TRƯỜNG THCS TRƯỜNG THÀNH
Lịch sử 9
Giáo viên: Trần Thị Duyên
Năm học: 2019-2020
CHUONG III:
CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI
CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
Tiết 25 : Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
Ti?t 25: Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
1. Tình hình thế giới
- Năm 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Nêu những nét chính về tình hình thế giới sau khi chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ?
Mat-xcơ va
Pháp
Anh
Hung ga ri
Nam Tư
Ru ma ni
Hy Lạp
Bun ga ri
Li Bi
Ai Cập
LIÊNXÔ
Phần Lan
An-giê-ri
Đan Mạch
Lược đồ quân Đức đánh chiếm châu Âu: 1939-1941
Đức
I-ta-li-a
Lê-nin-grát
Áo
Tiệp Khắc
Thụy điển
Ba lan
Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu
1/9/1939
6-1940 Đức tiến vào Pari
Chính phủ Pháp đầu hàng Đức
I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
Ti?t 25: Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
1. Tình hình thế giới
- Năm 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
- Pháp đầu hàng phát xít Đức
I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
1. Tình hình thế giới
2. Tình hình Đông Dương
Ti?t 25: Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
Tình hình thực dân Pháp ở Đông Dương nhu th? n�o?
- Thực dân Pháp ở Đông Dương đứng trước hai nguy cơ: Một là, ngọn lửa cách mạng giải phóng của nhân dân Đông Dương sớm muộn sẽ bùng cháy. Hai là, phát xít Nhật đang lăm le hất cẳng chúng.
- Câu kết nhau để thống trị Đông Dương. Nội dung Hiệp ước phòng thủ chung Đông Dương (đoạn chữ nhỏ Sgk trang 81).
? Pháp - Nhật đã làm gì để thống trị Đông Dương? Những sự kiện chứng tỏ Nhật - Pháp câu kết nhau.
Q. đ A-lê-ut
THÁI



BÌNH



DƯƠNG
Đ. Xa-kha-lin
Q. đ Cu-rin
NHẬT BẢN
MÔNG CỔ
TRUNG QUỐC
NÊ-PAN
LIÊN XÔ
MÃN CHÂU
ĐÔNG DƯƠNG
PHI-LIP-PIN
MA-LAI-XI-A
IN-ĐÔ-NÊ-XI-A
Ô-XTRÂY-LIA
Đ.Xi-ma-tơ-ra
Cu-a-la Lam-pơ
Đ.Gia-va
Đ.Boóc-nê-ô
Xin-ga-po
THÁI
LAN
Bắc Kinh
Nam Kinh
Trùng Khánh
MIẾN
ĐIỆN
Hồng Công
Đài Loan
Đ.Hải Nam
Q.đ Hoàng Sa
Q.đ Trường Sa
Sài Gòn
Ma-ni-la
Ô-ki-na-oa
Tô-ki-ô
BĐ. TRIỀU TIÊN
Thượng Hải
Na-ga-xa-ki
Hi-rô-si-ma
Ha-bin
Muc-đen
Tân Ghi-nê
Q. đ Ca-rô-lin
Đ. Gu-am
Đ. Mít-uây
Q.đ Ha-oai
Trân Châu
cảng
Q.đ Gin-be
Q.đ Mac-san
Q. đ Xa-lô-mông
ẤN ĐỘ DƯƠNG
Cô-lôm-bô
Ran-gun
Băng Cốc
ẤN ĐỘ
Q.đ Ma-ri-an
Biển San hô
Gua-đan-ca-nan
Chiến trường châu Á-Thái Bình Dương (1941 – 1945)
Uây-cơ
Tháng 9-1940 Nhật vào Đông Dương

NỘI DUNG:
HIỆP ƯỚC PHÒNG THỦ CHUNG ĐÔNG DƯƠNG

Hiệp ước thừa nhận Nhật có quyền sử dụng tất cả sân bay và cửa biển ở Đông Dương vào mục đích quân sự. Khi phát động chiến tranh Thái Bình Dương (7.12.1941), Nhật lại bắt thực dân Pháp ở Đông Dương kí thêm một hiệp ước cam kết hợp tác với chúng về mọi mặt (như tạo mọi sự dễ dàng cho việc hành binh, cung cấp lương thực, bố trí doanh trại, giữ gìn trật tự xã hội ở Đông Dương) để bảo đảm hậu phương an toàn cho quân đội Nhật. Kể từ đây trong thực tế, Pháp và Nhật câu kết chặt chẽ với nhau trong việc đàn áp, bóc lột nhân dân Đông Dương
I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
1. Tình hình thế giới
2. Tình hình Đông Dương
Ti?t 25: Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
- Nhật-Pháp câu kết với nhau thống trị và bóc lột nhân dân
=> Mâu thuẫn giữa nhân dân Đông Dương và Pháp – Nhật càng sâu sắc.
Vì sao thực dân Pháp và phát xít Nhật thỏa hiệp với nhau để thống trị Đông Dương?
THẢO LUẬN NHÓM
Chia lớp thành 4 nhóm (thời gian 2 phút)
Pháp: thi hành chính sách "kinh tế chỉ huy" (nắm độc quyền toàn bộ nền kinh tế Đông Dương và tăng cường đầu cơ tích trữ để vơ vét bóc lột nhân dân ta). Tăng các loại thuế (một số tăng gấp ba).
Nhật: Thu mua lương thực (gạo), theo lối cưỡng bức với giá rẻ mạt.

? Tìm hiểu những thủ đoạn bóc lột của thực dân Pháp và phát xít Nhật. Những thủ đoạn đó đã tác động thế nào đến đời sống nhân dân ta?
=> H?u qu?: Gây nạn đói nghiêm trọng, làm cho khoảng 2 triệu đồng bào ta bị chết đói. Nhân dân ta "Một cổ hai tròng", bị đẩy đến tình trạng cực khổ, điêu đứng.
6 tr
363 tr
117 tr
86 tr
58 tr
SỐ TIỀN PHÁP VƠ VÉT- BÓC LỘT NHÂN DÂN
VIỆT NAM NỘP CHO NHẬT
(Nguồn: Đinh Xuân Lâm: Đại Cương Lịch sử Việt Nam, Nxb.Giáo dục, tr.349)
Nghĩa trang cải táng người chết đói ở Giáp Bát (Hà Nội)
Đoạn km số 3, cách trung tâm thị xã Thái Bình 3 km là nơi tập trung hàng nghìn người Thái Bình đói rách trên đường lên Hà Nội xin ăn
Các chỗ đói nhất Ninh Bình: Yên Khánh, Yên Mô, ..
I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
1. Tình hình thế giới
2. Tình hình Đông Dương
Ti?t 25: Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
*Kết quả: Đời sống nhân dân cực khổ và điêu đứng, nạn đói nghiêm trọng.
- Pháp: + Thực hiện chính sách kinh tế chỉ huy
+ Tăng sưu thuế
- Nhật: Thu mua lương thực theo lối cưỡng bức với giá rẻ mạt
*Chính sách:
I - TÌNH HÌNH THẾ GIỚI VÀ ĐÔNG DƯƠNG
II - NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN
1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27 - 9 -1940)
1. Tình hình thế giới
2. Tình hình Đông Dương
Ti?t 25: Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
- Quân Pháp trên đường thua chạy qua châu Bắc Sơn. Chớp thời cơ đó nhân dân Bắc Sơn nổi dậy.
? Em hãy cho biết nguyên nhân dẫn đến cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn.
Bắc Sơn
LẠNG SƠN
BẮC SƠN
KHỞI NGHĨA BẮC SƠN( 27/9/1940)
MỎ NHÀI
VŨ LĂNG
KHUỔI NẬM
27/9/1940 CQ THÀNH LẬP
VÕ NHAI
THÁI NGUYÊN
Đấu tranh quyết liệt chống khủng bố, tổ chức các toán vũ trang đi lùng bắt và trừng trị bọn tay sai của địch.
Ủy ban chỉ huy được thành lập để phụ trách mọi mặt công tác cách mạng.
Tịch thu tài sản chia cho dân nghèo.
Đội du kích Bắc Sơn được thành lập và sang năm 1941 phát triển thành cứu quốc quân.
? Trong thời gian diễn ra khởi nghĩa, nghĩa quân đã làm được những gì?
ĐỘI DU KÍCH BẮC SƠN RA ĐỜI

Đồng chí Phùng Chí Kiên (1901-1941), một trong những chỉ huy đầu tiên của đội du kích Bắc Sơn.
Đồng chí Nông Văn Đôi, thành viên đội du kích Bắc Sơn
Đồng chí Lương Ngọc Ái, thành viên đội du kích Bắc Sơn
Chưa có sự lãnh chỉ đạo chặt chẽ, chỉ xuất hiện ở một địa phương nhỏ, địch có nhiều điều kiện đàn áp.
? Vì sao khởi nghĩa bị thất bại?
27/09/1940
Trấn Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
Đảng bộ Bắc Sơn
Quần chúng vũ trang ở Bắc Sơn
Thành lập đội du kích Bắc Sơn
Diễn biến: ( SGK)
BẢNG THỐNG KÊ CÁC CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN
II - NHỮNG CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN
1. Khởi nghĩa Bắc Sơn (27 - 9 -1940)
2. Khởi nghĩa Nam Kì (23 - 11 - 1940)
Ti?t 25: Bài 21:
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 - 1945
- Thực dân Pháp bắt binh lính Việt Nam ra trận chết thay cho chúng. Nhân dân Nam Kì bất bình, nhiều binh lính đào ngũ hoặc liên lạc với Đảng bộ Nam Kì.
Trình bày nguyên nhân khởi nghĩa Nam Kì?
- Quyết định khởi nghĩa tuy chưa có sự đồng ý của Trung ương Đảng. Vì lệnh đình chỉ phát động khởi nghĩa vào chậm.
? Lúc đó đảng bộ Nam Kì đã làm gì?
- Thiết quân luật, giam giữ và tước khí giới binh lính người Việt, săn lùng các chiến sĩ cách mạng.
? Thực dân Pháp đã đối phó ra sao?
Nhân dân Nam kì khởi nghĩa
Các chiến sĩ cách mạng bị bắt và xử bắn sau Khởi nghĩa Nam Kỳ
- Điều kiện không thuận lợi, kế hoạch bị Pháp phát hiện và lập kế hoạch đối phó.
? Hãy cho biết những nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa.
Hỡi những ai máu đỏ da vàng
Hãy chiến đấu dưới cờ thiêng Tổ quốc
Nền cờ thắm máu đào vì nước
Sao vàng tươi da của giống nòi
Đứng lên máu hồn nước gọi ta rồi
Hỡi sỹ nông công thương, binh
Đoàn kết lại như sao vàng năm cánh
( Nguyễn Hữu Tiến)
27/09/1940
Trấn Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn
Đảng bộ Bắc Sơn
Quần chúng vũ trang ở Bắc Sơn
Thành lập đội du kích Bắc Sơn
Diễn biến: ( SGK)
BẢNG THỐNG KÊ CÁC CUỘC NỔI DẬY ĐẦU TIÊN
23/11/1940
Đảng bộ Nam Kì
Quần chúng, binh lính người Việt ở các tỉnh Nam Kì
- Thành lập chính quyền nhân dân, tòa án cách mạng ở nhiều nơi. Xuất hiện cờ đỏ sao vàng.
Biên Hòa, Sài Gòn, Bến Tre, Trà Vinh,…
*Nguyên nhân: Chính sách áp bức bóc lột tàn bạo của Pháp – Nhật
=> Mâu thuẫn giữa dân tộc Đông Dương với Pháp-Nhật trở nên sâu sắc và gay gắt
*Khái niệm:
1. Khởi nghĩa: Là hình thức đấu tranh cao nhất của giai cấp hay dân tộc bị áp bức đứng lên cầm vũ khí nhằm đánh đổ kẻ thù của mình để thành lập 1 chế độ tốt đẹp hơn.
2. Binh biến: Là cuộc phản kháng mệnh lệnh cấp trên của một bộ phận sĩ quan, binh sĩ, hay một số đơn vị quân đội nào đó
- Để lại cho Đảng Cộng sản Đông Dương những bài học bổ ích về khởi nghĩa vũ trang, xây dựng lực lượng vũ trang và chiến tranh du kích, trực tiếp chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
? Hai cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì và binh biến Đô Lương có ý nghĩa lịch sử gì?
- Cố gắng học tập tốt, xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, luôn khắc ghi lòng biết ơn đối với thế hệ đi trước.
? Trong thời gian hòa bình các em làm gì để tỏ lòng biết ơn các anh hùng đã hi sinh cho cuộc sống chúng ta ngày hôm nay?
Em hãy nhận xét về các cuộc nổi dậy đầu tiên trong cuộc vận động tiến tới cách mạng tháng tám năm 1945 theo các nội dung sau?
THẢO LUẬN NHÓM BÀN: 2 PHÚT (về nhà)
Em hãy nhận xét về các cuộc nổi dậy đầu tiên trong cuộc vận động tiến tới cách mạng tháng tám năm 1945 theo các nội dung sau?
THẢO LUẬN NHÓM : 2 PHÚT
Sơ đồ tư duy
9-1939 chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ
9-1940 Phát xít Nhật vào Dông Dưuơng
Pháp
Nhật
Một cổ 2 tròng, đời sống nhân dân cực khổ điêu đứng, mâu thuẫn dân tộc càng thêm sâu sắc.
Khởi nghĩa Bắc Sơn - Khởi nghĩa Nam Kỡ - Binh biến Dô Lưuơng
-Dể lại nh?ng bài học qúy báu cho cách mạng nuước ta
- Là tiếng súng đầu tiên báo hiệu một thời kỳ đấu tranh mới, thời kỳ khởi nghĩa vũ trang cưuớp chính quyền của nhân dân ta.
CỦNG CỐ
Bài tập củng cố
Bài học về chiến tranh du kích.
Trực tiếp chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
Để lại bài học bổ ích về khởi nghĩa vũ trang, về xây dựng lực
lượng vũ trang.
Câu Đúng - Sai
Hình thành một lực lượng chính trị hùng hậu.
Đ
Đ
Đ
Đ
S
S
S
S
Ý nghĩa những cuộc nổi dậy đầu tiên trong những năm 1939 - 1945 là:
Bài học về chiến tranh du kích.
Trực tiếp chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
Để lại bài học bổ ích về khởi nghĩa vũ trang, về xây dựng lực
lượng vũ trang.
Hình thành một lực lượng chính trị hùng hậu.
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
Rất tiếc, chưa phải. Em thử lại nhé!
XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI