1
MÔN: TIẾNG VIỆT
Lớp 5
BÀI 13B: CHO RỪNG LUÔN XANH (Tiết 1)
NĂM HỌC: 2021 - 2022
2
Tiếng Việt (Tiết 1)
BÀI 13B: CHO RỪNG LUÔN XANH
Thứ …. ngày …. tháng ….. năm 2021
3
Mục tiêu
Đọc – hiểu bài Trồng rừng ngập mặn.
A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
4
1. Cùng chơi: Ô chữ bí mật
Chọn chữ cái trong các ô vuông màu vàng đặt vào từng ô trống ở dưới để tạo từ:
Â
Ô
R
C
Y
Y
T
Ừ
N
N
G
G
Â
R
G
2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:
Trồng rừng ngập mặn
Trước đây các tỉnh ven biển nước ta có diện tích rừng ngập mặn khá lớn. Nhưng do nhiều nguyên nhân như chiến tranh, các quá trình quai đê lấn biển, làm đầm nuôi tôm…, một phần rừng ngập mặn đã mất đi. Hậu quả là lá chắn bảo vệ đê biển không còn nữa, đê điều dễ bị xói lở, bị vỡ khi có gió, bão, sóng lớn.
Mấy năm qua, chúng ta đã làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền để người dân thấy rõ vai trò của rừng ngập mặn đối với việc bảo vệ đê điều. Vì thế ở ven biển các tỉnh như Cà Mau, Bạc Liêu, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thái Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh,… đều có phong trào trồng rừng ngập mặn. Rừng ngập mặn còn được trồng ở các đảo mới bồi ngoài biển như Cồn Vành, Cồn Đen (Thái Bình), Cồn Ngạn, Cồn Lu, Cồn Mờ (Nam Định)…
Nhờ phục hồi rừng ngặp mặn mà ở nhiều địa phương, môi trường đã có những thay đổi rất nhanh chóng. Đê xã Thái Hải (Thái Bình), từ độ có rừng, không còn bị xói lở, kể cả khi bị cơn bão số 2 năm 1996 tràn qua. Lượng cua con trong vùng rừng ngập mặn phát triển, cung cấp đủ giống không chỉ cho hàng nghìn đầm cua ở địa phương mà còn cho hàng trăm đầm cua ở các vùng lân cận. Tại xã Thạch Khê (Hà Tĩnh), sau bốn năm trồng rừng, lượng hải sản tăng nhiều và các loài chim nước cũng trở nên phong phú. Nhân dân các địa phương đều phấn khởi vì rừng ngập mặn phục hồi đã góp phần đáng kể tăng thêm thu nhập và bảo vệ vững chắc đê điều.
Theo Phan Nguyên Hồng
chú cán bộ
bé An
dì Năm
cai
3. Thay nhau đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
Rừng ngập mặn: Loại rừng ở vùng ven biển nhiệt đới, phần gốc cây ngập trong nước mặn.
Quai đê: Đắp đê bao quanh một khu vực.
Phục hồi: Làm cho trở lại như trước.
4. Cùng luyện đọc
Mỗi em đọc một đoạn, tiếp nối nhau đến hết bài.
5. Thảo luận, trả lời câu hỏi:
1) Vì sao mà một phần rừng ngập mặn bị mất đi? (Đọc đoạn 1)
2) Rừng ngập mặn bị mất đi gây ra hậu quả gì? (Đọc đoạn 1)
3) Vì sao các tỉnh ven biển có phong trào trồng rừng ngập mặn? (Đọc đoạn 2)
4) Rừng ngập mặn được phục hồi có tác dụng gì? (Đọc đoạn 3)
5. Thảo luận, trả lời câu hỏi:
1) Vì sao mà một phần rừng ngập mặn bị mất đi? (Đọc đoạn 1)
- Nguyên nhân: do chiến tranh, các quá trình quai đê lấn biển, làm đầm nuôi tôm…, làm mất đi một phần rừng ngập mặn.
Chiến tranh
Làm đầm nuôi tôm
2) Rừng ngập mặn bị mất đi gây ra hậu quả gì? (Đọc đoạn 1)
- Hậu quả: Lá chắn bảo vệ đê biển không còn, đê điều dễ bị xói lở, bị vỡ khi có gió, bão, sóng lớn.
3) Vì sao các tỉnh ven biển có phong trào trồng rừng ngập mặn? (Đọc đoạn 2)
-Vì các tỉnh này làm tốt công tác thông tin tuyên truyền để mọi người dân hiểu rõ tác dụng của rừng ngập mặn đối với việc bảo vệ đê điều.
4) Rừng ngập mặn được phục hồi có tác dụng gì? (Đọc đoạn 3)
- Rừng ngập mặn khi được phục hồi đã phát huy được tác dụng bảo vệ vững chắc đê biển; tăng thu nhập cho người dân nhờ lượng hải sản tăng nhiều; các loài chim nước trở nên phong phú.
S
Đ
* Nội dung:
Nguyên nhân khiến rừng ngập mặn bị tàn phá, thành tích khôi phục rừng ngập mặn những năm qua, tác dụng của rừng ngập mặn khi được phục hồi.
17
MÔN: TIẾNG VIỆT
Lớp 5
BÀI 13B: CHO RỪNG LUÔN XANH (Tiết 2)
NĂM HỌC: 2021 - 2022
18
Tiếng Việt (Tiết 2)
BÀI 13B: CHO RỪNG LUÔN XANH
Thứ …. ngày …. tháng ….. năm 2021
19
Mục tiêu
Lập được dàn ý của bài văn tả người (tả ngoại hình)
A. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. Đọc đoạn văn về chú bé vùng biển:
Thằng Thắng, con cá vược của thôn Bần và là địch thủ bơi lội đáng gờm nhất của bọn trẻ, lúc này đang ngồi trên chiếc thuyền đậu ở ngoài cùng. Nó trạc tuổi thằng Chân “phệ” nhưng cao hơn hẳn cái đầu. Nó cởi trần, phơi nước da rám đỏ, khoẻ mạnh của những đứa trẻ lớn lên với nắng, nước mặn và gió biển. Thân hình nó rắn chắc, nở nang: cổ mập, vai rộng, ngực nở căng, bụng thon hằn rõ từng múi, hai cánh tay gân guốc như hai cái bơi chèo, cặp đùi dế to, chắc nình nịch. Thắng có cặp mắt to và sáng. Miệng tươi, hay cười. Cái trán hơi dô ra, trông có vẻ là một tay bướng bỉnh, gan dạ.
(Theo Trần Vân)
2. Trao đổi: Đoạn văn trên tả những đặc điểm nào về ngoại hình của bạn Thắng ?
*Gạch dưới các từ ngữ mà em tìm được vào SGK:
- Chiều cao: …
- Nước da: …
- Thân hình: …
- Cặp mắt: …
- Miệng: …
- Trán: …
cao hơn bạn trạc tuổi một cái đầu
rám đỏ, khoẻ mạnh
rắn chắc, nở nang
to và sáng
tươi hay cười
hơi dô ra
3. Trong bài văn tả ngoại hình của người, nên chú ý tả những gì ?
- Trong bài văn tả ngoại hình của người, cần chú ý miêu tả những chi tiết tiêu biểu để làm nổi bật điểm đặc trưng của người được tả.
4. Lập dàn ý cho bài văn tả ngoại hình của một người mà em thường gặp (thầy giáo, cô giáo, chú công an, người hàng xóm,…)
- Bàn tay (thô ráp, mềm mại, thon thả,…)
*Gợi ý: Em có thể đưa vào dàn ý những chi tiết như sau:
- Dáng người (cao, dong dỏng, hơi đậm,…)
- Mái tóc (dày, đen, mượt mà, lơ thơ, bạc trắng,…)
- Khuôn mặt (tròn, đầy đặn, bầu bĩnh, trái xoan, vuông vức,…)
- Nước da (trắng hồng, ngăm đen, rắn rỏi,…)
- Cặp mắt (tròn, long lanh, trong trẻo, tinh nhanh, nghiêm nghị,…)
- …
VD: Dàn ý tả ngoại hình của thầy giáo:
+ Thầy có vóc dáng dong dỏng cao.
+ Mái tóc đen mượt được cắt ngắn trông trẻ trung.
+ Gương mặt vuông chữ điền, cương nghị.
+ Thầy đi lại nhanh nhẹn.
+ Hằng ngày thường xuất hiện ở trường với áo sơ mi thật gọn gàng.
+ Đôi mắt nâu sâu thẳm, gương mặt lộ ra sự nghiêm khắc.
+ Bàn tay thô ráp nhưng rất ấm áp, thường nắm tay chúng em, dạy chúng em viết từng nét chữ nắn nót.
+ …
25
MÔN: TIẾNG VIỆT
Lớp 5
BÀI 13B: CHO RỪNG LUÔN XANH (Tiết 3)
NĂM HỌC: 2021 - 2022
26
Tiếng Việt (Tiết 3)
BÀI 13B: CHO RỪNG LUÔN XANH
Thứ …. ngày …. tháng ….. năm 2021
27
Mục tiêu
Kể được câu chuyện đã chứng kiến hoặc tham gia về hoạt động bảo vệ môi trường.
A. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
5. Chuẩn bị kể chuyện theo một trong hai đề dưới đây
Đề 1: Kể một việc làm tốt của em hoặc của những người xung quanh để bảo vệ môi trường
*Gợi ý: Những việc làm tốt để bảo vệ môi trường như:
a) Giữ vệ sinh nhà cửa, lau bàn ghế sạch sẽ, tham gia làm vệ sinh ở xóm làng, đường phố; không xả rác bừa bãi, giữ sạch nguồn nước,…
b) Trồng cây, chăm sóc cây.
c) Bảo vệ, chăm sóc các loài vật có ích.
d) Nhắc nhở bạn bè, em nhỏ, người xung quanh giữ vệ sinh chung, không bẻ cành, hái hoa ở nơi cộng, không bắn chim,…
e) Phát hiện và ngăn chặn các hành vi phá hoại môi trường.
Đề 2: Kể về một hành động dũng cảm bảo vệ môi trường.
*Gợi ý: Những hành động dũng cảm bảo vệ môi trường:
a) Đấu tranh quyết liệt với những hành vi phá hoại môi trường (khai thác gỗ bừa bãi; săn bắn thú rừng; buôn bán động vật hoang dã; đánh cá bằng thuốc nổ, bằng điện; làm ô nhiễm nguồn nước: xả chất thải độc hại vào nguồn nước sinh hoạt; làm ô nhiễm không khí: xả khói, chất độc hại vào không khí,..)
b) Quên mình bảo vệ môi trường:
- Dũng cảm dập tắt các đám cháy rừng, khắc phục các tai nạn gây hại cho môi trường.
- Bất chấp nguy hiểm, vào rừng sâu tìm các loài thú quý để có biện pháp bảo vệ chúng.
30
6. Kể chuyện trong nhóm.
Bình chọn bạn kể hay nhất: nội dung câu chuyện phải phù hợp với đề bài, lời kể lưu loát, giọng kể hấp dẫn, cử chỉ khi kể tự nhiên,...
Câu chuyện tham khảo:
Tuần nào cũng vậy, cứ đến chiều thứ bảy là khu phố em tổ chức buổi tổng vệ sinh làm sạch đường phố.
     Chiều nay, đúng năm giờ, một hồi kẻng vang lên. Mỗi nhà cử một người tham gia nên buổi lao động nào cũng có đủ các lứa tuổi. Các cụ ông, cụ bà đầu tóc bạc phơ thường có mặt sớm hơn cả và vui vẻ chuyện trò trong khi chờ đợi. Các bà nội trợ đang bận nấu dở bữa cơm chiều nên thường có mặt sau cùng. Đám thanh niên tỏ ra rất phấn khởi, luôn miêng cười đùa. Khi mọi người đến đã đông đủ, bác tổ trưởng bắt đầu phân công công việc cho từng nhóm. Việc khơi thông cống rãnh quan trọng và vất vả nhất nên thường được giao cho thanh niên. Còn các cụ già và chúng em thì quét dọn đường phố cho sạch sẽ.
      Ai nấy nhanh chóng bắt tay vào việc. Nhóm khơi cống đứng rải đều, nối tiếp nhau lùa bùn rác về một chỗ. Rác được xúc lên đem đi đổ, còn nước được dồn ra phía các hố ga. Chúng em dàn thành hàng ngang, cùng quét sạch mặt đường. Mấy bác bảo chúng em rảy nước và quét nhẹ tay cho đỡ bụi. Đi làm vệ sinh đường phố như thế này cũng là một công việc thú vị đối với chúng em.
      Ở góc phố gần ngã tư có một đống gạch vữa ngổn ngang, cản lối đi lại. Mấy anh xúc đổ vào bồn rác cuối đường để xe của công ty vệ sinh chở đi. Chỉ chừng nửa giờ sau, công việc đã xong xuôi. Đường phố gọn gàng, sáng sủa hẳn ra.
     Em nghĩ rằng thành phố sạch và xanh là điều mong muốn của tất cả chúng ta và đó cũng là một trong những tiêu chuẩn hàng đầu của một thành phố văn minh, hiện đại.
32
CH�C C�C EM H?C GI?I