TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
KIẾN THỨC CƠ BẢN
- KIỂU BÀI TỰ SỰ
- KIỂU BÀI THUYẾT MINH
- KIỂU BÀI NGHỊ LUẬN
+ VIẾT DOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
+ ĐƯA CÁC YẾU TỐ NGHỆ THUẬT VÀO VĂN NGHỊ LUẬN: MIÊU TẢ, BIỂU CẢM, TỰ SỰ.
Biên soạn và thực hiện: Ninh Thị Loan, THCS Cẩm Phúc.
Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự. Các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự có vai trò và tác dụng như thế nào ?
- Tóm tắt văn bản tự sự là lời văn của mình ghi lại một cáh ngắn gọn, trung thành nội dung chính của văn bản (bao gồm các nhân vật chính và sự việc tiêu biểu)
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
I. Kiểu bài tự sự - Tóm tắt văn bản tự sự
* Đặc điểm:
- Văn bản thuyết minh có tính khách quan xác thực về đối tượng nào đó trong tự nhiên và trong xã hội.
- Lợi ích :
+ Văn bản thuyết minh cung cấp tri thức xác thực một cách khách quan.
+ Giúp con người hiểu biết được đặc trưng, tính chất của sự thật, hiện tượng và biết cáh sử dụng chúng vào mục đích có lợi cho con người.
+Được sử dụng rộng rãi. Ngành nghề nào cũng lần đến.
Văn bản thuyết minh có những tính chất lợi ích gì ?
Nêu các văn bản thuyết minh thường gặp trong cuộc sống?
* Các kiểu bài thuyết minh
- Thuyết minh về một danh nhân
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
- Thuyết minh về một sản phẩm
- Thuyết minh về một phương pháp. (cách làm)
II. Kiểu bài thuyết minh
Muốn làm một bài văn thuyết minh, trước tiên cần phải làm gì vì sao phải làm như vậy ?
*: Yêu cầu: Cần phải có tri thức :Vì có tri thức giúp ta biết :
+Quan sat tìm hiểu được bản chất , đặt tính của sự vật, hiện tượng cần thuyết minh.
+Trình bày nội dung thuyết minh một cách chính đầy đủ. Một cách khách quan.
+Biết vận dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm cần thuyết cho bài văn thuyết minh.
+Trách sa vào trình bày các biểu hiện không tiêu biểu không quan trọng.
- Tóm tắt văn bản tự sự là lời văn của mình ghi lại một cáh ngắn gọn, trung thành nội dung chính của văn bản (bao gồm các nhân vật chính và sự việc tiêu biểu)
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
I. Kiểu bài tự sự - Tóm tắt văn bản tự sự
* Đặc điểm:
- Văn bản thuyết minh có tính khách quan xác thực về đối tượng nào đó trong tự nhiên và trong xã hội.
- Lợi ích :
+ Văn bản thuyết minh cung cấp tri thức xác thực một cách khách quan.
+ Giúp con người hiểu biết được đặc trưng, tính chất của sự thật, hiện tượng và biết cáh sử dụng chúng vào mục đích có lợi cho con người.
+Được sử dụng rộng rãi. Ngành nghề nào cũng lần đến.
* Các kiểu bài thuyết minh
- Thuyết minh về một danh nhân
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
- Thuyết minh về một sản phẩm
- Thuyết minh về một phương pháp. (cách làm)
II. Kiểu bài thuyết minh
*: Yêu cầu: Cần phải có tri thức :Vì có tri thức giúp ta biết :
+Quan sat tìm hiểu được bản chất , đặt tính của sự vật, hiện tượng cần thuyết minh.
+Trình bày nội dung thuyết minh một cách chính đầy đủ. Một cách khách quan.
+Biết vận dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm cần thuyết cho bài văn thuyết minh.
+Trách sa vào trình bày các biểu hiện không tiêu biểu không quan trọng.
Hãy cho biết các phương pháp cần để thuyết minh ?
*Các phương pháp thuyết minh.
+Nêu định nghĩa
+Giải thích
+ Liệt cơ
+Nêu ví dụ
+Dùng số liệu
+So sánh
+Phân tích , phân loại
Bài tập : Tìm các phương pháp thuyết minh có trong đoạn văn sau, cho biết tác dụng của chúng ?
Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc ở các thành phố lớn nước ta ngang với các thành phố Âu – Mĩ. Chỉ có khác là với một thanh niên Mĩ, một đô la mua được một bao thuốc lá và một khoản tiền nhỏ còn đối với một thiếu niên Việt Nam muốn có 15000 đồng mua một cây thuốc lá 555- vì đẫ hút là phải hút thuốc sang – chỉ có một cách là trộm cắp.trộm một lần quen tay.Từ điếu thuốc sang cốc bia rồi đến ma tuý,con đường phạm pháp thực ra đã mở đầu với điếu thuốc.
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
BÀI TẬP CỦNG CỐ PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
- Đoạn văn thuyết minh dùng phương pháp nêu số liệu, đối chiếu so sánh
- Tóm tắt văn bản tự sự là lời văn của mình ghi lại một cáh ngắn gọn, trung thành nội dung chính của văn bản (bao gồm các nhân vật chính và sự việc tiêu biểu)
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
I. Kiểu bài tự sự - Tóm tắt văn bản tự sự
* Đặc điểm:
- Văn bản thuyết minh có tính khách quan xác thực về đối tượng nào đó trong tự nhiên và trong xã hội.
- Lợi ích :
+ Văn bản thuyết minh cung cấp tri thức xác thực một cách khách quan.
+ Giúp con người hiểu biết được đặc trưng, tính chất của sự thật, hiện tượng và biết cáh sử dụng chúng vào mục đích có lợi cho con người.
+Được sử dụng rộng rãi. Ngành nghề nào cũng lần đến.
* Các kiểu bài thuyết minh
- Thuyết minh về một danh nhân
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
- Thuyết minh về một sản phẩm
- Thuyết minh về một phương pháp. (cách làm)
II. Kiểu bài thuyết minh
*Các phương pháp thuyết minh.
+Nêu định nghĩa; +Giải thích; + Liệt cơ
+Nêu ví dụ; +Dùng số liệu; +So sánh;
+Phân tích, phân loại
Văn bản thuyết minh có bố cục như thế nào ? Nếu nội dung từng phần ?
* Bố cục: 3 phần
+Mở bài :Giới thiệu khái quát về đối tượng thuyết minh.
+Thân bài :Trình bày nội dung thuyết minh theo một trình tự hợp lí (Đặc điiểm ,cấu tạo lợi ích của đối tượng)
+Kết bài :Bày tỏ thái độ với đối tượng.
Trong văn thuyết minh các yếu tố tự sự, miêu tả , biểu cảm có vai trò và tác dụng gì?
Vai trò của tự sự, miêu ả, biểu cảm
: Tự sự: Tính thống nhất , trình tự kể, …
Miêu tả : Cụ thể, sinh động , chi tiết.
Biểu cảm : Thể hiện cảm xúc , tăng chất trữ tình.
*Tác dụng của sự kết hợp này làm cho văn bản sinh động hơn, hấp dẫn, chặt chẽ và chính xác hơn.
TRAO ĐỔI VỀ VĂN THUYẾT MINH
Về kiểu bài: Có ý kiến cho rằng thuyết minh là dạng văn bản tổng hợp vì nó có cả yếu tố tự sự , miêu tả và nghị luận . Ý kiến của em về vấn đề này nư thế nào ?
Trả lời : Ý kiến trên ít nhiêu có ý đúng vì để bài văn thuyết minh hấp dẫn và có tính thuyết phục thì người viết có thể vận dụng linh hoạt các yếu tố của các kiểu văn bản khác, song mục đính chính vẫn là giới thieeujvaf làm rõ đối tượng. Nếu các yếu tố trên chỉ là phụ cho bài văn thuyết minh càng thêm sinh động,chi tiết được rõ ràng hơn thôi.
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
Về cách diễn đạt: Trong văn bản thuyết minh có được tưởng tượng sáng tạo không ?
Trả lời : Có thể , nhưng không được lạm dingj làm sai lệch, méo mó về hình ảnh của đối tượng thuyết minh.
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀMVĂN
I. Kiểu bài tự sự - Tóm tắt văn bản tự sự
II. Kiểu bài thuyết minh
III. Kiểu bài nghị luận
Em hãy nhắc lại thế nào là văn bản nghị luận ? Bố cục bài văn nghị luận phải như thế nào ?
Văn nghị luận: Là văn được viết ra nhằm sáng lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó.
Bố cục : Gồm 3 phần
+Mở bài :Nêu vấn đề
+Thân bài:Trình bày nội dung chủ yếu của bài (Có nhiều đoạn nhỏ , mõi đoạn có một luận điểm phụ)
+Kết bài: Khắng định tư tưởng, thái độ quan điểm của bài.
Nêu các văn bản nghị luận thường gặp trong đời sống hàng ngày và trong văn học ?
Các kiểu bài nghị luận
+Trong đời sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc hợp, các bài xã luận phát biểu ý kiến trên báo chí, các vấn đề về môi trường.
(Gọi là văn nghị luận xã hội )
+Thường nói về tình yêu thiên nhiên lòng yêu nước, tinh thần nhân đạo, giá trị nghệ thuật…(Gọi là văn nghị luận văn học)
Theo em luận điểm chính là gì ? Hãy nêu ví dụ về một luận điểm ? Luận điểm có vi trò gì?
Luận điểm: Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn được nêu ra dưới hình thức câu khẳng định (Hay phủ định). Ví dụ có câu luận điẻm:
-Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. -Tiếng cười là vũ khí của kẻ mạnh.
Tác dụng: Là tinh thần của bài viết, nó thống nhất các đoạn văn thành một khối..
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀMVĂN
I. Kiểu bài tự sự - Tóm tắt văn bản tự sự
II. Kiểu bài thuyết minh
III. Kiểu bài nghị luận
Văn nghị luận: Là văn được viết ra nhằm sáng lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó.
Bố cục : Gồm 3 phần
+Mở bài :Nêu vấn đề
+Thân bài:Trình bày nội dung chủ yếu của bài (Có nhiều đoạn nhỏ , mõi đoạn có một luận điểm phụ)
+Kết bài: Khắng định tư tưởng, thái độ quan điểm của bài.
Các kiểu bài nghị luận
+Trong đời sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc hợp, các bài xã luận phát biểu ý kiến trên báo chí, các vấn đề về môi trường.
(Gọi là văn nghị luận xã hội )
+Thường nói về tình yêu thiên nhiên lòng yêu nước, tinh thần nhân đạo, giá trị nghệ thuật…(Gọi là văn nghị luận văn học)
Luận điểm: Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn được nêu ra dưới hình thức câu khẳng định (Hay phủ định). Ví dụ có câu luận điẻm:
-Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. -Tiếng cười là vũ khí của kẻ mạnh.
Tác dụng: Là tinh thần của bài viết, nó thống nhất các đoạn văn thành một khối..
Muốn có sức thuyết phục thì luận điểm phải đạt yêu cầu gì ?
Yêu cầu luận điểm: Luận điểm phải đúng đắn, chân thật,đáp ứng nhu cầu thực tế thì mới có sức thuyết phục.
Đọc kĩ vấn đề nghị luận sau và phát biểu thành một đoạn văn nghị luận.Xác định luận điểm có kết hợp yếu tố tự sự , biểu cảm.
“Mõi khi có quân xâm lăng, xâm phạm bờ cõi thì dân ta già trẻ ,gái trai điều đứng lên giết giặc”
Bài tập củng cố văn nghị luận
TIẾT 134 – Tập làm văn ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
Ví dụ: Dân ta có một lòng nồng nàng yêu nước mỗi khi có quân xâm lăng, xâm phạm bờ cõi thì dân ta già trẻ gái trai điều dứng lên giết giặc như thời kì Bà Trưng, bà Triệu và gần đây nhất là các cuộc đấu trnh chống thực dân pháp và đế quốc Mỹ. Chính tình yêu quê hương đất nước sâu đậm ấy họ đãgóp phần xay dựng ổ quốc Việt Nam ngày càng tốt đẹp.
Trong văn nghị luận các yếu tố miêu tả tự sự và biểu cảm có vai trò và tác dụng như thế nào ?
*Yếu tố tự sự miêu tảvà biểu cảm trong văn nghị luận.
+ Dùng làm luận cứ để làm rõ luận điểm
+ Giúp cho việc trình luận cứ trong bài văn được rõ ràng, cụ thể sinh động và có tính thuyết phục mạnh mẽ hơn.
Bài tập: Viết một đoạn văn nghị luận theo kiểu diển dịch với câu chủ đề: Em rất thích đọc sách có kết hợp yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm ?
CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
1.Kiểu bài tự sự
Văn bản tự sự
Tóm tắt văn bản
Yếu tố miêu tả và
biểu cảm tự sự
CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
2.Kiểu bài thuyết minh
Văn bản thuyết minh
Tác dụng
Bố cục
Các kiểu loại
Phương pháp
CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
3. Kiểu bài nghị luận
Văn nghị luận
Bố cục
Yếu tố tự sự miêu
tả và biểu cảm trong
văn nghị luận
Luận điểm