MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 9

VI PHẠM PHÁP
LUẬT

TIẾT 25. BÀI 15

VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ
TRÁCH NHIỆM PHÁP LÍ CỦA
CÔNG DÂN

Hành vi
1.Xây nhà không giấy phép, đổ phế
thải xuống cống thoát nước.

Nhận xét Người thực hiện

Hậu quả
Tắc cống, ô nhiễm

2. Đua xe máy, vượt đèn đỏ, gây tai Nguy hiểm có thể
nạn giao thông

dẫn đến chết người

Đúng Sai

Có
lỗi

X

X

X

X

3. Bệnh nhân tâm thần đập phá tài Tài sản Nhà nước
bị hư hỏng
sản quý của bệnh viện

X

4. N cướp giật dây chuyền, túi xách Nguy hiểm, rối

X

X

X

X

X

X

của người đi đường
5. Vay tiền đã quá hạn không trả.
6. Chặt cây, tỉa cành mà không đặt
biển báo…

loạn trật tự xã hội

Mâu thuẫn, xâm phạm
tài sản công dân

Người bị thương

Không
có lỗi

X

Hành vi

Vi phạm pháp luật

Có
1.Xây nhà không giấy phép, đổ phế
thải xuống cống thoát nước.

X

2. Đua xe máy, vượt đèn đỏ, gây tai

X

Không

nạn giao thông
3. Bệnh nhân tâm thần đập phá tài

X

sản quý của bệnh viện
4. N cướp giật dây chuyền, túi xách

của người đi đường
5. Vay tiền đã quá hạn không trả.
6. Chặt cây, tỉa cành mà không đặt
biển báo…

X
X

X

Vi phạm pháp luật là gì?

Là hành vi cụ thể

Hành động

:Ví dụ: Ăn trộm, đánh đập…

Không hành động

: Ví dụ: Không nộp

thuế…

Trái pháp luật

Là hành vi

Không thực hiện theo quy định của pháp
luật:
VD: Không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy.
Thực hiện không đúng những điều pháp
luật quy định.
VD:Đi vào đường ngược chiều, đi xe dàn
hàng 3…
Làm những điều pháp luật cấm:
VD: buôn bán ma túy, mại dâm…

Vi phạm pháp luật
Trái pháp luật

Cố ý

Là hành vi

Có lỗi
Vô ý

Vi phạm pháp luật
Trái pháp luật

Là hành vi

Phải có khả năng nhận thức và điều
khiển được việc làm của mình.
Có lỗi

Do người có năng lực
trách nhiệm pháp lý
thực hiện

Độ tuổi chịu trách nhiệm pháp lý:
trong các lĩnh vực khác nhau được
quy định khác nhau.

Vi phạm pháp luật
Trái pháp luật

Là hành vi

Có lỗi
Do người có năng lực trách nhiệm pháp
lý thực hiện

Xâm hại đến các quan hệ xã hội
được pháp luật bảo vệ

Các tình huống sau, tình huống nào vi phạm pháp
luật? Vì sao?
1. A rất ghét B và có ý định đánh B một trận thật đau cho
bõ ghét.
2. Bà Nguyễn Thị Hồng 46 tuổi, do sơ suất khi đốt lá khô đã
làm cháy gian bếp nhà hàng xóm, thiệt hại ước tính khoảng
5 triệu đồng.
3. Một em bé 5 tuổi, nghịch lửa làm cháy gian bếp
của nhà hàng xóm.

1. A rất ghét B và có ý định đánh B một trận thật đau cho
bõ ghét.
Không vi phạm pháp luật, chưa phải là hành vi
2. Bà Nguyễn Thị Hồng 46 tuổi, do sơ suất khi đốt lá khô đã
làm cháy gian bếp nhà hàng xóm, thiệt hại ước tính khoảng
5 triệu đồng.
Vi phạm pháp luật, lỗi vô ý
3. Một em bé 5 tuổi, nghịch lửa làm cháy gian bếp
của nhà hàng xóm.
Không vi phạm pháp luật, chưa đủ
tuổi

Một số hình ảnh vi phạm pháp luật:

Lấn chiếm lòng, lề đường

Đổ phế thải xuống lòng đường

?

KỂ MỘT SỐ HÀNH VI VI PHẠM
PHÁP LUẬT MÀ EM BIẾT?

- Giết người cướp của, hành hung người khác,
- Trộm cắp tài sản,
- Vượt đèn đỏ, buôn bán ma túy, mại dâm, buôn bán
phụ nữ và trẻ em,
- Trốn thuế,…

? Vậy với những hành vi vi phạm pháp luật thì các cá nhân
tổ chức vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm như thế nào?

Vậy em hiểu thế nào là trách nhiệm pháp lí?

Theo em có mấy loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí?

Hành vi

Phân loại
vi phạm pháp luật

Xây nhà trái phép, đổ phế thải xuống cống
1
nước.

Vi phạm PL hành chính.
(xử lí hành chính)

Đua xe máy trái phép, vượt đèn đỏ, gây
2
tai nạn giao thông.

Vi phạm PL hành chính.

3

Bị tâm thần đập phá tài sản quý của bệnh
viện.

Cướp giật dây chuyền, túi xách của người
4
đi đường.
5 Vay tiền dây dưa không trả.
6

Chặt cây, tỉa cành mà không đặt biển
báo.

(xử lí hành chính)

Không vi phạm PL.
(Không xử lí)
Vi phạm PL hình sự.
(Xử lí theo quy định của
BLHS)
Vi phạm PL dân sự.
(Bồi thường dân sự)
Vi phạm kỉ luật.
(Xử lí kỉ luật)

Quan sát hình ảnh, em hiểu thế nào là vi phạm pháp luật hình sự?

Hình ảnh vi phạm pháp luật:

Tội phạm ma túy có súng

Triệu Quân Sự với tội danh giết người, cướp tài sản, đào ngũ,
trốn khỏi nới giam giữ 4 lần

TÌNH HUỐNG: Anh Bảo 18 tuổi điều khiển xe gắn máy
không đội mũ bảo hiểm. Anh bị công an xử phạt 300.000đ.
Anh vi phạm pháp luật gì?
Hành
vi

Không đội mũ bảo hiểm
Trái quy định quản lí nhà nước

Có lỗi
Đủ tuổi có khả năng nhận thức
Điểm i, khoản 2, điều 6 Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định:
2. Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng đối với người
điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau
đây:
i) Không đội mũ bảo hiểm cho người đi xe mô tô , xe máy
hoặc đội mũ bảo hiểm cho người đi mô tô , xe máy không cài
quai đúng quy cách khi tham gia giao thông trên đường bộ.

•Lưu ý: - Nhiều khi sự phân biệt giữa hành vi vi phạm PL
hành chính và hành vi vi phạm PL hình sự chỉ khác nhau ở
mức độ nguy hiểm của hành vi.
Hành vi
trốn thuế

Hành vi cố
ý gây
thương
tích

Dưới 50 triệu đồng là vi phạm PL hành chính.
Từ 50 triệu đồng trở lên là vi phạm PL hình sự.

Tỉ lệ thương tật dưới 11% là vi phạm PL hành
chính.
Tỉ lệ thương tật từ 11% trở lên là vi phạm PL
hình sự.

BỘ LUẬT HÌNH SỰ năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017
Điều 12. Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về
mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định
khác.
2. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu
trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích
hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội
hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi
đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài
sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng
Điều 13. Phạm tội do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích
mạnh khác
Người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả
năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất
kích thích mạnh khác, thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự.

Các hình phạt chính:

+ Cảnh cáo
+ Phạt tiền
+ Cải tạo không giam giữ
+ Trục xuất
+ Tù có thời hạn
+ Tù trung thân
+ Tử hình

Các hình phạt bổ sung:

+ Cấm đảm nhiệm chức vụ
+ Cấm cư trú
+ Quản chế
+ Tước một số quyền công dân
+ Tịch thu tài sản
+ Phạt tiền (Khi không áp dụng là hình phạt
chính)
+ Trục xuất (Khi không áp dụng là hình phạt
chính)

Pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính năm 2002 qui định:
Điều 6. Đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính
… Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị xử phạt hành chính
về vi phạm hành chính do cố ý; người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử
phạt hành chính về mọi vi phạm hành chính do mình gây ra.
Điều 7. Xử lý người chưa thành niên vi phạm hành chính
1. Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi vi phạm hành chính thì
bị phạt cảnh cáo.

Bài tập:
Một thanh niên không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, bị
cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe và phạt 100.000
đồng. Khi trở về nhà anh thanh niên đã nói chuyện với
mọi người trong gia đình và mọi người cho rằng anh đã
phải chịu trách nhiệm dân sự.
Hỏi: Anh thanh niên đã vi phạm pháp luật gì và đã phải
chịu trách nhiệm gì?
Mọi người trong gia đình nói anh đã chịu trách nhiệm
dân sự là đúng hay sai?

ĐÁP ÁN.
Không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, anh thanh
niên đã vi phạm pháp luật hành chính vì đã vi
phạm quy định của luật giao thông đường bộ.
Khi bị cảnh sát giao thông phạt tiền, anh thanh
niên đã phải chịu trách nhiệm hành chính về
hành vi vi phạm hành chính của mình.
Mọi người trong gia đình nói anh đã chịu trách
nhiệm dân sự là sai

Bài 1: Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp
nào không phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi
của mình ? Vì sao ?
a) Một người lái xe uống rượu, không làm chủ được
tay lái đã đâm vào xe máy của người đi đường ;
b) Một em bé lên 5 tuổi, nghịch lửa làm cháy gian
bếp của nhà hàng xóm.

+ Về nhaø hoïc thuoäc noäi dung baøi hoïc.
+ Laøm caùc baøi taäp
- Chuẩn bị những nội dung ở tiết tiếp theo