THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
TRỢ TỪ
I. Hình thành kiến thức
Nhận biết trợ từ
- Là những từ chuyên đi kèm một từ ngữ nào đó trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu
thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ đó.
- Ví dụ: những, có, chính, đích, ngay,…
(1) Ngay lần đầu gặp gỡ, tôi và thằng Lai-ca đã sung sướng nhìn nhau như thể nhìn
vào gương.
(2) Chỉ sau dăm đêm, dải cát nổi giữa sông chìm vào trong nước đỏ.

Luyện tập
Bài tập 1
a. chính: Nhấn mạnh đích xác điểm quan trọng nhất, tập trung sự chú ý của Phi Châu
khi nhìn vào mắc sói là con ngươi chứ không phải cái gì khác.
b. chỉ: Nhấn mạnh vào phạm vi được hạn định, biểu thị thái độ đánh giá của Sói Lam
về cách thức cứu Ánh Vàng: đó là cách duy nhất để cứu Ánh Vàng thoát khỏi toán thợ
săn mà không còn cách nào khác nữa.
c. Ngay: Nhấn mạnh ý sự vật ở rất gần là “đầu ngón chân” của mình mà Sói Lam cũng
không nhìn thấy khi nó cảm nhận sự tối tăm như một đường hầm bị sập dưới lòng đất
trong con mắt của cậu bé Châu Phi.

Bài tập 2

a.

- Và hẳn vì buồn nên Ánh Vàng muốn được nhìn thấy những điều mới mẻ.
 Không phải trợ từ, là phó từ chỉ lượng.
- Nó mua những tám quyển truyện.
 Là trợ từ, có ý nhấn mạnh, đánh giá việc “nó” mua tám quyển truyện là nhiều, vượt
quá mức bình thường.
b.

- Nó đoán ngay được chuyện gì xảy đến.
 Không phải trợ từ, là phó từ chỉ sự không chậm trễ của hành động đoán.
- Nhà tôi ở ngay cạnh trường.
 Là trợ từ, biểu thị ý nhấn mạnh khoảng cách rất gần giữa vị trí của sự vật được nói
đến (nhà tôi) so với địa điểm được lấy làm mốc (trường).
c.

tới.

- Cậu bé ơi, ở đây ngày nào người ta chẳng bán đến hàng nghìn con lạc đà!
 Là trợ từ, biểu thị ý nhấn mạnh, đánh giá việc bán hàng nghìn con lạc đà là rất nhiều.
- Mùa đông sắp đến rồi.
 Không phải trợ từ, là động từ thể hiện một cái gì đó (mùa đông) xuất hiện hay (đi)

Bài tập 3
Trợ từ cả được lặp lại 3 lần.
 Biểu thị ý nhấn mạnh về phạm vi không hạn chế của sự vật.
+ Phi Châu tìm lạc đà Hàng Xén hàng giờ.
+ Cậu đã hỏi thăm những người qua đường, những đứa trẻ, những con lạc
đà, những người mua lạc đà.
+ Cậu đã hỏi tất cả các đối tượng có thể hỏi để tìm bạn, đến mức Vua Dê
nổi cáu: “Này, Phi Châu, không phải mày ở đây để tìm con lạc đà nhé,…”.
=> Qua đó, ta thấy được tâm hồn trong sáng, tình cảm yêu thương, gắn bó
sâu nặng của Phi Châu với lạc đà Hàng Xén - người bạn đầu tiên thân thiết của
mình.