VIẾT
TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT
MINH – VIẾT BIÊN BẢN

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Khởi động
? Em kể tên của những văn bản
thông tin mà em đã được đọc và đã
được học? Để truyền đạt nhanh
những thông tin của văn bản đó cho
một người khác, em cần sử dụng
thao tác nào?
? Nhớ lại một cuộc họp, hay
một cuộc thảo luận, một vụ
việc mà các em đã từng tham
gia, chứng kiến. Em hãy chia
sẻ đôi nét về sự kiện đó?

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

A. Tóm tắt văn bản thông tin
I. Cách tóm tắt văn bản
thông tin
Đọc bản tóm tắt văn bản “Điều gì

Thảo
luận
cặp đôi

giúp bóng đá Việt Nam chiến thắng?”
ở SGK/Tr 102 – 103 (cả 02 cách) và
trả lời câu hỏi:
? Bản tóm tắt khác với bản gốc như
thế nào? (về nội dung, về hình thức)?
? Có những cách trình bày tóm tắt
văn bản thông tin nào?

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

I. Cách tóm tắt văn bản
thông
ví dụ:
Bảntin
tóm tắt “Điều gì giúp bóng đá Việt Nam chiến thắn
Về nội
Về hình
Văn bản
tóm tắt
dung
Chỉ trình bày thành
thức
chỉ nêu các ý
một đoạn văn/ sơ
Dung
chính; trung
đồ; văn bản tóm tắt
lượng: văn
thành với văn bản
bản tóm tắt
theo cách thông
ngắn gọn
gốc nhưng không
dụng không có các
hơn văn
chi tiết, đầy đủ
đề mục, số thứ tự,
bản gốc.
thông tin như văn
tranh ảnh minh
bản gốc.
hoạ.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

b. Kết luận
 Tóm tắt văn bản thông tin là nêu ngắn gọn nội dung
chính của một văn bản nào đó.
 Trình tự tóm
tắt tiến hành
như sau:

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

II.Thực hành

Bài tập: Em hãy tóm tắt
văn bản "Những phát
minh "tình cờ và bất
ngờ"”.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

II.Thực hành
1. Bước 1: Chuẩn bị

Đọc và xác định yêu cầu của bài
tập về kiểu bài, nội dung và dung
lượng bài tóm tắt.
Đọc kĩ văn bản Những phát minh
"tình cờ và bất ngờ".
Dự kiến cách trình bày bản tóm tắt
(theo cách thông dụng hoặc theo
sơ đồ).

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

II.Thực hành
2.Bước 2: Tìm ý

Tên phát
minh – Nhà
phát minh
 
 
 
 

Hoàn thành Phiếu tìm ý.
Nguyên nhân

Kết quả

 
 
 
 

 
 
 
 

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

II.Thực hành
2.Bước 2: Tìm ý
Tên phát minh –
Nguyên nhân
Kết quả
Nhà phát minh
1. Đất nặn 
- G. Mác Vích-cơ bị thua lỗ - Một loại đồ chơi cho trẻ
(Giô-sép Mác
(do người dân dùng ga em với nhiều màu sắc
Vích-cơ).
thay đất sét làm chất hấp dẫn ra đời.
đốt).
- Công ti của G. Mác
- G. Mác Vích-cơ nhớ lại Vích-cơ thu về hàng
bài học chị dạy về việc sử triệu đô la.
dụng chất bột nhão để
mô phỏng độ dẻo của đất
sét.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

II.Thực hành
2.Bước 2: Tìm ý
Tên phát
minh – Nhà
phát minh
2. Kem que 
(Ep-po-xơn).

Nguyên nhân

Kết quả

- Ep-po-xơn vô tình - Kem que ra đời, trở
dùng chiếc que trộn thành sản phẩm bán
bột soda khô và nước chạy nhất mọi thời
lại với nhau trong một đại khi hè đến.
cái cốc để đùa nghịch
và để quên ngoài trời.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

II.Thực hành
2.Bước 2: Tìm ý
Tên phát minh –
Nguyên nhân
Kết quả
Nhà phát minh
3. Lát khoai tây
- Khách hàng liên tục gửi - Lát khoai tây chiên ra
chiên (Cram).
trả lại món ăn đã phục vụ, đời, được nhiều người
yêu cầu phải thái lát yêu thích, đặt mua.
mỏng và giòn hơn nữa.
- Cram đã mất bình tĩnh,
cắt lát khoai mỏng đến
nỗi không thể mỏng hơn
và chiên chúng khô cứng.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

II.Thực hành
2.Bước 2: Tìm ý
Tên phát minh
Nguyên nhân
Kết quả
– Nhà phát
minh
4. Giấy nhớ (Xin- - Xin-vơ tạo ra một chất dính - Giấy nhớ ra đời
vơ).
tạm trong phòng thí nghiệm - Năm 1980 trở
nhưng không biết ứng dụng. nên phổ biến.
- Đồng nghiệp của Xin-vơ không
tìm ra cách gì để dán một số giấy tờ
lên cuốn sách hợp ca.
- Hai ý tưởng lớn gặp nhau.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

3. Bước 3: Viết

 Hình thức:

 Cách 1 (Cách thông dụng): Có thể viết bản tóm tắt thành một
đoạn văn, trong đó dùng lời văn của em kết hợp với việc sử dụng các từ
ngữ chỉ thứ tự hoặc từ nối để kết nối các thông tin cụ thể.
 Cách 2: Có thể trình bày các thông tin chính của văn bản theo một
sơ đồ nhất định.
 Nội dung: Bản tóm tắt phải có đầy đủ các thông tin về nguyên nhân
và kết quả của sự kiện.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

4. Bước 4: Kiểm tra và chỉnh sửa
 Đọc lại bản tóm tắt.
 Xem xét, phát hiện và sửa các lỗi về nội dung và hình
thức của bản tóm tắt.
 Đọc kĩ bài viết của mình và khoanh tròn những lỗi chính
tả, lỗi sử dụng từ ngữ (nếu có). Sau đó sửa lại các lỗi đó.
 Gạch chân những câu sai ngữ pháp bằng cách phân tích
cấu trúc ngữ pháp và sửa lại cho đúng (nếu có).
 Xem lại xem các thông tin chính đã đầy đủ và đã sắp xếp
theo mối quan hệ nhân quả chưa.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

Bảng kiểm về bản tóm tắt văn bản thông tin:
Đạt/ Chưa
đạt

Yêu cầu đối với biên bản
Bản tóm tắt chọn cách trình bày theo cách thông
dụng (đoạn văn) hoặc sơ đồ.
Thông tin tóm tắt được sắp xếp theo trình tự thích
hợp

 
 

Bản tóm tắt có chứa các từ chỉ thứ tự hoặc từ nối (đối
với hình thức đoạn văn); chứa các hình vẽ chứa các từ
 
khoá và kết nối bằng các mũi tên, đường cong, nét
thẳng,…(đối với hình thức sơ đồ)

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

Bài tóm tắt văn bản Những phát minh “tình cờ và bất ngờ”

Có không ít những phát minh ra đời một cách “tình
cờ” nhưng lại trở thành những “huyền thoại”, vẫn
còn được sử dụng rộng rãi ngày nay. Trước tiên, có
thể kể đến phát minh đất nặn của Giô-sép Mác
Vích-cơ là nhờ ông áp dụng bài bài học về cách sử
dụng bột nhão mô phỏng độ dẻo của đất sét, từ đó
tạo ra loại đồ chơi cho trẻ em với nhiều màu sắc
hấp dẫn. Thứ hai, sự ra đời của kem que là do Éppơ-xơn khi đó mới 11 tuổi đã vô tình dùng chiếc que
trộn bột soda khô và nước lại với nhau trong một

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn tóm tắt văn bản

Điều đó vô tình đã tạo ra một sản phẩm bán chạy nhất mọi
thời đại khi hè đến. Thứ 3, sản phẩm lát khoai tây chiên
được đầu bếp Crăm vô tình tạo ra trong một lần mất bình
tĩnh khi khách hàng liên tục gửi lại món ăn và ông cắt lát
khoai mỏng đến nỗi không thể mỏng hơn và chiên chúng
khô cứng. Món ăn sau đó được nhiều người thích và đặt
mua. Thứ 4, sự ra đời của giấy nhớ cũng khá tình cờ khi
Xin-vơ tạo ra một chất dính tạm trong phòng thí nghiệm
nhưng không biết ứng dụng để làm gì.Vài năm sau đồng
nghiệp của ông là Át Phrai đã sử dụng chất dính đó để dán
một số giấy tờ lên cuốn sách hợp ca của mình tại nhà thờ,

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

B. Viết biên bản

I. Cách viết biên bản
a) Xét ví dụ: Biên bản Sinh hoạt chi đội tuần 9
Đọc biên
(SGK/Tr 105-106)
? Mục đích của biên
bản “Sinh
bản trên là gì?
hoạt chi
đội tuần 9”
? Biên bản trên có
THẢO LUẬN
(SGK/Tr
CẶP ĐÔI
bố cục gồm mấy
105-106)
phần? Nội dung
và trả lời
chính của mỗi phần.
câu hỏi:

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

a) Xét ví dụ: Biên bản Sinh hoạt chi đội tuần 9
(SGK/Tr 105-106)

Mục đích
Ghi lại tiến trình của cuộc
họp sinh hoạt tuần 9 của
chi đội 6A , trường THCS
Lê Quý Đôn, TP HCM.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

a) Xét ví dụ: Biên bản Sinh hoạt chi đội tuần 9
(SGK/Tr 105-106)

Phần
chính

Phần kết
thúc

Phần đầu
Bố cục

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

a) Xét ví dụ: Biên bản Sinh hoạt chi đội tuần 9
(SGK/Tr 105-106)

Phần
đầu

Quốc hiệu, tiêu ngữ, tên cơ
quan quản lí, tên biên bản, địa
điểm, thời gian xảy ra sự việc,
thành phần tham dự và chức
trách từng người.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

Đá
nh
độ hoạ giá
ng t
ch
i đ của
ội.

Phần
chính

iến
ổ b ác
Ph ng t ần
cô i tu
Độ mới

a) Xét ví dụ: Biên bản Sinh hoạt chi đội tuần 9
(SGK/Tr 105-106) ủa
c i
Phá
n
ế
i
t bi
Ý k t số độchi
ểu
đ
ại b của
mộ trong
iểu
n
viê đội

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

a) Xét ví dụ: Biên bản Sinh hoạt chi đội tuần 9
(SGK/Tr 105-106)

Phần
kết
thúc

Văn bản cần có chữ kí của các thành
viên thư kí, chủ toạ và mục ghi chú nơi
nhận văn bản.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

b. Kết luận

Khái
niệm

Biên bản là văn bản ghi lại
những gì thực tế đã và đang
xảy ra để làm chứng cứ, làm
căn cứ; hoặc là bản ghi lại tiến
trình, nội dung, kết quả thảo
luận...

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

b. Kết luận

Phân
loại:

Dựa vào nội dung của từng
vụ viêc để chia biên bản ra
nhiều loại khác nhau: Bản
ghi chép về một vụ việc
hay một cuộc họp, thảo
luận…

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

b. Kết luận

Yêu
cầu
chung

Biên bản cần bảo đảm tính
chính xác, trung thực, đầy
đủ về nội dung, ngắn gọn,
rõ ràng về hình thức.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN

b. Kết luận

Hướng dẫn cách viết biên bản

Quy trình viết một biên bản
Xác định
2 Thu thập
1
nội dung
nội dung
của biên
liên quan
bản

4 bước

4

Đọc, rà
soát biên
bản.

3 Tiến hành
viết biên
bản theo
mẫu

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

II.Thực hành

Bài
tập

Để hưởng ứng Ngày trái đất 22-4, lớp em đã tổ chức
thảo luận về chủ đề "Hạn chế sử dụng bao bì ni lông
và chất thải nhựa" trong giờ sinh hoạt lớp". Em hãy
ghi lại biên bản của buổi thảo luận đó. Có thể viết tay
hoặc tạo lập văn bản trên máy tính

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

II.Thực hành
1. Bước 1: Chuẩn bị
a) Tìm hiểu nội dung, mục đích cuộc thảo luận/ cuộc
họp:
Cuộc họp tiến hành ở đâu, vào thời
gian nào?
Dự kiến biên bản sẽ có các
phần cơ nào ?

Thành phần tham dự là ai?

Diễn biến cuộc thảo luận,
nội dung sẽ lớp sẽ bàn
luận là gì?

Ai điều hành cuộc thảo luận/
cuộc họp?

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

II.Thực hành
1. Bước 1: Chuẩn bị

b) Chuẩn bị
viết biên
bản

Người viết biên bản có
thể ghi trước các mục,
các phần cơ bản của một
biên bản.

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

2. Bước 2. Viết biên bản.
 Lắng nghe các ý kiến trong cuộc thảo luận và ghi lại
trung thực các ý kiến ấy theo trình tự thời gian.
 Nội dung, diễn biến của cuộc thảo luận/ cuộc họp thuộc
phần chính của biên bản, cho nên cần chú ý ghi kĩ những
ý dưới đây:
 Chủ tọa phát biểu về mục đích, nội dung chính cuộc thảo
luận/ cuộc họp - Các thành viên tham dự phát biểu, trao
đổi ý kiến.
 Chủ tọa phát biểu tổng kết.

Bảng kiểm về viết biên
bản:

Yêu cầu đối với biên bản

Đạt/ Chưa
đạt

Biên bản có quốc hiệu, tiêu ngữ, tên cơ quan chức năng tổ
chức cuộc họp.

 

Biên bản có tên phù hợp với nội dung cuộc họp

 

Ghi rõ thời gian, địa điểm, thành phần tham dự.

 

Ghi lần lượt diễn biến chính của cuộc họp, các ý kiến phát
biểu của từng người theo đúng trình tự diễn ra.

 

Phần cuối ghi rõ thời gian kết thúc cuộc họp, họ tên, chữ kí
của thư kí và chủ tọa.

 

Ngôn ngữ của biên bản chính xác, ngắn gọn, không làm
cho người đọc hiểu lầm ý người nói.

 

NGỮ
VĂN 6

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH – VIẾT BIÊN BẢN
Hướng dẫn cách viết biên bản

3. Bước 3: Kiểm tra vàTrong
chỉnh sửa
cuộc thảo luận hoặc cuộc họp,
thư kí đọc lại biên bản cho mọi
thành viên tham dự nghe và điều
chỉnh những chỗ ghi chép chưa rõ,
Đọc lại
chưa sát, chưa đúng với ý kiến người
và điều
phát biểu (nếu có) trước khi cuộc
chỉnh:
thảo luận kết thúc. Đối với bài tập
thực hành biên bản, em tự chỉnh sửa
hoặc đọc cho một vài bạn nghe để
nhận được sự góp ý

Biên bản tham khảo:
TRƯỜNG THCS…..
CHI ĐỘI 6….

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do- Hạnh phúc
BIÊN BẢN

Thảo luận về chủ đề “Hạn chế sử dụng bao bì ni lông và chất
thải nhựa”
Thời gian bắt đầu:….giờ ngày…tháng…năm….
Địa điểm: Lớp….trường THCS….
Thành phần tham gia: Giáo viên chủ nhiệm, …đội viên chi đội…và
bạn…- Liên đội trưởng.
Chủ trì:… - Lớp trưởng.
Thư kí: … - Lớp phó học tập.

Nội dung sinh hoạt
(1) Lớp trưởng … thông qua kế hoạch hưởng ứng Ngày Trái
Đất 22/4, phát biểu lí do của buổi thảo luận về chủ đề “Hạn
chế sử dụng bao bì ni lông và chất thải nhựa”.
(2) Tổ chức thảo luận theo tổ; cử đại diện tổ trưởng các tổ
báo cáo giải pháp của tổ mình.:
- Sau khi hoạt động thảo luận và báo cáo, thư kí tổng hợp
lại các ý kiến các tổ như sau:
1. Hạn chế tối đa việc sử dụng các sản phẩm nhựa, túi nilon
tại đơn vị, thay bằng sản phẩm hữu cơ, sử dụng nhiều lần.
2. Sử dụng quy trình xử lí rác thải “giảm thiểu- tái sảu dụng

3.  Tổ chức thu hồi túi ni lông để tái chế.
4.  Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.
5. Phía địa phương hỗ trợ xây dựng một hệ thống
thu gom, tái chế, tái sử dụng túi ni lông.
(3) Ý kiến bổ sung của một số cá nhân::
1. Tổ chức các chương trình thu gom rác thải, sáng
tạo, tái sử dụng những rác thải không sử dụng nữa
trở thành những đồ vật hữu ích.

2. Bổ sung thùng chứa rác tại các vị trí sản xuất,
phân loại rác có thể tái chế với rác thải hữu cơ, dễ
phân hủy tại nguồn phát thải.
3. Tổ chức ra quân thu gom rác thải nói chung và
rác thải nhựa nói riêng.
Chủ tọa phát biểu tổng kết.
Buổinhận:
sinh hoạt kết thúc lúc …. ngày… tháng…
Nơi
năm…
Lưu: Hồ sơ chi đội.
THƯ KÍ

CHỦ TỌA