Thứ hai ngày 15 tháng 11 năm 2021
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Từ ghép và từ láy
2. Năng lực đặc thù: : - Nhận biết được hai cách chính cấu tạo từ phức tiếng Việt: ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau (từ ghép); phối hợp những tiếng có âm hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau (từ láy)
- Bước đầu phân biệt được từ ghép với từ láy đơn giản (BT1); tìm được từ ghép, từ láy chứa tiếng đã cho (BT2).
A. Mục tiêu:
1.Năng lực chung: - Tự chủ, tự học đọc và tham khảo tài liệu, thông tin về bài học
- Giao tiếp, hợp tác chia sẻ các bạn trong nhóm để hoàn thành bài
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo
3.Phẩm chất: - Thật thà, ngay thẳng, nghiêm túc trong học tập, mạnh dạn nói lên ý kiến của mình trước nhóm, lớp
– Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học được để hoàn thành bài
B. Chuẩn bị: Máy tính, các phần mềm ứng dụng, minh họa các slide show
C.Kế hoạch dạy học:
Hoạt động 1: Khởi động
Hoạt động 2: Khám phá kiến thức
Hoạt động 3: Vận dụng- củng cố:
-HS thi tìm một số từ ghép- từ láy
D.Bổ sung:
1. NHẬN XÉT:
1. Cấu tạo của những từ phức được in đậm trong các câu thơ sau có gì khác nhau?
Tôi nghe truyện cổ thầm thì
Lời ông cha dạy cũng vì đời sau.
Lâm Thị Mỹ Dạ
Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể
Núi dựng cheo leo, hồ lặng im
Lá rừng với gió ngân se sẽ
Họa tiếng lòng ta với tiếng chim.
Hoàng Trung Thông
1. Nhận xét:
thầm thì,
chầm chậm,
truyện cổ,
ông cha,
cheo leo,
lặng im,
se sẽ
+ Những từ do các tiếng có nghĩa ghép lại với nhau gọi là từ ghép .
+ Những từ do những tiếng có âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo thành gọi là từ láy.
GHI NHỚ: SGK/39
Có hai cách chính để tạo từ phức là:
1. Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau. Đó là các từ ghép.
M: tình thương, thương mến, …
2. Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau. Đó là các từ láy.
M: săn sóc, khéo léo, luôn luôn, …
LUYỆN TẬP
* Bài 1: Xếp những từ phức được in nghiêng trong các câu dưới đây thành hai loại : từ ghép và từ láy. Biết rằng những tiếng in đậm nghiêng đều là tiếng có nghĩa:
b) Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn. Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc. Tre trông thanh cao, giản dị, chí khí như người.
a) Nhân dân ghi nhớ công ơn Chử Đồng Tử, lập đền thờ ở nhiều nơi bên sông Hồng. Cũng từ đó hằng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng bờ bãi sông Hồng lại nô nức làm lễ, mở hội để tưởng nhớ ông.
ghi nhớ,
đền thờ,
bờ bãi,
tưởng nhớ
nô nức
vững chắc,
thanh cao
nhũn nhặn,
cứng cáp
dẻo dai,
* Bài 2. Tìm và viết từ ghép, từ láy chứa những tiếng sau vào ô thích hợp:
ngay thẳng, ngay thật, ngay lưng, ngay đơ,….
ngay ngắn, ngay ngáy,…
thẳng băng, thẳng cánh, thẳng cẳng, thẳng đuột, thẳng đứng, thẳng góc, thẳng tay, thẳng tắp, thẳng tuột, thẳng tính
thẳng thắn, thẳng thớm, thủng thẳng,…
chân thật, thành thật, thật lòng, thật lực, thật tâm, thật tình
thật thà, thành thật,….