Tiết 25 - Bài 20:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
Chương III
CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
I. TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG:
– 1/9/1939 : Thế chiến II bùng nổ, đến tháng 6/1940, Đức chiếm Pháp.
– Nhật tiến sát biên giới Việt – Trung.
Thiên hoàng hi rôhito
- 22/9/1940: Nhật tấn công Lạng Sơn. Pháp thỏa hiệp với Nhật.
Nhân dân ta một cổ hai tròng.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
Những người chết đói ở trại Giáp Bát được cải táng về nghĩa trang Hợp Thiện (Hà Nội) - Ảnh: Võ An Ninh
Bia tưởng niệm nạn nhân chết đói tại đường Kim Ngưu   (Hà Nội) - Ảnh: Q.T.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
II. NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN:
1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27 - 9 - 1940)
* Nguyên nhân:
– 22/9/1940 : Nhật đánh Lạng Sơn, Pháp thua, chạy qua châu Bắc Sơn.
* Diễn biến:
– 27/9/1940 : nhân dân Bắc Sơn đã tước khí giới của quân Pháp, thành lập chính quyền CM và đội du kích Bắc Sơn.
– Nhật – Pháp thỏa hiệp, Pháp tập trung lực lượng đàn áp nhân dân Bắc Sơn rất dã man.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
* Kết quả:
- Lực lượng ta rút vào rừng thành lập đội du kích Bắc Sơn.
* Ý nghĩa lịch sử:
Thức tỉnh tinh thần cách mạng của nhân dân cả nước, giúp cho Đảng cộng sản Đông Dương rút ra bài học về khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
Vũ khí của đội du kích Bắc Sơn dùng
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
2. Khởi nghĩa Nam Kì (23 - 1 - 1940)
* Nguyên nhân:
– 11/1940 : Pháp bắt lính người Việt đến biên giới Campuchia – Thái Lan nên binh lính và nhân dân Nam Kỳ rất bất bình. Tình thế rất cấp bách, Đảng bộ Nam Kỳ quyết định khởi nghĩa.
* Diễn biến:
– Lệnh khởi nghĩa đã ban hành nhưng kế hoạch bị lộ: Xứ ủy bị bắt, Pháp chủ động đối phó.
– Đêm 22 rạng 23/11/1940, khởi nghĩa vẫn bùng nổ ở hầu khắp các tỉnh Nam Kỳ.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
* Kết quả:
– Nhiều nơi lập được chính quyền.
– Pháp đàn áp dã man
_ Lần đầu tiên xuất hiện lá cở đỏ sao vàng.
LÁ CỜ ĐỎ SAO VÀNG LẦN ĐẦU TIÊN XUẤT HIỆN
* Ý nghĩa lịch sử:
Chứng tỏ tinh thần yêu nước và nguyện vọng giành độc lập dân tộc của nhân dân ta.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
3. Binh biến Đô Lương (13 - 1 - 1941)
* Nguyên nhân:
– Binh lính người Việt ở Nghệ An bất bình về việc họ bị Pháp điều sang biên giới Lào – Thái Lan làm bia đỡ đạn.
* Diễn biến:
– 13/1/1941: Đội Cung chỉ huy binh lính chiếm đồn Chợ Rạng, đến tối, chiếm đồn Đô Lương rồi kéo về Vinh nhưng bị Pháp đánh bại.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
* Kết quả:
– Đội Cung và 10 người bị xử tử.
* Ý nghĩa lịch sử:
Chứng tỏ tinh thần yêu nước của binh lính người Việt trong quân đội Pháp và khả năng cách mạng của họ nếu được giác ngộ.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
* Củng cố: Hãy nêu nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của ba sự kiện trên?
Nguyên nhân thất bại:
Do thực dân Pháp còn mạnh, lực lượng cách mạng chưa được tổ chức và chuẩn bị kĩ lưỡng.
Ý nghĩa lịch sử:
+ Nêu cao tinh thần yêu nước bất khuất của dân tộc ta.
+ “Đó là tiếng súng báo hiệu của cuộc khởi nghĩa toàn quốc”
Bài học kinh nghiệm:
Bài học về khởi nghĩa vũ trang và chiến tranh du kích, trực tiếp về chuẩn bị cho tổng khởi tháng Tám về sau.
Tiết 25 - Bài 20: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
* Hướng dẫn về nhà:
- Lập bảng niên biểu về 3 cuộc nổi dậy (theo mẫu sau)




Chuẩn bị: “Bài 22 – Cao trào cách mạng tiến tới Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945”