Tiết 81 - Viết:
VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT

I. Tri thức về
kiểu bài

1. Khái niệm
- Bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải
quyết thuộc khiếu bài nghị luận xã hội
trong đó có người biết nêu lý lẽ bằng
chứng để phân tích một vấn đề cần giải
quyết từ đó đưa ra những giải pháp khả thi
thuyết phục cho vấn đề.

2. Yêu cầu đối với kiểu bài
- Về nội dung: xác định, phân tích được vấn
đề cần giải quyết và đề xuất những giải pháp
phù hợp, khả thi, thuyết phục.
- Về hình thức: lập luận chặt chẽ, đưa ra được
lý lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ luận điểm,
các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp
theo trình tự hợp lý.

- Bố cục bài viết:
+ Mở bài: giới thiệu vấn đề cần giải quyết, tầm
01
quan trọng của việc khắc phục, giải quyết vấn đề.
02

+ Thân bài: giải thích vấn đề cần giải quyết, phân
tích vấn đề (thực trạng, nguyên nhân, tác hại) và
đề xuất các giải pháp khả khi, thuyết phục.

03

+ Kết bài: khẳng định lại ý kiến về tầm quan trọng
của việc khắc phục, giải quyết vấn đề; nêu bài học
cho bản thân (về suy nghĩ, hành động).

II. Hướng dẫn
phân tích kiểu văn
bản

1. Đọc văn bản mẫu
Văn bản: Những giải pháp khắc phục tình trạng tin
giả trước mạng internet

2. Phân tích văn bản
Đọc văn bản mẫu (SGK/19, 20) hoàn thành phiếu
Câu 1. Vấn đề bàn luận:
Câu 2. Đoạn văn giải thích là đoạn:
Ý nghĩa của thao tác giải thích đối với nội dung văn bản là:
Câu 3. Tác giả bài viết đã phân tích vấn đề trên những khía cạnh:
Câu 4. Các giải pháp đưa ra là:
Nhận xét về các giải pháp:

Đọc văn bản mẫu (SGK/19, 20) hoàn thành phiếu
Câu 1. Vấn đề bàn luận: hiện tượng tin giả trên Internet và những giải pháp khắc
phục.
Câu 2. Đoạn văn giải thích là đoạn: 2 trong văn bản
Ý nghĩa của thao tác giải thích đối với nội dung văn bản là: Đối với nội dung VB,
việc giải thích các khái niệm quan trọng giúp thống nhất cách hiểu về vấn đề cần
bàn luận, từ đó giúp người đọc hiểu rõ ràng, chính xác VB, tăng sức thuyết phục
của VB.
Câu 3. Tác giả bài viết đã phân tích vấn đề trên những khía cạnh: là thực trạng,
nguyên nhân, tác hại
Câu 4. Các giải pháp đưa ra là: Tuyên truyền về tác hại của tin giả và giúp mọi
người hình thành kĩ năng nhận biết tin giả; mỗi cá nhân cần học cách xác thực
thông tin trên mạng và chịu trách nhiệm với hành vi lan truyền thông tin.
Nhận xét về các giải pháp: Đây là các giải pháp phù hợp, khả thi, được chỉ dẫn rõ
ràng về cách thực hiện, có sự kết hợp hành động giữa cá nhân và tập thể.

YÊU CẦU ĐỐI VỚI KIỂU BÀI
Yêu cầu
chung

- Về nội dung: xác định, phân tích được vấn đề cần giải quyết và đề
xuất những giải pháp phù hợp, khả thi, thuyết phục.
- Về hình thức: lập luận chặt chẽ, đưa ra được lý lẽ và bằng chứng để
làm sáng tỏ luận điểm, các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp
theo trình tự hợp lý.

- Mở bài: giới thiệu vấn đề cần giải quyết, tầm quan trọng của việc
khắc phục, giải quyết vấn đề.
- Thân bài: giải thích vấn đề cần giải quyết, phân tích vấn đề (thực
Cấu trúc trạng, nguyên nhân, tác hại) và đề xuất các giải pháp khả khi, thuyết
phục.
- Kết bài: khẳng định lại ý kiến về tầm quan trọng của việc khắc phục,
giải quyết vấn đề; nêu bài học cho bản thân (về suy nghĩ, hành động).

Bài mẫu

Với bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải
quyết, trọng tâm của bài viết hướng đến
trình bày vấn đề gì?
Với bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải
quyết, trọng tâm của bài viết hướng đến trình
bày các giải pháp khắc phục vấn đề một cách
khả thi, hiệu quả, thuyết phục.

III. Hướng dẫn
quy trình viết

1. Tìm hiểu quy trình viết
Thảo luận nhóm 4 thành viên hoàn thành phiếu
Thao tác cần làm

Quy trình viết
B1: Chuẩn bị
trước khi viết
Tìm ý
B2: Tìm ý và
lập dàn ý

Lập dàn ý

B3: Viết bài
Xem lại và chỉnh sửa

B4: Xem lại và
chỉnh sửa, rút
Rút kinh nghiệm
kinh nghiệm

Tác dụng

Quy trình viết

Thao tác cần làm
Xác định mục đích, người đọc
B1: Chuẩn bị
Xác định đề tài
trước khi viết
Thu thập tư liệu
Tìm ý:
- Liệt kê ý tưởng cho bài viết bằng cách:
+
Phân
tích
vấn
đề
(Vấn
đề
diễn
ra
như
B2: Tìm ý và lập
thế
nào?
Nguyên
nhân?
Hậu
quả?)
dàn ý
+ Đề xuất giải pháp.
Lập dàn ý: Chọn lọc và sắp xếp các ý
vừa tìm được thành dàn ý hoàn chỉnh.
Triển khai bài viết dựa trên dàn ý.
B3: Viết bài
Dùng bảng kiểm để tự xem lại và chỉnh
B4: Xem lại và sửa
chỉnh sửa, rút Ghi lại những điều cần lưu ý về cách viết
kinh nghiệm kiểu bài nghị luận về một vấn đề cần giải
quyết.

Tác dụng
Xác định đúng yêu cầu của đề,
mục đích, người đọc  định
hướng được nội dung, cách viết.
- Xác định được vấn đề nghị
luận  tìm được ý  lập được
dàn ý, đảm bảo không sót ý 
Triển khai các ý được đầy đủ
dựa trên dàn ý.

Hoàn thiện bài viết, rút được
kinh nghiệm để có thể viết bài
văn khác tốt hơn.

2. Tìm hiểu các tiêu chí đánh giá bài viết

Bảng kiểm kĩ năng viết bài nghị luận về một vấn đề cần giải quyết
Tiêu chí
Mở Giới thiệu vấn đề cần giải quyết
bài Nêu tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề
Giải thích vấn đề
Trình bày luận điểm phân tích các khía cạnh của vấn đề
Thân Phân tích lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ các khía cạnh của vấn đề
bài Trình bày luận điểm đề xuất các giải pháp
Phân tích lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ các giải pháp cần thực hiện
Luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí
Kết Khẳng định lại ý nghĩa của việc khắc phục, giải quyết vấn đề
bài Rút ra bài học cho bản thân
Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
Diễn
Mở bài lôi cuốn, hấp dẫn
đạt
Kết bài ấn tượng

Đ

CĐ

IV. Thực hành viết
theo quy trình

1. Làm mẫu
quy trình viết

Đề bài: Câu lạc bộ truyền thông của trường tổ chức diễn đàn
Giúp nhau tiến bộ, đăng những bài viết đề xuất giải pháp cho các
vấn đề mà học sinh thường gặp phải. Em hãy chọn một vấn đề mà
mình quan tâm, viết bài nghị luận để gửi đăng ở diễn đàn này.
Bước 1. Chuẩn bị trước khi viết
- Chọn đề tài: những ý tưởng về các vấn đề học sinh thường gặp phải như: Vấn đề áp lực
học tập và cách quản lý thời gian; Vấn đề thiếu kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm; Vấn đề
lạm dụng công nghệ và mạng xã hội; Vấn đề thiếu định hướng nghề nghiệp…
 Lựa chọn đề tài: Vấn đề lạm dụng công nghệ và mạng xã hội, vì đây là vấn đề đáng chú
ý và có sức hút nhất  chọn vấn đề này để phát triển thành bài viết với đề tài cụ thể: Trình
bày quan điểm của bạn về vấn đề lạm dụng công nghệ và mạng xã hội trong đời sống học
sinh, đồng thời đưa ra các giải pháp để giảm thiểu những tác động tiêu cực từ việc lạm
dụng này.

2. Thực
hành
viết
theo
quy
trình

Giao nhiệm vụ dự án:
Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm đảm nhận một khía cạnh
chính của vấn đề:
- Giải thích vấn đề: Lạm dụng công nghệ và mạng xã hội là gì?
Tại sao lại trở thành vấn đề đáng quan tâm?
- Thực trạng và nguyên nhân:
+ Tình trạng lạm dụng công nghệ và mạng xã hội trong học sinh
hiện nay ra sao?
+ Những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng lạm dụng này.
- Hậu quả: Các tác động tiêu cực đến học tập, sức khỏe tinh
thần, và xã hội.
- Giải pháp khắc phục: Những biện pháp có thể giúp giảm thiểu
tác động tiêu cực từ việc lạm dụng công nghệ và mạng xã hội.

Thuyết trình
sản phẩm

Bảng kiểm kĩ năng viết bài nghị luận về một vấn đề cần giải quyết
Tiêu chí
Mở Giới thiệu vấn đề cần giải quyết
bài Nêu tầm quan trọng của việc giải quyết vấn đề
Thân Giải thích vấn đề
bài Trình bày luận điểm phân tích các khía cạnh của vấn đề
Phân tích lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ các khía cạnh của vấn đề
Trình bày luận điểm đề xuất các giải pháp
Phân tích lí lẽ, bằng chứng để làm sáng tỏ các giải pháp cần thực hiện
Luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp theo trình tự hợp lí
Kết Khẳng định lại ý nghĩa của việc khắc phục, giải quyết vấn đề
bài Rút ra bài học cho bản thân
Diễn Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu
đạt Mở bài lôi cuốn, hấp dẫn
Kết bài ấn tượng

Đ

CĐ

Tạm biệt các em!