THỰC HÀNH ĐỌC
HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH
BÔNG ƠI (CAO DUY
SƠN)

2

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

NGỮ
VĂN 6

Khởi động

Ảnh a

Ảnh b

Ảnh c

Ảnh d

Hãy nhận xét
cách cư xử của
con người với
động vật được
thể hiện trong
các bức tranh.
Theo em, chúng
ta cần có cách cư
xử với các loài
động
vật
nói
chung như thế
nào?

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả Cao Duy Sơn
 Nhà văn Cao Duy Sơn tên thật là Nguyễn Cao Sơn.
 Sinh ngày 28-4-1956 tại Thị trấn Trùng Khánh, tỉnh
Cao Bằng.
 Ông là Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Hiện ông là
Phó Chủ tịch Hội Văn học – Nghệ thuật các dân tộc
Thiểu số Việt Nam, Tổng biên tập Tạp chí Văn hóa các
dân tộc.
 Ông còn là một trong tám tác giả tiêu biểu ở Đông
Nam Á được Hoàng Thái tử Thái Lan Maha
Vajiralongkorn cùng phu nhân đích thân trao giải
thưởng.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả Cao Duy Sơn
 Tác phẩm:
+ Sự hấp dẫn của Andersen lại nằm ở thể
loại truyện cổ tích. Năm 1835, ông bắt đầu
sáng tác truyện kể nhan đề Chuyện kể cho
trẻ em .
+ Tiểu thuyết: Người lang thang; Cực lạc; Hoa mận
đỏ; Đàn trời; Chòm ba nhà…
+ Truyện ngắn: Những chuyện ở lũng Cô Sầu; Những
đám mây hình người; Hoa bay cuối trời; Ngôi nhà xưa
bên suối,…

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung
2.Truyện “Chích bông ơi” Giọng đọc chậm,
thiết tha, thể hiện
a. Đọc và giải thích từ khó.được tình cảm và
sự day dứt của
người cha về kí ức
ấu thơ bắt chim
chích bông nuôi. 

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung
2.Truyện “Chích bông ơi”
b. Thể loại: truyện ngắn
HCST, Xuất xứ: Viết tại Cao Bằng 3/1999; trích Tuyển tập truyện viết
về thiếu nhi dân tộc và miền núi.
c.  PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm
d. Ngôi kể: ngôi thứ  ba

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
I. Tìm hiểu chung

2.Truyện “Chích bông ơi”
e. Cốt truyện:
 Nhân vật chính: Ò Khìn
(người con) và Dế Vần
(người cha)

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

e. Cốt truyện:

Hình thành kiến thức

Tóm tắt :

Cậu bé Ò Khìn phát hiện ra một chú
chim chích bông non nớt tập bay bị mắc vào
bụi gai. Cậu bé gọi cha ra xem. Nhìn chú
chim con, người cha là Dế Vần hồi tưởng và
kể cho con trai nghe kí ức hồi nhỏ vì muốn
bắt chú chim chích bông con để nuôi nên đã
làm chết chích bông con, làm chim mẹ cứ
kêu mãi vì tìm con. Kí ức buồn thời thơ ấu
vẫn làm cho người cha ân hận cho mãi đến
bây giờ. Cậu bé Khìn nghe xong câu chuyện
của bố thì kêu bố hãy cứu chim con bị mắc
trong bụi gai và thả chim lên bầu trời. Hai
cha con cùng nhìn chú chim tung cánh lên

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức

2.Truyện “Chích bông ơi”

f. Bố cục: 3 phần

Phần 1 (Từ đầu
đến Dế Vân bối
rối): Sự việc gặp
chú chim nhỏ.

Phần 2 (Tiếp
đến run rẩy trong Phần 3 (Còn
lòng): Dế Vần lại): Dế Vần và
(người cha) hồi Ò Khìn cứu và
tưởng lại câu
thả chú chim
chuyện trong quá lên bầu trời.
khứ.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
II. Đọc- hiểu văn bản
1. Cốt truyện truyện lồng truyện
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
Hoạt động
nhóm
Hoàn thành phiếu học tập 01

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
PHIẾU HỌC TẬP 01
Tìm hiểu câu chuyện của người cha trong quá khứ
Câu hỏi
1. Người cha đã hồi tưởng lại kỉ niệm gì trong
quá khứ? Điều gì đã khiến người cha nhớ lại kỉ
niệm đó?
2. Diễn biến cảm xúc,
hành động, tâm trạng
của Dế Vần lúc còn
nhỏ

Khi bắt gặp chích bông
con
 
 
Khi thấy chích bông mẹ
tìm con và làm chích
bông con chết

Câu trả lời
........................................
...........
........................................
...........
........................................
..........
........................................
...........
........................................
...........
........................................

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ

* Lí do
nhớ lại kỉ
niệm cũ

Nhìn hình ảnh cậu con trai háo hức
trước chú chim chích bông con bị
mắc trong bụi gai, muốn bắt chim
con để nuôi khiến người cha nhớ lại
kỉ niệm buồn trong quá khứ cũng
gắn với câu chuyện bắt chim chích
bông con để nuôi.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông
con để nuôi:
Hồi hộp, nín thở, kiễng chân lên ngó.
Khi
bắt
Không nén nổi sự vui sướng, thò tay
gặp
nhấc sinh linh đỏ hỏn ra khỏi tổ.
chíc
h
Khoe với pa trong vui sướng.
bôn
g:
Không nghe lời ba nói, cầm chim non
chạy đi chơi.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông
con chích
để nuôi:
Khi thấy
bông mẹ tìm con và làm chích bông con chết:
Bật khóc
Rân rấn
Ám ảnh
nức nở,
nước
mắt,
trước tiếng
Lo lắng
nước mắt
giọng
chim kêu,
khi
chảy
nghẹn
tiếng nức
ngào, tay
nở ngày
trên
chim
run run
nào như
khuôn
mẹ tìm
đưa ra chú
vẫn run
mặt
con
chích bông
rẩy trong
đượm ân
đã chết.
lòng.
hận.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
1.1. Câu chuyện của người cha trong quá khứ
* Hồi ức buồn về câu chuyện bắt chim chích bông
con chích
để nuôi:
Khi thấy
bông mẹ tìm con và làm chích bông con chết:

Dễ Vần hồi nhỏ là cậu bé
hồn nhiên, hiền lành, giàu
cảm xúc, biết nhận lỗi sai và
ân hận, day dứt về những
hành vi sai lầm của mình.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02:
Tìm hiểu về câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò
Khìn
So sánh
Người con (Ò
Người cha (Dế
Diễn
biến
hành
động,
cảm xúc
của nhân
vật

Khi phát hiện
chích bông con bị
mắc vào bụi gai
trong vườn
Khi người cha kể
xong câu chuyện
trong quá khứ

Nhận xét về tính cách
nhân vật

Khìn)
.............................
........
.............................
........
.............................
........
.............................
........
.............................
........

Vần)
.............................
........
.............................
........
.............................
........
.............................
........
.............................
........

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 02:
Tìm hiểu về câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò
So sánh
Người con
(Ò Khìn)
Người cha (Dế Vần)
Khìn

Diễn
biến
hành
động,
cảm
xúc của
nhân
vật

Khi phát hiện
chích bông con
bị mắc vào bụi
gai trong vườn
Khi người cha kể
xong câu
chuyện trong
quá khứ

Nhận xét về tính cách
nhân vật

- Háo hức, muốn pa bắt
cho để nuôi chích bông

- Nhớ lại kỉ niệm buồn trong
quá khứ

- Kêu pa không bắt chích
bông nữa, cùng cha giải
cứu và thả chích bông về
với bầu trời.
- Dõi theo cánh chim tung
bay trên bầu trời, giơ bàn
thay chào tạm biệt.
Ò Khìn là chú bé hồn
nhiên, đáng yêu, thích tìm
hiểu và khám phá thế giới.
Cậu bé có tấm lòng nhân
hậu, hiểu chuyện, biết yêu
thương loài vật.

- Cùng con trai giải cứu chú
chích bông con.
- Nở nụ cười, nhìn theo đôi cách
của chích bông bay trên bầu
trời mà trong lòng thấy nhẹ
nhõm.
Dế Vần là một người cha rất
giàu lòng nhân hậu, yêu
thương (yêu thương con, yêu
quý động vật chim muông,...).
Anh biết giáo dục con từ chính
những trải nghiệm của bản
thân.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
* Ban
đầu khi
bắt gặp
chú
chim
nhỏ bị
mắc vào
bụi gai
trong
vườn:

Ò Khìn háo hức trước chú
chim con, muốn pa bắt cho
để chơi.
Người cha nhớ lại kỉ niệm
buồn trong quá khứ.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
* Khi người cha hồi tưởng và kể lại
trong quá khứ:
Ò Khìn cùng
Ò Khìn sau khi nghe câu
pa đã cứu
chuyện của cha, em đã
giúp chích
hiểu nỗi buồn và sự ăn
bông và
năn của cha về cái chết
quyết định
của con chim nhỏ năm
thả chim
xưa nên không muốn
chích bông về
điều tương tự lặp lại.
với mẹ.

câu chuyện
Hai cha con
dõi theo chim
con tung cánh
trên bầu trời,
người cha
chợt thấy lòng
mình nhẹ
nhõm.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
2. Câu chuyện hiện tại của hai cha con Ò Khìn
* Nhận xét:
- Cốt truyện truyện lồng truyện: hai câu chuyện đều giống
nhau ở chỗ cả 2 cha con đều gặp tình huống giống nhau:
thấy con chim chích bông nhỏ nên rất thích và muốn bắt
để nuôi.
- Vẻ đẹp tích cách của các nhân vật:
+ Ò Khìn là chú bé hồn nhiên, đáng yêu, thích tìm hiểu và
khám phá thế giới. Cậu bé có tấm lòng nhân hậu, hiểu
chuyện, biết yêu thương loài vật.
+ Dế Vần là một người cha rất giàu lòng nhân hậu, yêu
thương (yêu thương con, yêu quý động vật chim
muông,...). Anh biết giáo dục con từ chính những trải

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức

2. Ý nghĩa của câu chuyện
 Qua câu chuyện, nhà văn muốn
truyền tải đến người đọc thông
điệp giàu ý nghĩa: Hãy biết yêu
thương, nâng niu và bảo vệ loài
vật; đừng vô tình trở thành kẻ
nhẫn tâm, thô bạo.
 Truyện cũng nhằm ca ngợi
những tâm hồn trong sáng,
nhân hậu.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Hình thành kiến thức
III. Tổng kết
Truyện ngắn
2. Nội
“Chích bông ơi”
dung
1. Nghệ thuật
(Cao Duy Sơn) là
Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn
câu chuyện giàu ý
"truyện lồng trong truyện" độc
nghĩa giáo dục
đáo, sinh động.
con người về lòng
Ngôi kể thứ ba, ngôn ngữ kể
nhân hậu, yêu
linh hoạt, kết hợp tự sự, miêu
thương động vật.
tả và biểu cảm.
Đồng thời nhắn
Miêu tả nội tâm nhân vật tinh
nhủ mọi người
tế
phải suy nghĩ kĩ
Ngôn ngữ bình dị, trong sáng,
trước khi hành
gần gũi.
động để không hối
hận.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Luyện tập
Câu 1: Thông điệp em ấn tượng
sâu sắc nhất sau khi học xong
truyện ngắn “Chích bông ơi” là
gì? Vì sao?
Câu 2: Em hãy hoá thân vào
nhân vật người cha khi còn nhỏ,
tưởng tượng và viết một đoạn văn
khoảng (5-7 câu) trình bày cảm
xúc, tâm trạng sau khi làm chích
bông con chết.

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Luyện tập

Câu 1: HS tự đưa ra thông điệp và lí giải.
HS có thể chọn 1 trong những thông điệp sau:
- Trong cuộc sống cần có lòng nhân hậu.
- Biết bảo vệ động vật; không nên chọc phá tổ chim,
bắt chim non.
- Phải suy nghĩ cẩn thận trước khi làm một điều gì đó,
tránh gây ra những hậu quả đáng tiếc. …

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Luyện tập
Câu 2: Viết đoạn văn nêu suy nghĩ, tâm trạng sau khi làm
chích bông con chết. (Ngôi kể thứ nhất).
Gợi ý
Tôi ân hận về hành động của mình lắm. Giờ đây nhìn
chích bông con bất động trong lòng bàn tay, nước mắt tôi
không ngừng rơi. Chỉ vì khăng khăng theo ý mình, không
chịu nghe theo lời cha mà tôi đã làm cho chú chim non tội
nghiệp phải chết. Giờ đây khi nghe tiếng chim mẹ thảm
thiết gọi con mà tôi thấy xấu hổ và ân hận vô cùng. Ước gì,
ước gì có thể quay ngược thời gian thì tôi đã không hành
động vội vã theo ý mình như thế. Chính tôi đã cướp đi một
sinh mạng bé nhỏ, chia cắt tình mẫu tử của hai mẹ con

2

NGỮ
VĂN 6

THỰC HÀNH ĐỌC HIỂU:
VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI (CAO DUY SƠN)

Vận dụng

Chọn một trong 2 đề sau:
Câu 1. Em hãy
chia sẻ về một
kỉ niệm khiến
em hối hận.

Câu 2. Kể lại
những lần em
giúp đỡ các loài
động vật xung
quanh em.