Tiết 37 – Bài 34
Vitamin và muối
khoáng

I.Vitamin

Nguồn gốc của vitamin

“ Trước khi phát hiện ra vitamin, người ta đã thấy có những bệnh phát sinh
do ăn uống thiếu rau quả tươi trong thời gian dài. Tới tận năm 1912 các nhà
Bác học mới xác định được rằng con người và động vật không thể sống với
khẩu phần ăn chỉ gồm protein, lipit, gluxit mà cần có những yếu tố phụ
thêm mặc dù không đóng góp năng lượng và chỉ cần với một lượng rất nhỏ.
Cũng năm này nhà bác học Frank đã chiết xuất từ cám gạo một chất hữu cơ
chữa được bệnh phù. Công thức hoá học của nó có nhóm amin và vì nó rất
cần cho sự sống nên đươc đặt tên là vitamin (vitamin = sự sống). Vitamin là
thành phần không thể thiếu của nhiều loại enzim cần thiết cho quá trình
chuyển hoá của cơ thể. Nếu thiếu vitamin sẽ gây nên tình trạng rối loạn sinh
lí của cơ thể.”

Jacques Cartier

Năm 1536, các thủy thủ và đoàn thám hiểm của Cactiê
đi Canađa đã mắc bệnh Scorbut (chảy máu, viêm lợi,
viêm khớp,..) vì thức ăn không có rau quả, thịt tươi.

Thảo luận nhóm
1. Em hiểu vitamin là gì, có vai trò gì với cơ
thể.
2. Thực đơn trong bữa ăn cần được phối hợp
như thế nào để cung cấp đủ vitamin cho cơ thể.
3. Hãy xây dựng một bữa ăn có đầy đủ các loại
vitamin (Sáng, trưa, tối).

1. Vitamin là gì, có vai
trò gì với cơ thể.
Vitamin là hợp chất hữu cơ
có trong thức ăn với một
liều lượng nhỏ, nhưng cần
thiết cho sự sống. Đảm bảo
các hoạt động sinh lí bình
thường của cơ thể.

Bệnh còi xương

Trẻ em thiếu Vitamin D sẽ mắc bệnh còi xương.

Thiếu Vitamin A gây bệnh khô mắt.

Vitamin
được xếp
thành mấy
nhóm?

Phân loại
Vitamin tan
trong dầu, mỡ:
A, D, E, K,..

Vitamin tan
trong nước:
C, B1, B2, B3,
B12,..

Thực đơn trong bữa ăn cần
được phối hợp như thế nào
để cung cấp đủ vitamin cho
cơ thể?

Cần phối hợp cân đối các loại thức ăn
để cung cấp đủ vitamin cho cơ thể.

Nguồn cung cấp vitamin A

Bệnh khô mắt do thiếu
vitamin A

Nguồn cung cấp vitamin D

Bệnh còi xương

Bệnh loãng xương

Trứng

Sữa

Tắm nắng

Dầu cá

Nguồn cung cấp vitamin C

Bệnh do thiếu vitamin C

Nguồn cung cấp vitamin E

Nguồn cung cấp vitamin nhóm B

I. Vitamin
- Vitamin là hợp chất hoá học đơn giản, là thành phần
cấu trúc của nhiều enzim trong cơ thể.
- Có 2 nhóm: vitamin tan trong dầu (A,D,E,K) và
vitamin tan trong nước (C, B,...).
- Vai trò: Đảm bảo các hoạt động sinh lí bình thường
của cơ thể.
- Cần phối hợp cân đối các loại thức ăn để cung cấp đủ
vitamin cho cơ thể.

Muối
khoáng

II

Muối khoáng là gì?

1. Vì sao trẻ em thiếu Vitamin D thì bị còi xương?
2. Vì sao nhà nước ta vận động nhân dân sử dụng muối
Iôt?
3. Trong khẩu phần ăn hàng ngày cần cung cấp những
loại thực phẩm nào và chế biến như thế nào để đảm bảo
đủ Vitamin và muối khoáng cho cơ thể?

1. Vì sao trẻ em thiếu Vitamin D thì bị còi xương?
Vì cơ thể chỉ hấp thụ canxi và photpho khi có mặt vitamin D.
Vitamin D thúc đẩy quá trình chuyển hóa canxi và phôt pho để tạo xương
2. Vì sao nhà nước ta vận động nhân dân sử dụng muối Iôt?
Vì Iôt là thành phần không thể thiếu của hoocmon tuyến giáp, nếu thiếu Iôt
gây bệnh bướu cổ
Sử dụng Iôt để phòng tránh bệnh bướu cổ.
3. Trong khẩu phần ăn hàng ngày cần cung cấp những loại thực phẩm nào
và chế biến như thế nào để đảm bảo đủ Vitamin và muối khoáng cho cơ thể?
- Trong khẩu phần ăn hàng ngày cần cung cấp đủ lượng thịt ( trứng,
sữa…) và rau, quả tươi.
- Nên dùng muối Iôt (vừa phải)
- Chế biến hợp lí để không bị mất vitamin
- Trẻ em cần tăng cường muối canxi (bổ sung sữa, nước xương hầm…)

Nguồn cung cấp canxi

Bệnh loãng xương do thiếu canxi

Cải xoong

Bệnh còi xương do thiếu canxi

Bệnh bướu cổ do thiếu iôt

Nguồn cung cấp iôt

Rong biển

Rau câu

Cải xoong

II. MUỐI KHOÁNG
- Muối khoáng là thành phần quan trọng của tế
bào, tham gia vào thành phần cấu tạo của nhiều
enzim đảm bảo qúa trình trao đổi chất và năng
lượng.
- Khẩu phần ăn cần :
+ Cung cấp đủ lượng thịt và rau, quả tươi.
+ Nên dùng muối iốt (vừa phải).
+ Trẻ em cần được tăng cường muối can xi.
+ Chế biến thức ăn hợp lí.