quốc này một gia tăng, đặc biệt hơn nữa là khi mà Trung Quốc bắt đầu vượt qua Nhật Bản về kinh tế, đứng hàng thứ 2 thế giới sau Mỹ, thị trưởng Tokyo Ishihara lo ngại Trung Quốc có thể bỏ tiền ra để mua, tạo hảnh hưởng, chiếm đảo Senkaku. Do đó, ông đã vận động một số tư nhân vay tiền vay tiền mua 3 đảo còn lại để Nhật có thể kiểm soat hết các đảo thuộc quần đảo Senkaku. việc vận động mua đảo làm chính phủ Nhật lo ngại, vì với kinh tế hiện nay, Trung Quốc hoàn toàn có thể mua các đảo còn lại với giá cao hơn.
20
Ông Hồ Cẩm Đào cho rằng sự mua bán đó là trái phép và ông đã ra lệnh cho quân đội Trung quốc sẵn sàng ứng chiến. "Mọi hành động của phía Nhật Bản nhằm mua đảo Senkaku/Điếu Ngư đều là vô hiệu và Trung Quốc sẽ không công nhận việc mua bán dưới bất cứ hình thức nào. Nhật Bản cần nhận thức được sự nghiêm trọng của tình hình và không đưa ra quyết định sai lầm", China Daily dẫn lời ông Hồ
21
III- Lập luận lịch sử chủ quyền quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư giữa Nhật Bản- Trung Quốc
22
1. Lập luận chủ quyền lịch sử từ phía Nhật Bản
Nhật Bản chính thức khẳng định chủ quyền tại quần đảo này kể từ năm 1895. Quần đảo Senkaku được đo đạc và khảo sát cụ thể bởi chính phủ Nhật Bản thông qua sự môi giới trung gian của tỉnh Okinawa và một vài tác nhân khác.
=> chính phủ Nhật Bản ra nghị quyết ngày 14/01/1895 về việc xác nhập chính thức quần đảo vào lãnh thổ Nhật Bản, trực thuộc tỉnh Okinawa.
23
Kể từ đó, quần đảo Senkaku được giữ nguyên vị trí là một phần trọn vẹn của quần đảo Nansei Shoto, một vùng lãnh thổ của Nhật Bản. Chúng không phải là một vùng lãnh thổ của Đài Loan hay của quần đảo Bành Hồ đã được nhà Mãn Thanh nhượng lại cho Nhật Bản.
=> quần đảo không được tính đến trong vùng lãnh thổ mà Nhật Bản phải từ bỏ trong điều 2 của Hiệp uớc Hoà bình San Francisco.
Sau đại chiến thế giới thứ 2, Mỹ đã tiếp quản quần đảo này. Quần đảo trở thành vị trí cho những cuộc diễn tập ném bom của không quân Mỹ.
Nhật Bản khẳng định rằng quần đảo Senkaku là một phần của đảo Lý Châu (Liu Chiu).
24
Những sự kiện này đã cho thấy rằng quần đảo Senkaku là một phần của lãnh thổ Nhật Bản.Theo Nhật Bản, việc Trung Quốc không lên tiếng phản đối việc những quần đảo được quản lí bởi Mỹ cho thấy rõ ràng Trung Quốc không xem quần đảo Senkaku là một phần của Đài Loan. Cho đến nửa sau của thập niên 70, khi nghi ngờ về những mỏ dầu thô tại thềm lục địa của biển Đông Trung Hoa dấy lên, các nhà cầm quyền của Trung Quốc và Đài Loan bắt đầu lật lại những vấn đề về chủ quyền quần đảo Senkaku.
25
2. Lập luận chủ quyền từ phía Trung Quốc (gồm CHND Trung Hoa và Trung Hoa Dân Quốc)
Hai chính phủ này cho rằng việc tranh chấp quần đảo Điếu Ngư (cách của Trung Quốc gọi Senkaku) là một hệ quả tiếp sau của việc Nhật Bản xâm lược Trung Quốc trong quá khứ.
26
Họ cho rằng quần đảo Điếu Ngư/Senkaku là tiền đồn của Trung Quốc từ thời nhà Minh - Thanh (1368-1911) dùng để tiễu trừ cướp biển Nhật Bản.

Quần đảo Điếu Ngư được phía Nhật Bản kiểm soát dưới thời kỳ Chiến tranh Trung - Nhật lần thứ nhất (1894-1895) sau khi nhà Thanh nhượng quần đảo Điếu Ngư cho Nhật với Hiệp ước Shimonoseki. Phía Trung Quốc cũng đưa ra dữ liệu từ bức thư của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản vào năm 1885, từ chối sáp nhập các đảo vào Nhật Bản vì lo ngại việc phản đối từ nhà Thanh cũng như chiến tranh xảy ra, cho thấy Nhật Bản biết rằng những hòn đảo này không phải là đất vô chủ.
27
Tuyên bố Potsdam nói rằng "chủ quyền của Nhật Bản được giới hạn ở các đảo Honshū, Hokkaidō, Kyūshū, Shikoku và những hòn đảo nhỏ xung quanh được xác định", và "chúng tôi" tuyên bố Potsdam được đưa ra bởi, Mỹ, Anh và Trung Hoa Dân Quốc. Nhật Bản chấp nhận các điều khoản của Tuyên bố đầu hàng.
28
=> Cả hai chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Trung Hoa Dân Quốc không bao giờ thông qua việc chuyển giao quyền kiểm soát các đảo cho Nhật Bản vào những năm 1970 

Trung Quốc lập luận rằng đảo Okinotorishima ở duới cùng của vùng biển đảo Nhật Bản chỉ đơn thuần là bãi đá, không phải là một đảo nổi nhằm cố gắng vô hiệu hoá sự tranh chấp của Nhật Bản về những vùng kinh tế đặc quyền xung quanh những đảo nhỏ vốn nằm dưới sự quản lí hành chính của Tokyo. Trong khi Bắc Kinh thừa nhận rằng Okinotorishima thuộc về Nhật Bản, căng thẳng nảy sinh vì nó không nằm trong danh mục xếp loại đảo được xác định bởi Quy ước luật biển của Liên Hợp Quốc( UNCLOS 1982), nhưng thay vì là một bãi đá bình thường, vốn không thể sử dụng để xác lập vùng đặc quyền kinh tế như tại các đảo nổi, thì chính phủ Nhật lại làm được điều ngược lại.
29
IV. Tranh chấp vùng đảo Senkaku
30
Uotsuri-jima, một trong những hòn đảo thuộc quần đảo Senkaku
31
Chính quyền trung ương Nhật Bản chính thức sáp nhập quần đảo Senkaku/Điếu Ngư vào ngày 14 tháng 1 năm 1895.
Khoảng năm 1900, doanh nhân người Nhật Koga Tatsushirō  đã xây dựng một nhà máy chế biến cá ngừ tại quần đảo này với 200 công nhân. Việc kinh doanh đã đổ vỡ vào năm 1940 và quần đảo từ đó vẫn bị bỏ hoang. Đến thập niên 1970, các hậu duệ của Koga Tatsushirō đã bán bốn hòn đảo nhỏ cho gia tộc Kurihara ở tỉnh Saitama. Kurihara Hiroyuki sở hữu các đảo Uotsuri, Kita Kojima, và Minami Kojima. Còn một người chị/em gái của Hiroyuki thì sở hữu đảo Kuba.
32
33
Quần đảo Senkaku bị Mỹ chiếm đóng từ năm 1945 đến 1972, Nhật Bản và Trung Quốc thể hiện quan điểm của mình về chủ quyền của quần đảo lên Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ngày 20 tháng 5 năm 1972 nhằm tìm kiếm sự tiếp quản quần đảo từ Hoa Kỳ.

Kể từ khi quần đảo trở lại dưới quyền kiểm soát của Nhật Bản vào năm 1972, thị trưởng Ishigaki đã được trao quyền quản lý dân sự đối với lãnh thổ này.

 Năm 1979, một phái đoàn chính thức của chính phủ Nhật Bản đã viếng thăm quần đảo và cắm trại tại Uotsuri trong khoảng bốn tuần. Phái đoàn nghiên cứu hệ sinh thái của đảo, tìm kiếm chuột chũi và dê, nghiên cứu sinh vật biển, và khảo sát xem các đảo này có thể hỗ trợ cho cuộc sống của con người hay không
34
Từ năm 2002, Bộ Nội vụ và Truyền thông đã trả cho gia đình Kurihara 25 triệu Yên mỗi năm để thuê Uotsuri, Minami Kojima và Kita Kojima. Cục Phòng vệ Quốc gia đã thuê đảo Kuba với một số tiền chưa được tiết lộ. Chính quyền trung ương Nhật Bản đã hoàn toàn sở hữu đảo Taisho.  Ngày 5-9 ,chính phủ Nhật đã đồng ý mua ba trong số năm đảo chính thuộc Senkaku/Điếu Ngư hiện đang do gia đình Kurihara sở hữu.
35
Lãnh thổ tranh chấp
Dưới thời Minh Trị duy tân, chính phủ Nhật Bản chính thức sáp nhập những gì thuộc Vương quốc Lưu Cầu vào tỉnh Okinawa vào năm 1879. Quần đảo Senkaku, nằm ​​giữa Vương quốc Lưu Cầu và đế chế nhà Thanh, đã trở thành ranh giới giữa Trung Quốc và Nhật Bản

Năm 1885, thống đốc tỉnh Okinawa - Nhật Bản, đã đưa kiến nghị lên chính phủ Minh Trị, yêu cầu chính thức kiểm soát quần đảo. Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bả là Inoue Kaoru nhận xét rằng những hòn đảo nằm gần khu vực biên giới với đế chế nhà Thanh và cho biết rằng quần đảo đã được đặt tên Trung Quốc. Inoue Kaoru lo ngại rằng nếu Nhật Bản tiến hành dựng lên cột mốc chủ quyền trên quần đảo nó sẽ làm cho đế chế nhà Thanh nổi giận và chiến tranh có thể xảy ra.
36
Ngày 14 tháng 1 năm 1895, trong cuộc chiến tranh Thanh-Nhật, Đế quốc Nhật Bản đã tiến hành sáp nhập quần đảo Senkaku vào lãnh thổ tỉnh Okinawa, và tuyên bố rằng họ đã tiến hành điều tra 1884, quần đảo thuộc dạng "đất vô chủ" và không có bằng chứng là quần đảo được kiểm soát bởi nhà Thanh.

Sau khi nhà Thanh thất bại trong cuộc chiến tranh Trung - Nhật lần thứ nhất, triều đình của Từ Hi Thái hậu buộc phải ký kết với Nhật Bản hiệp ước Shimonoseki trong tháng 4 năm 1895. Trong đó có điều ước rằng, nhà Thanh phải nhượng lại cho Nhật Bản đảo Đài Loan và các đảo, quần đảo lân cận và có liên quan.
37
Tuy nhiên hiệp ước đã bị vô hiệu hóa sau khi Đế quốc Nhật Bản thất bại trong cuộc chiến tranh thế giới II vào 1945, và Nhật buộc phải ký với các nước Đồng minh hiệp ước San Francisco năm 1951. Văn kiện này đã vô hiệu hóa các điều ước quốc tế của Nhật Bản được ký kết trước kia. Từ sau khi Nhật thất bại trong chiến tranh thế giới lần thứ hai việc tranh chấp quần đảo Senkaku bắt đầu được đưa lên bàn hội nghị và những cuộc khẩu chiến qua kênh ngoại giao diễn ra kịch liệt sau khi Hoa Kỳ chấm dứt việc chiếm đóng quần đảo Okinawa và Senkaku ngày 15 Tháng 5 1972.
38
Trái bom nổ chậm
Sự tranh chấp chủ quyền tại quần đảo này sớm muộn sẽ xảy ra,do nó gắn với những quyền lợi to lớn.

Quan điểm cứng nhắc của Nhật Bản về những tội ác thời Đệ nhị Thế chiến càng đổ thêm dầu vào ngọn lửa bài Nhật và biến nước này dễ dàng trở thành một mục tiêu để những người Trung Quốc bất mãn trút giận. 
39
Ngày nay, Nhật Bản đang có những tranh chấp lãnh thổ không chỉ với Trung Quốc mà với cả Nga và Hàn Quốc. Trong thời kỳ đỉnh cao phát triển kinh tế hậu chiến của Nhật Bản thì những vấn đề này còn rất nhỏ, nhưng kể từ khi cán cân quyền lực trong khu vực thay đổi thì những diễn biến vừa qua đã làm lộ ra khả năng dễ bị tổn thương của Nhật Bản. Trong bối cảnh ấy, khi xu hướng thay đổi cán cân quyền lực kinh tế - chính trị càng trở nên rõ rệt hơn ở Đông Á thì nguy cơ xung đột sẽ ngày càng tăng thêm.
40
Quan điểm của Trung Quốc về chủ quyền quần đảo Senkaku/Điếu Ngư có thể được so sánh với tình hình thời thập niên 1930, việc Trung Quốc đòi hỏi chủ quyền lãnh thổ ở Mãn Châu Lý thời thập niên 1930 cũng như ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư ngày nay chủ yếu là nhằm phục vụ chính sách đối ngoại của họ chứ không thực sự phản ánh một khẳng định về sự kiểm soát thực chất đối với những vùng tranh chấp này theo quan niệm thông thường của phương Tây. 

Dưới góc nhìn của Tokyo trong tình hình hiện nay, một nước Trung Quốc đầy kiên quyết đang khoe cơ bắp và cố bắt thế giới phải chấp nhận một logic thiếu căn cứ, hay ít nhất đó là một logic xa lạ đối với truyền thống luật pháp phương Tây, gây xâm phạm quyền kiểm soát lãnh thổ mà Nhật Bản thu được một cách hợp pháp vào thế kỷ 19, theo những luật lệ chính tắc đương thời.

41
Năm 2000, một nhóm cánh hữu Nhật Bản đã xây dựng một đền thờ trên đảo Tiaoyu. Chính quyền Bắc Kinh tuyên bố rằng đảo Điếu Ngư và các đảo nhỏ lân cận là một phần không thể tách rời khỏi Trung Quốc do đó Trung Quốc yêu cầu Nhật Bản tôn trọng, hạn chế các hoạt động xung quanh quần đảo tranh chấp, nhưng chính phủ Nhật Bản một lần nữa khẳng định quần đảo đang tranh chấp thuộc lãnh thổ của mình.

Năm 2004, bảy nhà hoạt động Trung Quốc tiếp tục đổ bộ lên quần đảo này và ngay lập tức đã bị giam giữ bởi lực lượng phòng vệ bờ biển Nhật Bản.
42
Năm 2010, Nhật Bản bắt giữ một tầu cá Trung Quốc do va chạm với hai tàu trong lực lượng phòng vệ bờ biển Nhật Bản, sự kiện này làm dấy lên những tranh cãi ngoại giao nghiêm trọng, các cuộc biểu tình chống Nhật Bản liên tục nổ ra tại các thành phố ở Trung Quốc, cuối cùng Nhật Bản cho toại ngoại các thủy thủ trên tầu đã giam giữ.

Vào tháng 4 năm 2012, thị trưởng thành phố Tokyo Shintaro Ishihara cho biết ông sẽ sử dụng tiền công quỹ để mua các đảo từ chủ sở hữu tư nhân tại Nhật Bản.
43
Căng thẳng giữa Trung Quốc và Nhật Bản thực sự bùng phát khi chính phủ Nhật Bản quyết định mua 3 hòn đảo thuộc đảo Senkaku /Điếu Ngư vào tháng 4 năm 2012. Trung Quốc ngay lập tức cũng tuyên bố chủ quyền đảo Senkaku /Điếu Ngư và chính thức công bố các tọa độ địa lý của quần đảo để hỗ trợ các tuyên bố chủ quyền và gửi tài liệu này lên Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc.

Kể từ đó đến nay, quan hệ hai nước chưa từng hạ nhiệt và sức nóng lại gia tăng sau những tuyên bố và hành động của các bên liên quan đến vùng đảo này.
44
Tháng 2 năm 2013, một tàu cá của tỉnh Kagoshima Nhật Bản từng bị tàu hải giám Trung Quốc áp sát cảnh cáo.
Tháng 5 năm 2013, nghị sĩ thành phố Ishigaki đã cùng ngư dân ra khơi, từng bị 3 tàu hải giám Trung Quốc bao vây ở vùng biển lân cận đảo Senkaku.
Tháng 7năm 2013, Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết, tàu hải giám Trung Quốc đã đi vào khu vực 12 hải lý được coi là vùng lãnh hải của quần đảo Senkaku /Điếu Ngư.
Tháng 9 năm 2013, 8 tàu cảnh sát biển và một máy bay không người lái của Trung Quốc đã xuất hiện trong vùng tranh chấp
45
Cũng trong tháng 9, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản tuyên bố cứng rắn cho rằng: Kiên quyết bảo vệ, kiên quyết ứng phó, tuyệt đối không nhượng bộ. Quan chức Nhật Bản đưa ra phát biểu trên trong thời điểm tròn 1 năm Chính phủ Nhật Bản tiến hành quốc hữu hóa đảo Senkaku rất có thể là phương châm trong xử lý vấn đề đảo Senkaku của Chính phủ Nhật Bản trong 1 năm tới

Nhìn lại, sau một thời gian tranh chấp giữa Trung Quốc - Nhật Bản quanh đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư, hai bên đã bị thiệt hại toàn diện về chính trị, kinh tế, văn hóa, nhưng hai bên đều không có dấu hiệu thỏa hiệp, quan hệ Trung Quốc  - Nhật Bản khó được cải thiện trong ngắn hạn.
46
VẪN CÒN NGUY HIỂM DO TRANH CÃI GIỮA NHẬT BẢN VÀ TRUNG QUỐC VỀ CÁC ĐẢO
Nhật Bản và Trung Quốc đàm phán về xây dựng đối tác chiến lược nhưng họ dường như không thể tránh khỏi những tranh cãi chiến thuật

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hu Zhengyue đã kết tội Nhật Bản phá hoại bầu không khí bằng việc “làm nóng lên” vấn đề biển Hoa Đông trong sự cấu kết với các nước khác – che giấu việc hỏi ý kiến của Mỹ.
47
Shi Yinhong, chuyên gia trong lĩnh vực quan hệ quốc tế tại trường Đại học Renmin ở Bắc Kinh cho biết "rất khó để Trung Quốc và Nhật Bản đi đến một cuộc gặp cấp cao từ sau sự việc trong tháng 9 vừa qua".

Trung Quốc và Nhật Bản đàm phám xây dựng quan hệ chiến lược, nhưng hai nước có thể bị đẩy vào tình thế khó khăn trong các vấn đề rối bời
48
Quan hệ Nhật - Trung giữa ngã ba đường
Koichiro Gemba
Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản
49
vì sao Nhật Bản mua 3 đảo của quần đảo Senkaku vào tháng 9?
giảm thiểu bất kỳ tác động xấu nào đến mối quan hệ Nhật Bản-Trung Quốc. là lựa chọn khả thi duy nhất và tốt nhất đối với chính phủ Nhật Bản để bảo vệ mối quan hệ song phương.
Biện pháp này được chính phủ Nhật Bản thực hiện chỉ là sự chuyển quyền sở hữu theo luật pháp trong nước Nhật Bản, và chỉ có nghĩa rằng quyền sở hữu quần đảo này đã được trả lại từ một công dân cho chính phủ.
50
chính phủ Nhật Bản có đang cố chối bỏ trật tự quốc tế được thành lập sau Thế chiến II hay không ?
Hoàn toàn không. Nhật Bản là một quốc gia yêu chuộng hòa bình và đã có nhiều đóng góp to lớn đối với hoà bình và thịnh vượng trên toàn châu Á trong giai đoạn hậu chiến tranh.
51
vì sao Nhật Bản không đưa vấn đề này ra Tòa án Công lý Quốc tế?
Nhật Bản  kiểm soát quần đảo Senkaku có cơ sở theo luật pháp quốc tế

Nhật Bản đã chấp nhận thẩm quyền của Tòa án Công lý Quốc tế như là sự bắt buộc. Kể từ khi Trung Quốc đang tiến hành các chiến dịch khác nhau để thúc đẩy sự khẳng định của họ trong các diễn đàn quốc tế, dường như có ý nghĩa đối với Trung Quốc để tìm kiếm một giải pháp dựa trên luật pháp quốc tế. Tại sao họ không thể hiện bất kỳ dấu hiệu nào chấp nhận thẩm quyền của Tòa án Công lý Quốc tế như là sự bắt buộc và bảo vệ lập luận của họ trước Tòa án Công lý Quốc tế?
52
Quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản cần tranh thủ thời cơ


Các chuyên gia của hai nước Trung Quốc và Nhật Bản cho rằng, trận động đất sóng thần ở Nhật Bản lần này đã giúp cải thiện và thúc đẩy một bước ngoặt mới trong quan hệ hai nước, Trung - Nhật nên gác lại bất đồng, tìm tiếng nói chung.
3 tiêu chuẩn chính để có thể đánh giá quan hệ Trung - Nhật tốt hay không tốt như sau: ổn định chính trị, quan hệ kinh tế thương mại và tình cảm nhân dân.
“Từ góc độ quan hệ Trung - Nhật mà nói, trận động đất đã thúc đẩy hơn nữa quan hệ hai nước, chuyện buồn biến thành chuyện tốt”.
53
Học giả Ka Kato đã chỉ rõ: quyết định tương lai cho quan hệ Trung - Nhật có 3 yếu tố sau
Một là, lãnh thổ, vấn đề đảo Điếu Ngư/Senkaku, lập trường của chính phủ Nhật Bản là vấn đề lãnh thổ không tồn tại, còn Trung Quốc lại có ý kiến trái ngược hẳn.
Hai là, vấn đề liên quan đến quan hệ lịch sử ở đền Yakusuni, tốt nhất là hai bên nên tránh.
Ba là, vấn đề liên quan đến đời sống của nhân dân, ví dụ như vụ việc về bánh bao hay sữa của Trung Quốc bị nhiễm độc. Tháng 1 năm 2008, việc bánh bao nhiễm độc đã xảy ra, gây ảnh hưởng không tốt đến quan hệ Trung - Nhật trong 2 năm.

54
Thúc đẩy hợp tác thương mại giúp giải quyết quan hệ chính trị Nhật- Trung
Thúc đẩy thương mại giữa Trung Quốc và Nhật Bản là 1 cách hiệu quả để phá vỡ những bế tắc trong chính trị của nhiều thập kỷ qua
Sự tranh chấp của hai nước trên quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư) đã ảnh hưởng và tác động lớn tới thương mại 2 nước.
Cựu thành viên hội đồng nhà nước Trung Quốc Tang jia Jie cho biết Đông Á có tiềm năng nhất trong số các khu vực trên thế giới và  sẽ được hưởng cơ hội phát  triển chưa từng có. Trung Quốc và Nhật Bản chiếm 20% GDP của thế giới và 80% của Đông Á, sẽ quyết định tương lại của khu vực và cả thế giới
55
NHẬT BẢN PHẢN ĐỐI VÙNG NHẬN DIỆN PHÒNG KHÔNG DO TRUNG QUỐC THIẾT LẬP
Ngày 23/11/2013, Trung Quốc đã thiết lập “Vùng nhận diện phòng không” (ADIZ) trên biển Hoa Đông
Như vậy, vùng ADIZ của Trung Quốc bao trùm không chỉ vùng trời phía trên quần đảo đang tranh chấp mà còn chồng lấn lên một phần diện tích rất lớn trong vùng ADIZ của Nhật Bản được thiết lập từ năm 1969. Cùng với thông báo trên là những qui định nhận diện máy bay cho Vùng nhận dạng phòng không trên biển Hoa Đông, trong đó có cả lời cảnh báo rằng “các biện pháp phòng thủ khẩn cấp” sẽ được áp dụng để đối phó với máy bay không tuân theo những chỉ dẫn.
56
Nhật Bản, nước có tranh chấp với Trung Quốc tại khu vực biển Hoa Đông, đã có hành động phản đối.
Có thể nhận thấy, trong chiến lược tạo dựng sức mạnh thực tế cũng như khả năng thực thi sức mạnh nhằm đạt được sự cân bằng sức mạnh quốc gia cả về quân sự và kinh tế của Nhật Bản hiện nay, chắc chắn chính quyền thủ tướng Abe sẽ tiếp tục thể hiện phản ứng kiên quyết trước tuyên bố về Vùng nhận diện phòng không của Trung Quốc.
57
SenkakuĐiếu Ngư nằm trong vùng phòng không Trung Quốc đơn phương thành lập
58
59
Sơ đồ vùng phòng không của Trung quốc
60
Do các nhân tố nội bộ và quốc tế, cả Trung Quốc lẫn Nhật Bản đều chưa sẵn sàng cho bất kỳ một bước đi đến giải pháp được chấp nhận từ cả hai phía đối với tranh chấp.
Tại sao tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư sẽ không sớm được giải quyết?

61
62
Mặc dù có nhiều mô hình giải quyết tranh chấp này, song quan hệ quốc tế trong thế giới ngày nay không diễn ra chính xác như vậy mà hầu như đều đưa đến kết quả là sẽ có người thắng và kẻ bại. Cả Trung Quốc lẫn Nhật Bản đều chưa sẵn sàng cho bất kỳ một bước đi nào vào thời điểm này để có thể đưa ra một giải pháp được chấp nhận từ cả hai phía đối với tranh chấp. Đó là lý do tại sao Senkaku/Điếu Ngư sẽ tiếp tục nằm trong danh sách các điểm nóng hàng đầu của khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong thời gian tới.
63
V- Các hướng giải quyết.
64
“Gác tranh chấp, cùng khai thác” là chủ trương nhất quán của Trung Quốc để giải quyết tranh chấp biển với các quốc gia láng giềng. 5/1979, xuất phát từ ý định thúc đầy quan hệ hữu nghị hai nước Trung - Nhật, phó thủ tướng quốc vụ viện Trung Quốc Đặng Tiểu Bình đã chủ động đưa ra sáng kiến với Nhật: “hai bên thương lượng, cùng khai thác, không đề cập đến vấn đề chủ quyền lãnh thổ”. Theo phương châm này, vấn đề đảo Điếu Ngư sẽ có thề giải quyết thuận lợi bằng biện pháp hòa bình. Chính phủ 2 nước cần tin tưởng lẫn nhau thông qua đàm phán hiệp thương để đi đến một loạt hiệp định gác lại tranh chấp cho vấn đề chủ quyền, nhưng không có nghĩa là 2 bên thay đồi lập trường của mình.
65
Trong tình hình 2 nước thiếu nghiêm trọng lòng tin chiến lược đối với nhau, cần phải áp dụng triệt đề các cơ chế đối thoại và thương lượng hiện có giữa 2 chính phủ, tăng cường liên hệ và thông cảm lẫn nhau, đồng thời từng bước nâng cao đối thoại chiến lược. Sự ổn định trong quan hệ chính trị và hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực kinh tế thương mại sẽ tạo ra khả năng giải quyết tranh chấp đảo Điếu Ngư bằng biện pháp hòa bình.

Giải quyết tranh chấp bằng pháp luật bằng phán quyết của trọng tài quốc tế và toà án quốc tế, có thề giải quyết được vấn đề đàm phán ngoại giao lâu dài mà không có kết quả.
66
CÁM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE