BÀI 3
SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC. pH.
CHẤT CHỈ THỊ AXIT - BAZƠ
I. Nước là chất điện li rất yếu
1.Sự điện li của nước
- Nước là chất điện li rất yếu:
2. Tích số ion của nước
Môi trường trung tính là môi trường trong đó:
[H+] = [OH-]
- Thực nghiệm ở 250C:
Ở 250C ta có:
Gọi là tích số ion của nước
VD: Thêm axit vào nước
BT.Hòa tan axit HCl vào nước được dung dịch có nồng độ ion H+ bằng 1,0.10-3M. Tính nồng độ OH- ? So sánh nồng độ ion H+ và ion OH-?
3.Ý nghĩa tích số ion của nước
a)Môi trường axit
Pha thêm axit vào nước [H+], mà K không đổi => [OH-] => [H+] > [OH-]
 Môi trường axit là môi trường trong đó:
[H+]>[OH-] hay [H+]>1,0.10-7M.
BT.Hòa tan axit HCl vào nước được dung dịch có nồng độ ion H+ bằng 1,0.10-3M. Tính nồng độ OH- ? So sánh nồng độ ion H+ và ion OH-?
Bài làm
VD: Thêm bazo vào nước
BT.Hòa tan NaOH vào nước được dung dịch có nồng độ ion OH- bằng 1,0.10-5M. Tính nồng độ H+ ? So sánh nồng độ ion H+ và ion OH-?
3.Ý nghĩa tích số ion của nước
b)Môi trường kiềm
BT.Hòa tan NaOH vào nước được dung dịch có nồng độ của ion OH- bằng 1,0.10-5M. Tính nồng độ ion H+? So sánh nồng độ ion H+ và ion OH-?

Pha thêm bazo vào nước [OH-], mà K không đổi => [H+]  => [H+] < [OH-]
Môi trường kiềm là môi trường trong đó:
[H+]<[OH-] hay [H+]<1,0.10-7M.
Môi trường trung tính:[H+]= 1,0.10-7M.
Môi trường axit:[H+]> 1,0.10-7M.
Môi trường kiềm:[H+]< 1,0.10-7M.
Nếu biết nồng độ H+ thì xác định được nồng độ nồng độ OH- và ngược lại.
Vì vậy, độ axit và độ kiềm của dung dịch có thể được đánh giá chỉ bằng nồng độ H+:
II. Khái niệm về pH. Chất chỉ thị axit-bazơ
1.Khái niệm về pH
pH=-lg[H+]  [H+]= 10-pH
Ví dụ: [H+]=10-a  pH=-log 10-a = a
Để tránh ghi nồng độ H+ với số mũ âm, người ta dùng giá trị pH
Tương tự ta cũng có: pOH = -log[OH-];
nếu [OH-] = 10-b  pOH = b
Môi trường axit: pH <7

Môi trường trung tính: pH =7

Môi trường kiềm: pH >7
II. Khái niệm về pH. Chất chỉ thị axit-bazơ
1.Khái niệm về pH
2. Chất chỉ thị axit - bazơ
Chất chỉ thị axit - bazơ là chất có màu sắc biến đổi phụ thuộc vào pH của dung dịch; cho biết gần đúng giá trị pH.
Cách xác định pH:
+ Dùng chất chỉ thị: Chất chỉ thị hay dùng trong phòng thí nghiệm: quỳ tím và phenolphtalein.

Màu của quỳ và chỉ thị và phenolphtalein trong dung dịch ở các khoảng pH khác nhau

+ Để xác định chính xác giá trị pH của dung dịch người ta dùng máy đo pH.
Màu của chất chỉ thị vạn năng
BT. Hòa tan hoàn toàn 200ml dung dịch HCl 0,5M vào 300ml dung dịch NaOH 0,5M. Tính pH của dung dịch sau phản ứng?
BT. Cho các dung dịch sau: NaCl, MgCl2, K2SO4, NaNO3, Na2CO3, NaHSO3, Na2SO3, CuCl2, FeSO4, Cu(NO3)2, Al2(SO4)3, ZnCl2, ZnSO4, Al(NO3)3. Dung dịch nào có pH=7, pH>7, pH<7?
Ví dụ: Hòa tan axit HCl vào nước được dung dịch có nồng độ ion H+ bằng 10-4. Tính pH của dung dịch axit trên?