BÀI 5
VIẾT BÁO CÁO NGHIÊN CỨU VỀ
MỘT VẤN ĐỀ TỰ NHIÊN, XÃ HỘI

1

KHỞI
ĐỘNG

HÌNH THÀNH
KIẾN THỨC

I. Tìm hiểu tri thức về kiểu bài
1. Tìm hiểu tri thức về kiểu bài
Văn bản nghị luận về một vấn đề tự nhiên, xã hội là kiểu
văn bản dùng lí lẽ, bằng chứng để bàn luận và làm sáng
tỏ về một vấn đề thuộc lĩnh vực tự nhiên, xã hội
Giúp người đọc nhận thức đúng về vấn đề và có thái độ,
giải pháp phù hợp đối với vấn đề đó.

5

I. Tìm hiểu tri thức về kiểu bài
2. Yêu cầu đối với kiểu bài

Nêu được
đề tài

Xây dựng
hệ thống
luận điểm

Biết các
thao tác;
khai thác
nguồn tin

Diễn đạt
Có các
Sắp xếp luận mạch lạc,
phần: đặt
Thái độ
điểm, lí lẽ khúc chiếc,
vấn đề, giải
trung thực theo trình tự
có sức
quyết vấn
hợp lí.
thuyết
đề, kết luận
phục.

6

II. Đọc và phân tích ngữ liệu tham khảo
NHIỆM VỤ ĐÃ GIAO
1. Đọc bài viết “Rồng thành bậc điện
Kính Thiên và kiểu thức phương
Nam” – chú ý các thẻ đọc để nhận
diện luận điểm
2. Trả lời các câu hỏi trong SGK

7

II. Đọc và phân tích ngữ liệu tham khảo
THẢO LUẬN NHÓM
thống nhất nội dung đã tìm hiểu ở nhà
Nhóm 1
Đề tài của báo
cáo của nghiên
cứu trên là gì?
Tác giả đã tiếp
cận từ góc độ
nào?

Nhóm 2
Những luận điểm
chính được sử
dụng? Nhận xét
mối liênheej giữa
các luận điểm?

Nhóm 3
Thông tin tác giả
cung cấp trong
bài viết đến từ
nguồn nào?
Nhận xét về độ
chính xác, tin cậy,
khách quan của
thông tin?
8

Nhóm 4
Tài liệu tham
khảo có những
thông tin gì và
được sắp xếp
theo trật tự nào?

III. Thực hành viết
Quy trình báo cáo nghiên cứu về
một vấn đề tự nhiên, xã hội
Gồm 4 bước

9

Bước 1: Chuẩn bị viết
Xác định đề
tài

Thu thập phân
tích và đánh giá
thông tin

Lưu trữ
tài liệu

Bước 2: Xây dựng đề cương
Cần tập hợp các thông tin thu thập được thành các ý, xoay
quanh những câu hỏi chung

Vấn đề được chọn
nghiên cứu có thể
được triển khai
như thế nào?

Những khía cạnh
nào của vấn đề cần Vấn đề nghiên cứu
được tập trung tìm
có ý nghĩa gì?
hiểu khám phá

Câu trả lời cho những câu hỏi trên có thể tìm thấy trong những
thông tin bạn đã thu thập từ bước thực hành viết hoặc thu thêm
trong quá trình nghiên cứu

Đề cương nghiên cứu cần những nội dung sau
Đặt vấn đề

Nêu rõ đề tài và vấn đề nghiên cứu

- Trình bày kết quả nghiên cứu thông qua hệ thống luận
 
- Có dữ liệu, bằng chứng, chứng minh là sáng tỏ
Giải quyết vấn đề điểm,
vấn đề
Kết luận

- Khẳng định lại kết quả nghiên cứu
- Gợi mở hướng tiếp cận mới

Tài liệu tham khảo Ghi rõ tác giả, thời gian công bố, tên tài liệu, nơi công bố

Bước 3. Viết bài văn
Triển khai mỗi luận điểm trong dàn ý thành đoạn văn,
mỗi đoạn cần có câu chủ đề
Dùng đại từ nhân xưng phù hợp
Dùng các từ ngữ liên kết câu, luên kết đoạn để tạo sự
mạch lạc cho bài viết
Cần ghi nguồn đúng cách khi trích dẫn
Sắp xếp tài liệu dựa vào chữ cái đầu tiên trong tên hoặc
họ của tác giả
Có thể chọn đưa vào báo cáo nghiên cứu sơ đồ, biểu đồ,
hình ảnh

Bước 4. Chỉnh sửa, hoàn thiện
Hình thức

Nội dung

Thực hành viết

HS làm việc nhóm, 2 nhóm chung một vấn đề;
mỗi nhóm thiết lập đề cương bài viết báo cáo
nghiên cứu. Sau đó một nhóm trình bày và nhóm
còn lại phản biện, bổ sung.
Nhóm 1, 3
Vấn đề ô nhiễm môi
trường nước và việc
hạn chế ô nhiễm môi
trường nước

Nhóm 2, 4
Kinh thành Thăng
Long thời Hậu Lê

Thang điểm
Cần cố gắng
(0- 4 điểm)

Tốt
(5 – 7 điểm)
2 điểm
Trình bày cẩn thận; đảm
bảo yêu cầu của kiểu bài,
không sai chính tả .

3 điểm
Trình bày cẩn thận; đảm
bảo yêu cầu; không sai
chính tả;

Nội
dung

1- 4 điểm
Nội dung sơ sài, mới
dừng lại ở mức độ nhận
diện

5- 6 điểm
Nội dung đúng, đủ
Có những đánh giá của
bản thân

7 điểm
nội dung đúng, đầy đủ; có
sáng tạo;có đánh giá của
bản thân.

Điểm
Tổng

 
 

 
 

 
 

Tiêu chí
Hình
thức

1 điểm
Trình bày cẩu thả; sai
dạng bài sai chính tả.

17

Rất tốt
(8- 10 điểm)

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

* Bài cũ: hoàn
thành theo yêu
cầu.

* Bài mới: chuẩn bị
bài nói và nghe