heo - lợn
bút – viết
mướp đắng- khổ qua
bắp –ngô
mãng cầu - na
nón-mũ

TIẾT 34. TỪ ĐỒNG NGHĨA
1. Thế nào là từ đồng nghĩa?
Xa ngắm thác núi Lư
Nắng rọi Hương Lô khói tía bay
Xa trông dòng thác trước sông này
Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước
Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây

1. Giải nghĩa các từ rọi, trông.
2. Tìm những từ có nghĩa giống với từ rọi và từ trông?
Rọi: ánh sáng chiếu thẳng vào
- Các từ có nghĩa giống nghĩa với từ rọi : soi, chiếu…
Trông: dùng mắt nhìn để nhận biết
Các từ có nghĩa giống với từ trông : nhìn, ngó, ngắm, xem, dòm…

=> Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.


Trông
Nhìn để nhận biết:
Coi sóc, giữ gìn cho yên ổn:
Mong:
nhìn, xem, ngắm , dòm.
chăm sóc, cham nom
mong ngóng, chờ đợi, trụng ch?.
Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.


Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.
Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.
Thảo luận theo nhóm: 2 phút
Nhóm 1
năm học
nhà thơ
mổ xẻ
Tìm từ đồng nghĩa với các từ cho trước
Nhóm 2
máy thu thanh
xe hơi
dương cầm
Nhóm 3
tía
heo
đậu phộng
Nhóm 1
năm học
nhà thơ
mổ xẻ
Tìm từ đồng nghĩa với các từ cho trước
Nhóm 2
máy thu thanh
xe hơi
dương cầm
Nhóm 3
tía
heo
đậu phộng
niên khóa
thi nhân
phẫu thuật
ra-đi-ô
ô tô
pi-a-nô
cha/ bố
lợn
lạc

Đồng nghĩa giữa từ địa phương với toàn dân .
Đồng nghĩa
với từ
Hán Việt
Đồng nghĩa với từ mượn gốc Ấn - Âu


TIẾT 34. TỪ ĐỒNG NGHĨA
Thế nào là từ đồng nghĩa?
Các loại từ đồng nghĩa.

“ Rủ nhau xuống bể mò cua,
Đem về nấu quả mơ chua trên rừng”
( Trần Tuấn Khải)
“ Chim xanh ăn trái xoài xanh
Ăn no tắm mát đậu cành cây đa”
( Ca dao )
1.Giải thích nghĩa của từ quả và từ trái trong hai ví dụ trên.
2. Từ nào là từ địa phương ? Từ nào là từ toàn dân?
3. Hai từ quả và trái có thể thay thế cho nhau hay không? Vì sao?









quả, trái: Là bộ phận của cây do bầu nhụy
phát triển thành quả.
quả
(Cách gọi ở miền Bắc)
Từ toàn dân
trỏi
(Cỏch g?i ? mi?n Nam)
T? d?a phuong
Nghia gi?ng nhau
Khụng phõn bi?t s?c thỏi
Từ đồng nghĩa
hoàn toàn
Đọc các câu sau và trả lời câu hỏi:
Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng.
Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay.

Tìm từ đồng nghĩa trong hai câu trên. Cho biết nghĩa của chúng có điểm nào giống và khác nhau?
Hai từ đồng nghĩa đó có thể thay thế được cho nhau không? Vì sao?

bỏ mạng
hi sinh







hi sinh, bỏ mạng
( chÕt )
hi sinh
Chết vì nghĩa vụ, lí tưởng
cao d?p (sắc thái kính trọng )
bỏ mạng
Chết vô ích
(sắc thái khinh bỉ)
Sắc thái nghĩa khác nhau
Từ đồng nghĩa
không hoàn toàn
Các loại từ đồng nghĩa.






Từ đồng nghĩa hoàn toàn:
+ Nghĩa giống nhau.
+Không phân biệt sắc thái ý
nghĩa.
-Từ đồng nghĩa không hoàn toàn:
+ Nghĩa giống nhau.
+ Sắc thái ý nghĩa khác nhau.
Bài tập 4 (SGK/115)
Tìm từ đồng nghĩa thay thế các từ in đậm trong các câu sau đây:
- Món quà anh gửi, tôi đã đưa tận tay chị ấy rồi.
- Bố tôi đưa khách ra đến cổng rồi mới trở về.
- Cậu ấy gặp khó khăn một tí đã kêu.
- Anh đừng làm thế người ta nói cho đấy.
- Cụ ốm nặng đã đi hôm qua rồi.
trao
tiễn
phàn nàn.
phê bình
mất









3. Sử dụng từ đồng nghĩa:
Ví dụ 2.
- Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã hi sinh.
- Công chúa Ha-ba-na đã bỏ mạng anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay.
Ví dụ 1
. - Rủ nhau xuống bể mò cua,
Đem về nấu trái mơ chua trên rừng.
(Trần Tuấn Khải)
- Chim xanh ăn quả xoài xanh,
Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.
(Ca dao)
3. Sử dụng từ đồng nghĩa.
- Không phải bao giờ các từ đồng nghĩa cũng thay thế cho nhau.
- Khi nói, khi viết cần cân nhắc để chọn trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc thái biểu cảm.
Nắm khái niệm từ đồng nghĩa, các loại từ đồng nghĩa và cách sử dụng.
Làm các bài tập còn lại trong SGK vào vở bài tập.
Chuẩn bị bài: Từ trái nghĩa.
Tiết học kết thúc.
Xin chào quý thầy cô giáo
và các em học sinh