LỊCH SỬ

VƯỢT QUA TÌNH THẾ HIỂM
NGHÈO

Từ cuối năm 1945 đến năm 1946, nhân dân ta đấu
tranh để bảo vệ và xây dựng chế độ mới trong tình
thế vô cùng hiểm nghèo. Chính quyền non trẻ vừa
phải khắc phục hậu quả của chế độ cũ, bước đầu
xây dựng đất nước, vừa tổ chức kháng chiến
chống thực dân Pháp xâm lược ở Nam Bộ và Nam
Trung Bộ

Hình 1. Nhân dân Nam Bộ trong những ngày đầu kháng
chiến chống thực dân Pháp (9- 1945)

Sau cách mạng tháng Tám, nước ta
gặp những khó khăn, nguy hiểm gì ?

Lũ lụt và hạn hán làm
cho nông nghiệp đình đốn, một
nửa số ruộng không thể cày
cấy được. Nạn đói năm 1944
đầu năm 1945 cướp đi sinh
mạng của hơn hai triệu người.
Hơn 90% đồng bào ta
không biết chữ.
Các nước đế quốc và các
thế lực phản động câu kết bao
vây và chống phá cách mạng.

Giặc đói

Giặc dốt

Giặc ngoại
xâm

Tình
thế
“nghìn
cân
treo
sợi
tóc”.

Quân Pháp núp bóng quân Anh vào Sài Gòn 9 - 1945

Hãy đánh dấu X vào ô trống trước các biện pháp mà Đảng,
Chính phủ và nhân dân ta thực hiện để :
a. Chống giặc đói
x Đẩy mạnh khai hoang, tăng gia sản xuất.
x Lập “hũ gạo cứu đói”,“ngày đồng tâm” dành gạo cho dân nghèo.
Xin viện trợ nước ngoài
b. Chống giặc dốt.
x Mở các lớp bình dân học vụ, mở thêm trường học cho trẻ
em.
Mời chuyên gia nước ngoài đến giảng dạy.
c. Chống giặc ngoại xâm.
x Lập “Quỹ độc lập”, “Quỹ đảm phụ quốc phòng”, “Tuần lễ vàng”.
x Ngoại giao khôn khéo, đẩy quân Tưởng về nước, nhân nhượng
với Pháp, tăng cường lực lượng chuẩn bị kháng chiến lâu dài.
Dựa vào quân Tưởng để chống lại quân Pháp.

Hình 2. Nhân dân góp gạo chống giặc đói (10 – 1945)

Hình 3. Lớp Bình dân học vụ

Lễ phát động cứu đói tại Nhà hát lớn Hà Nội

Diễu hành cổ động phong trào Bình dân học vụ.

Lễ phát động phong trào chống nạn thất học ở Hà Nội năm 1945

Bác Hồ thăm lớp Bình dân học vụ.

* Kết quả :
- Nạn đói từng bước được đẩy lùi.
- Đồng bào cả nước đã góp được 60
triệu đồng cho “Quỹ độc lập” và “ Quỹ đảm
phụ quốc phòng”.
- “ Tuần lễ vàng” đã thu được gần 4 tạ
vàng.
- Đẩy quân Tưởng về nước, tranh thủ
thời gian hòa hoãn để chuẩn bị kháng chiến
lâu dài.

Việc đẩy lùi nạn đói, nạn dốt trong thời
gian ngắn có ý nghĩa như thế nào đối với
tình hình nước ta lúc bấy giờ ?

* Ý nghĩa:
- Nhân dân một lòng tin tưởng vào
Chính phủ vào Bác Hồ để làm cách mạng
- Uy tín của Chính phủ và Bác Hồ được
nâng cao.
- Đảng và Chính phủ đã tập hợp được
sức mạnh đoàn kết của toàn dân tộc.

Lịch sử
Vượt qua tình thế hiểm nghèo.
Bài học:
Trong tình thế “nghìn cân treo sợi
tóc”, chính quyền cách mạng non trẻ đã
vượt qua hiểm nghèo, từng bước đẩy lùi
“giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm”.

1. Em hiểu câu thành ngữ “Nghìn cân treo sợi
tóc” như thế nào?
a. Sự tài giỏi của người treo được nghìn cân
trên sợi tóc.
b. Tình thế hết sức bấp bênh nguy hiểm.
c. Sự dẻo dai của sợi tóc có thể treo được vật
nặng nghìn cân

2. Để đẩy lùi giặc dốt, Bác Hồ và Đảng đã
làm:
a. Lập “hũ gạo cứu đói” để lấy gạo giúp dân
nghèo.
b. Tăng cường lực lượng chuẩn bị kháng
chiến lâu dài.
c. Phát động phong trào xóa nạn mù chữ khắp
cả nước.

3. Hình ảnh Bác Hồ làm cho nhân dân cảm động
lúc bấy giờ?
a. Thường xuyên tập thể dục.
b. Quan tâm đến thiếu nhi.
c. Thực hiện 10 ngày nhịn ăn một bữa.