NĂM HỌC 2022 - 2023

LUYỆN TỪ VÀ CÂU- TUẦN 4 - TIẾT 1

Từ trái nghĩa
NĂM HỌC 2022 - 2023

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỨC XUÂN – LỚP 5A7

Tác giả: Vũ Đức Tứ - ĐT 0333202986

Trường Tiểu học Đức Xuân – TP Bắc Kạn
Cùng nhau khởi động?

Điền các từ đồng nghĩa còn thiếu dưới mỗi tranh.

……

……

……

cõng

địu

kiệu
Cùng nhau khởi động?

Điền các từ đồng nghĩa còn thiếu dưới mỗi tranh.

……

……

……

đội

gánh

bế
Cùng nhau khởi động?

- Theo bạn, thế nào là từ đồng nghĩa ?

Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau. Thứ hai ngày 26 tháng 9 năm 2022 Luyện từ và câu:
Từ trái nghĩa

I. Nhận xét

II. Ghi nhớ

II. Luyện tập
I. Nhận xét

*So sánh nghĩa của các từ in đậm :
Phăng Đơ Bô- en là một người lính Bỉ trong đội quân Pháp xâm lược Việt Nam. Nhận rõ tính chất _phi nghĩa_ của cuộc chiến tranh xâm lược năm 1949, ông chạy sang hàng ngũ quân đội ta, lấy tên Việt là Phan Lăng. Năm 1986, Phan Lăng cùng con trai đi thăm Việt Nam, về lại nơi ông đã từng chiến đấu vì _chính nghĩa_.

=> Từ được in đậm: phi nghĩa và chính nghĩa
_Phi nghĩa: Những việc làm trái với đạo lí, điều không chính đáng._

_Chính nghĩa: Những điều, những việc làm_ _đúng với đạo lí, điều chính đáng, cao cả._

_Phi nghĩa và chính nghĩa_ là hai từ có nghĩa trái ngược nhau. Đó là những từ trái nghĩa.

_Phi nghĩa là gì?_

_Chính nghĩa là gì?_
Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

Ví dụ: cao - thấp; ngày – đêm; phải - trái…..

_Thế nào là từ trái nghĩa?_
2. Tìm những từ trái nghĩa với nhau trong câu tục ngữ sau:

_Chết vinh hơn sống nhục._

=> Các cặp từ trái nghĩa là :

3. Cách dùng các từ trái nghĩa trong câu tục ngữ trên có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện quan niệm sống của người Việt Nam ta ?

sống /chết

vinh /nhục
=> Cách dùng từ trái nghĩa trong câu tục ngữ trên tạo ra hai vế tương phản, làm nổi bật quan niệm sống rất cao đẹp của người Việt Nam

=> Thà chết mà được kính trọng,đánh giá cao còn hơn sống mà bị người khác cười chê, khinh bỉ.

sống /chết

vinh /nhục
Việc đặt các _từ trái nghĩa _bên cạnh nhau có tác dụng gì?

Việc đặt các từ trái nghĩa bên cạnh nhau có tác dụng làm nổi bật các sự vật, sự việc, hoạt động, trạng thái ....... đối lập nhau.
1 .Thế nào là từ trái nghĩa ?

2. Việc đặt các từ trái nghĩa bên cạnh nhau có tác dụng gì?
Ghi nhớ

1.Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

M: Cao - thấp, phải - trái, ngày - đêm,…

2. Việc đặt các từ trái nghĩa bên cạnh nhau có tác dụng làm nổi bật những sự vật, sự việc,hoạt động, trạng thái,… đối lập nhau.
II. Luyện tập

1. Tìm những cặp từ trái nghĩa trong các thành ngữ, tục ngữ dưới đây.
_Trò chơi_

Tìm đường về nhà
Gạn đục khơi trong
Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
Anh em như thể tay chân

Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.
Các bạn giỏi quá!

Cảm ơn các bạn đã giúp tôi tìm được đường về nhà.
II. Luyện tập

1. Tìm những cặp từ trái nghĩa trong các thành ngữ, tục ngữ dưới đây.

a) Gạn đục khơi trong.

b) Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.

c) Anh em như thể chân tay

Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.
II. Luyện tập

1. Tìm những cặp từ trái nghĩa trong các thành ngữ, tục ngữ dưới đây.

a. đục trong.

b. đen sáng.

c. Rách lành, dở hay
2. Điền vào mỗi ô trống một từ trái nghĩa với từ in đậm để hoàn chỉnh các thành ngữ, tục ngữ sau:

a. Hẹp nhà bụng.

b. Xấu người nết.

c. Trên kính nhường.

rộng

đẹp

dưới
3. Tìm từ trái nghĩa với mỗi từ sau:

a. Hòa bình

b. Thương yêu

c. Đoàn kết

d. Giữ gìn

Chiến tranh; xung đột; …..

ghét bỏ; căm hờn; căm thù; …..

Tan rã; chia rẽ, xung khắc; …..

Phá hoại, phá phách; hủy hoại; …..

THẢO LUẬN NHÓM 4 * Hai câu, mỗi câu chứa một từ trái nghĩa:
4. Đặt hai câu để phân biệt một cặp từ trái nghĩa vừa tìm được ở bài tập 3.

* Hai câu, mỗi câu chứa một từ trái nghĩa:
Ví dụ: Những người tốt trên thế giới yêu hòa bình. Những kẻ ác thích chiến tranh
* Một câu chứa cả cặp từ trái nghĩa:
Ví dụ: Chúng em ai cũng _yêu_ hòa bình, _ghét_ chiến tranh.
Dặn dò, nhận xét

*Về nhà hoàn thành tiếp các bài tập vào vở bài tập. Học thuộc và tìm them các thành ngữ, tục ngữ.

Chuẩn bị: Luyện tập về từ trái nghĩa