Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu
Lớp 11c5c, 11c6, 11c7
Năm 2021-2022
Tiết 1: Vào phủ Chúa Trịnh
( trích Thượng kinh kí sự )
- Lê Hữu Trác –
I Đọc hiểu tiểu dẫn
1. Tác giả
Lê Hữu Trác ( 1724 – 1791 )
Hiệu là Hải Thượng Lãn Ông
Không chỉ là 1 danh y, mà còn
soạn sách mở trường dạy nghề
bốc thuốc.

2. Tác phẩm thượng kinh kí sự
Tập kí sự bằng chữ Hán ( 1783 )
Kí sự được ghi chép sự việc, câu chuyện có thật và tương đối hoàn chỉnh.
Tả quang cảnh ở kinh đô, cuộc sống xa hoa trong phủ chúa và quyền uy thế lực của nhà chúa.
3. Đoạn trích
Đoạn trích nói về việc Lê Hữu Trác lên tới kinh đô được dẫn vào phủ chúa để bắt mạch, kê đơn cho thế tử Trịnh Cán.

II Đọc hiểu văn bản
1 .Đọc tóm tắt
Lê Hữu Trác nhận được thánh chỉ -> vào cung -> qua nhiều lần cửa qua nhiều vườn cây, hành lang -> hậu mã quân túc trực ---> cửa lớn đại đường, quyển bồng -> gác tía -> phòng trà -> qua nhiều lần trướng gấm -> hậu cung -> bắt mạch kê đơn -> sau đó trở về dinh Trung Kiên.

2. Tìm hiểu văn bản
Phủ Chúa Trịnh ( tranh thế kỉ XVII)


2.1. Quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ chúa
a) Quang cảnh trong phủ chúa
- Cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương.
- Điếm làm bên cái hồ, trong phủ có những cái cây lạ lùng, ở đây cột đều sơn son thếp vàng.
Đồ nghi trượng đều sơn son thếp vàng, có trướng gấm.
Quang cảnh xa hoa, tráng lệ, lộng lẫy ko đâu sánh bằng, cuộc sống tráng lệ khác xa với cuộc sống bình thường bên ngoài, quang cảnh vàng son song tù hãm thiếu sinh khí, ngột ngạt.
b) Cung cách sinh hoạt trong phủ chúa
Vào phủ phải có thánh triệu chỉ, đầy tớ chạy trước hét đường.
Người báo, người có việc quan rộn ràng qua lại như mắc cửi.
Hậu mã quân luôn túc trực ngày đêm, ai ra vào phải có thẻ.
Trong cung luôn có cung tần mỹ nữ hầu hạ.
Thế tử ốm có 6 – 7 lương y chầu chực.
Mâm vàng chén bạc, đồ ăn thức uống toàn sơn hào hải vị -> nhân gian chưa từng thấy.
Tác giả bắt mạch -> kê đơn -> ngồi chờ
Luôn phải thưa – bẩm – lạy
Cao sang quyền uy tuột đỉnh cùng với cuộc sống xa hoa đến cực đỉnh, cho thấy sự lộng quyền của nhà chúa.





2.2 Thái độ và nhân cách con người Lê Hữu Trác
Tác giả là một thầy thuốc giỏi, có kiến thức sâu rộng và giàu kinh nghiệm.
Là người thầy thuốc có lương tâm và đức độ.
Không màng danh lợi, không ham phú quý giàu sang, là người có phẩm chất cao quý, yêu thích tự do, lối sống thanh đạm.

2.3 Nét đặc sắc bút pháp kí sự
Đoạn trích nói riêng, tác phẩm nói chung thể hiện sự quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực, tả cảnh sinh động, kể diễn biến sự việc hấp dẫn tạo nên chất hiện thực cho tác phẩm.
III Tổng kết
Bằng tài quan sát tinh tế và ngòi bút ghi chép chi tiết, chân thực tác giả đã vẽ lại bức tranh sinh động về cuộc sống xa hoa quyền quý của chúa Trịnh. Đồng thời bộc lộ thái độ coi thường danh lợi.