Trò chơi “NHÌN HÌNH ĐOÁN CHỮ”:

Luật chơi:
Các em lần lượt nhìn vào các hình ảnh và liên tưởng đến một từ, cụm từ. Những dữ kiện đó liên quan đến một tác giả văn học các em đã học.
Sau khi trả lời xong 4 từ khóa, em nói tên tác giả được đề cập đến.
Dành quyền trả lời bằng hình thức giơ tay.
Thời gian suy nghĩ trả lời: 10 giây
KHỞI ĐỘNG
LÍ TƯỞNG
ĐÂY LÀ GÌ?
ĐẢNG CỘNG SẢN
ĐÂY LÀ GÌ?
NGUYỄN KIM THÀNH
ĐÂY LÀ AI?
LƯỢM
ĐÂY LÀ AI?
Tiết: 117
1. Tác giả
I. Đọc – tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Tố Hữu (1920-2002), tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở Thừa Thiên - Huế.
Năm 1938 được kết nạp vào Đảng Cộng sản.
Sự nghiệp thơ ca gắn liền với sự nghiệp cách mạng.
Phong cách nghệ thuật của thơ Tố Hữu là thơ trữ tình – chính trị và đậm đà tính dân tộc.
Là lá cờ đầu trong phong trào thơ ca Cách mạng Việt Nam
I. Đọc – tìm hiểu chung
Chân dung nhà thơ Tố Hữu lúc 17 và 20 tuổi
Trong hai cuộc chiến chống Pháp và Mỹ cho đến năm 1986, Tố Hữu liên tục giữ nhiều chức vụ quan trong trong bộ máy lãnh đạo nhà nước.
Nhà thơ Tố Hữu cùng Bác Hồ về thăm Pác Bó-1961
Bài thơ cuối cùng
Báo Văn Nghệ số 50 ngày 14-12-2002
Lễ truy điệu nhà Tố Hữu: 9/12/2002
Mộ của nhà thơ Tố Hữu
TỪ ẤY (Tố Hữu)
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim…

Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.

Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…


I. Đọc – tìm hiểu chung:
2. Tác phẩm
- Được viết vào tháng 7 – 1938. Ghi lại cảm xúc của nhà thơ khi được giác ngộ lý tưởng cộng sản, được đứng vào hàng ngũ của Đảng.
- Bài thơ nằm trong phần “Máu lửa” của tập thơ Từ ấy.
- Thể thơ: bảy chữ 
- Bố cục: 3 phần
+ Khổ 1: Niềm vui lớn
+ Khổ 2: Lẽ sống lớn
+ Khổ 3: Tình cảm lớn
I. Đọc – tìm hiểu chung:
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
* Nhan đề: TỪ ẤY
+ Đây là một mốc thời gian có thể xác định và có ý nghĩa.
+ Đặt vào bối cảnh của bài thơ đây là mốc thời gian nhà thơ được giác ngộ lý tưởng cách mạng (1938)

Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lí chói qua tim
Hồn tôi là một vườn hoa lá
Rất đậm hương và rộn tiếng chim …

1. Khổ thơ 1- Niềm vui lớn
II. Đọc – Hiểu văn bản:
- Thời điểm Từ ấy: là khi Tố Hữu được giác ngộ Cách Mạng, được dẫn dắt vào con đường giải phóng dân tộc.
- Ẩn dụ nắng hạ; mặt trời chân lí: ánh sáng mùa hạ rực rỡ - Đảng là nguồn sáng diệu kì toả ra tư tưởng đúng đắn.
- Động từ mạnh: Bừng, chói: ánh sáng của lí tưởng tác động mạnh mẽ, đột ngột trong tâm hồn nhà thơ.
1. Khổ thơ 1
Mốc thời gian thiêng liêng, nhà thơ giác ngộ lí tưởng cách mạng, mở ra một chân trời mới về nhận thức, tư tưởng, tình cảm.
Hình ảnh so sánh: “Hồn tôi” – “một vườn hoa lá/ Rất đậm hương và rộn tiếng chim”  Nhấn mạnh tâm hồn của nhân vât trữ tình ở đây là nhà thơ Tố Hữu đang rất vui mừng, phấn khởi qua hình ảnh thiên nhiên.
Diễn đạt vắt dòng: câu 3-4: dòng cảm xúc vui sướng không thể kìm nén.
 Thái độ thành kính, biết ơn đối với Đảng; niềm say mê, sung sướng của người thanh niên trẻ khi được giác ngộ lý tưởng Cộng sản.
1. Khổ thơ 1
Hình ảnh ẩn dụ:
+ Nắng hạ
+ Mặt trời chân lí
Hình ảnh so sánh:
+ Hồn tôi - vườn
hoa lá, đậm hương,
rộn tiếng chim…

Từ ngữ có sức
biểu cảm cao:
+ Bừng
+ Chói
Tâm trạng vui sướng, say mê khi bắt gặp lí tưởng cách mạng
Hình ảnh tươi sáng, tràn đầy
hương sắc, âm thanh và
sức sống
2. Khổ thơ 2 – Lẽ sống lớn

Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải với trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ
Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.
- Động từ: Buộc: ý thức tự nguyện sống gắn bó cái tôi cá nhân vào cái ta chung.
- Lượng từ: Trăm nơi: tâm hồn trải rộng khắp nơi, đồng cảm sâu xa với hoàn cảnh từng người.
-  Hồn khổ: quần chúng lao khổ
- Khối đời: tình đoàn kết, sự gắn bó chặt chẽ của mọi người dân Việt Nam
=> Ý thức tự nguyện sống chan hòa với mọi kiếp người.
2. Khổ thơ 2 – Lẽ sống lớn
- Điệp từ, điệp cấu trúc: “Để…”: tinh thần thần trách nhiệm của nhân vật trữ tình đối với nhân dân lao động. Nhân vật trữ tình đã dùng “tình”, “hồn” của mình dành hết cho tất cả mọi người, lo lắng, cảm thông chia sẻ với nhân dân.
- Câu cuối: khẳng định sức mạnh của lí tưởng cách mạng sẽ kéo gần lại tất cả giai cấp, khẳng định tinh thần đoàn kết, gắn bó.
 Nhận thức mới về lẽ sống mới. Đó là sống vì mọi người, gắn bó và có trách nhiệm đối với mọi người.
3. Khổ 3: Tình cảm lớn
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ
Không áo cơm, cù bất cù bơ…
TÔI
CON
của vạn nhà
EM
của vạn kiếp…
ANH
của vạn đầu
em nhỏ
- Cách xưng hô “tôi” các từ “con, em, anh”  Nhấn mạnh tình cảm thân thiết, ruột thịt như người cùng một gia đình.
- Điệp từ “là”, “của” thể hiện mối quan hệ sở hữu rõ ràng.
- Số từ “vạn”, Điệp cấu trúc “vạn…” nhấn mạnh nhân vật trữ tình giành hết tình cảm của mình đến mọi nhà, mọi người.
- Thành ngữ: “Kiếp phôi pha”: vất vả, cơ cực; “cù bất cù bơ”: lang thang, bơ vơ, không nơi nương tựa.
 Quần chúng nhân dân lao động nghèo, đây là những đối tượng mà nhân vật trữ tình quan tâm đến, phải đứng trên lập trường giai cấp của họ để bảo vệ cuộc sống của những người khổ cực, bất hạnh.
3. Khổ 3: Tình cảm lớn
- Thể hiện tinh thần nhân đạo, tình cảm sâu sắc của nhân vật trữ tình. Đó là sự cảm thông, chia sẻ với cuộc sống vất vả của quần chúng lao khổ, gián tiếp lên án những bất công trong xã hội.
- Có tinh thần trách nhiệm với mọi người xung quanh, luôn luôn đề cao tinh thần trách nhiệm “một người vì mọi người”
- Sống có lí tưởng.
III. TỔNG KẾT
IV. LUYỆN TẬP
1. Bao trùm lên khổ thơ thứ nhất của bài thơ "Từ ấy" của Tố Hữu là một niềm vui lớn. Niềm vui ấy có thể diễn đạt bằng các từ ngữ nào?
A. "Say sưa, nồng nhiệt, hả hê, mãn nguyện".
B. "Trẻ trung, sôi nổi, say đắm, tràn đầy lãng mạn".
C. “Tha thiết, sâu lắng, ngập tràn".
D. "Bay bổng, phơi phới, náo nức, say sưa".
2. Cụm từ "bừng nắng hạ" trong câu "Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ" trong bài thơ Từ ấy của Tố Hữu nhằm chỉ điều gì?
A. Ánh sáng rực rỡ, chói chang của mùa hè.
B. Cảm xúc "choáng váng", bừng tỉnh trong tâm hồn.
C. Khí thế hăng say, nồng nhiệt sẵn sàng tham gia cách mạng.
D. Sự sục sôi của phong trào cách mạng.
B
B
IV. LUYỆN TẬP
3. Hình ảnh mặt trời chân lí trong câu thơ Mặt trời chân lí chói qua tim nên được hiểu là gì?
A. Hình ảnh chỉ những người lãnh đạo các chiến sĩ cộng sản.
B. Hình ảnh chỉ những tài liệu tuyên truyền cách mạng.
C. Hình ảnh chỉ tổ chức Đảng Cộng sản.
D. Hình ảnh chỉ ánh sáng rực rỡ của lí tưởng cộng sản.
4. Khi được giác ngộ lí tưởng, nhà thơ Tố Hữu đã có một nhận thức mới về lẽ sống, lẽ sống đó được thể hiện trong bài Từ ấy, lẽ sống đó là:
A. "cái tôi" hay "cái ta" đều vô nghĩa, tất cả đều là hư vô.
B. triệt tiêu "cái tôi", chỉ còn có "cái ta" là có ý nghĩa.
C. gắn bó giữa "cái tôi" với "cái ta".
D. đề cao "cái tôi".
D
C
CỦNG CỐ - DẶN DÒ
- Học thuộc lòng bài thơ
Chuẩn bị bài mới: Tôi yêu em – A.S Puskin