Em đã từng được đến
thăm lăng Bác chưa?
Cảm nhận lúc đó của
em như thế nào?

Viếng lăng Bác
_Viễn Phương_

I. Tìm
hiểu
chung

1. Tác giả
Viễn Phương (1928 – 2005)
Quê: An Giang
Là cây bút xuất hiện sớm nhất của lực
lượng văn nghệ giải phóng miền Nam
Thơ ông thường nhỏ nhẹ, giàu tình
cảm và thơ mộng

Tác phẩm chính

Quê hương
địa đạo

Hình bóng
yêu thương

Mắt sáng
học trò

Có đâu như
ở miền Nam

2. Tác phẩm

Viếng lăng Bác

Hoàn cảnh sáng tác: 4/1969 khi
lăng Bác vừa khánh thành
Xuất xứ: In trong tập “Như mây
mùa xuân”
Mạch cảm xúc: Thời gian: Ngoài
lăng  Trong lăng  Khi trở về

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim!

(Viễn Phương)

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đoá hoa toả hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Bố cục

Cảm xúc về cảnh
bên ngoài lăng
Cảm xúc khi vào
trong lăng đứng
trước di hài Bác

Khổ
1

Khổ
2

Khổ
3

Khổ
4

Cảm xúc trước cảnh
dòng ngư­ời vào lăng
viếng Bác
Ước nguyện khi về
miền Nam

II. Tìm
hiểu
văn bản

1. Cảm
xúc của tác
giả khi đứng
trước lăng Bác

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

Con ở miền Nam ra
thăm lăng Bác

Xưng hô: Con - Bác

Ấm áp, thân mật

Nói giảm nói tránh “thăm”

 Giảm nhẹ nỗi đau mất mát,
đau thương
 Bất tử hóa hình tượng Bác trong
lòng những người con miền Nam

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng.

Ẩn dụ “hàng tre”

Tượng trưng cho sức sống bền bỉ
của dân tộc Việt Nam

Thành ngữ “bão
táp mưa sa”

Ẩn dụ “bão táp
mưa sa đứng
thẳng hàng”

Vẻ đẹp cứng cỏi, kiên cường, bền bỉ,
hiên ngang, bất khuất của con người VN

-> Đại từ xưng hô thân mật, nói giảm nói
tránh, thán từ, thành ngữ, nhân hóa

=> Khổ thơ là niềm xúc động sâu sắc,
niềm thành kính của Viễn Phương khi đến
thăm và đứng trước lăng Bác.

2. Cảm
xúc trước
đoàn người xếp
hàng vào lăng

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Hình ảnh “mặt trời”
Hình ảnh thực “ mặt
trời”-> tự nhiên, vũ trụ
Hình ảnh ẩn dụ “mặt
trời”-> Bác

Sóng
đôi

-> Ẩn dụ, nhân hóa

=> Ngợi ca sự vĩ đại, công lao vĩ đại của
Bác và thể hiện sự kính trọng của nhà
thơ với Bác

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân...

Dòng
người

BPTT điệp ngữ chỉ thời gian:
Ngày ngày
đi trong thương nhớ
BPTT ẩn dụ: tràng hoa

Cả dân tộc mãi không
nguôi nhớ Bác.
Tình cảm thành
kính, thiết tha

Hoán dụ bảy mươi chín mùa xuân: cuộc đời đẹp như những mùa xuân của
Bác Hồ.

-> Điệp ngữ, Ẩn dụ, hoán dụ

> Tình cảm thương nhớ, xót xa

ng tôn kính chân thành

3. Cảm
xúc khi vào
lăng viếng Bác

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vầng trăng sáng dịu hiền

Ẩn dụ

Tâm hồn cao đẹp, sáng
trong của Bác

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim.

“Trời xanh”

Ẩn dụ

Bác sống mãi
với non sông,
đất nước

Giằng co
giữa lí trí
và tình
cảm

Biết
(Lí trí)

><

Nhói
(Tình cảm)

-> Nói giảm nói tránh, ẩn dụ, từ
ngữ gợi cảm

Đau xót đến tột cùng,
tiÕc nuèi kh«n ngu«i

4. Tâm
trạng và
ước nguyện
của nhà thơ

Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Cảm xúc trào dâng, đau xót tột cùng

Điệp ngữ “muốn làm”, ẩn dụ

Con chim hót

Đóa hoa tỏa
hương

Cây tre trung
hiếu

Lòng mong ước thiết tha và ước nguyện được sống
mãi bên Bác, đi theo con đường mà Bác đã chọn

Hình ảnh “cây tre”
Khổ 1: tre bát ngát, xanh xanh
Khổ 2: tre trung hiếu

Kết cấu đầu cuối tương ứng
 Tình cảm trọn vẹn

Portfolio
Designed

III.
Tổng
kết

Nghệ
thuật

- Giọng điệu trang trọng, thiết tha
- Nhiều hình ảnh ẩn dụ đẹp
- Ngôn ngữ bình dị mà cô đúc

Lòng thành kính và xúc động
sâu sắc của nhà thơ và mọi
người đối với Bác

Nội
dung

Trò chơi ô chữ
(1)

GV đưa ra các câu hỏi liên quan đến bài

(2)

HS có 5s suy nghĩ để trả lời

(3)

Mỗi câu trả lời đúng được 1 điểm

(4)

Trả lời đúng từ khóa sẽ được cộng 2 điểm

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11

B A C
B A D I N H
8.7.10.
Tác
giả
dùng
cụm
từ
thấy
như
Người
Mạch
cảm
xúc
bài
thơcho
sắp
xếpđể
theo
Btrong
I những
N của
Hnày
Yđể
Eđược
Ntác
Một
ước
nguyện
của
giả
được
9. ởTên
thật
của
nhàvới
thơđất nước, với
chưa ra đi, Người
còn
sống
mãi
trình
tự
này.
gần
bên
vị
lãnh
tụ.
M
A
T
T
R
O
I
dân tộc.
X của
UnhàCthơ.Đ O N G
11. Quê
T 1.3.RĐây
A
Nnày
H
O
A lăng.
2.
Đây
là
xây
dựng
là từ
một
đạiG
từ nơi
xưng
hôđể
được
dùng
bài để
Cụm
được
dùng
nói
về
giấctrong
ngủ của
thể hiện
sựCgầnHNgười.
gũi,IthânMthiết, yêu mến.
C4. Đây
O
N
là một hình ảnh ẩn dụ trong bài liên quan
5. Cảm xúc nào của tác giả được thể hiện xuyên
đếnC
Bác
G suốt
I dòng
A
G
6. Hình
ảnh
người
được
víU
như….
trong toànNbài
thơ.
T H A N H V I E N
T H O I G I A N
A N G I A N G

Vẽ sơ đồ tư duy tổng kết lại nội
dung bài học + Làm bài tập
Tìm đọc thêm các tác phẩm của
nhà thơ Viễn Phương
Soạn bài “Nghị luận về tác
phẩm truyện (hoặc đoạn trích)”

Hướng
dẫn tự
học

Tạm biệt các em
Hẹn gặp lại
vào tiết học tới