LÃO HẠC
(Nam Cao)
1. Tác giả
Một số tác phẩm tiêu biểu
1943
1942
1944
1941
Thể loại: Truyện ngắn.

- Trích truyện ngắn “Lão Hạc” xuất hiện lần đầu tiên trên tuần báo “Tiểu thuyết thứ bảy” số 434 ra ngày 23/10/1943.
I. Tìm hiểu chung :
1.T�c gi?- T�c ph?m:
* T�c gi?: Nam Cao (1915-1951)
- T�n th?t l� Tr?n H?u Tri.
- L� nh� van hi?n th?c xu?t s?c nhi?u truy?n ng?n, truy?n d�i ch�n th?c.
- Ơng thu?ng vi?t v? ngu?i nơng d�n ngh�o v� nh?ng trí th?c ngh�o s?ng mịn m?i b? t?c trong x� h?i cu.
- Nh?n Gi?i thu?ng H? Chí Minh v? van h?c ngh? thu?t.
* T�c ph?m:
Truy?n ng?n "L�o H?c" xu?t hi?n l?n d?u ti�n tr�n tu?n b�o "Ti?u thuy?t th? b?y" s? 434 ra ng�y 23/10/1943.
TÓM TẮT
Lão Hạc là một người nông dân nghèo, vợ mất sớm, chỉ có một mảnh vườn và người con trai. Vì không có tiền cưới vợ, con trai lão phẫn chí bỏ đi phu đồn điền cao su. Từ đó, lão Hạc sống thui thủi một mình với con chó Vàng làm bạn. Sau trận ốm dai đẳng, rồi lại bão mất mùa, lão rơi vào hoàn cảnh khó khăn, cơ cực bội phần. Vì muốn giữ lại mảnh vườn cho con trai, Lão Hạc dằn vặt lương tâm quyết định bán đi con chó Vàng. Lão nhờ ông giáo trông hộ mảnh vườn cho con trai và gửi tiền làm ma để không phiền hàng xóm. Lão Hạc xin ít bả chó của Binh Tư. Rồi lão chết đột ngột, dữ dội và đau đớn. Không ai biết vì sao lão chết trừ ông Giáo và Binh Tư.

2. Bố cục:
Đoạn 1: “Hôm sau…cũng xong” Lão Hạc kể chuyện bán chó và nhờ ông giáo hai việc…ông giáo an ủi lão Hạc
Đoạn 2: “Luôn mấy hôm…đáng buồn”  cuộc sống của lão Hạc sau đó, thái độ của Binh Tư và ông giáo
Đoạn 3: “Không! Cuộc đời…một sào” Cái chết của lão Hạc


II. Ph�n tích :
1. Nh�n v?t l�o H?c :
1. Nhân vật lão Hạc :
 a. Tình cảnh nhân vật lão Hạc :
- Nhà nghèo, già.
- Vợ mất sớm, một mình nuôi con.
- Con trai không có tiền cưới vợ  phẫn chí  bỏ đi phu đồn điền cao su không có tin tức gì.
- Lão sống thui thủi 1 mình chỉ có con chó Vàng làm bạn.
- Lão làm thuê để kiếm ăn.
 Nghèo khổ, cô đơn, bất hạnh và đáng thương.
b. Chuyện lão Hạc bán chó :
* Tình cảm với cậu vàng :
- Con chó là kỉ vật của con trai lão để lại.
- Tình cảm danh cho con chó Vàng :
+ Gọi là cậu Vàng.
+ Chăm sóc chu đáo : bắt rận, tắm, cho ăn cơm vào bát.
+ Chửi yêu, trò chuyện, cưng nựng như đứa con, cháu.
 Yêu thương , thân thiện.
* Nguyên nhân bán chó :
- Bệnh một trận 2 tháng 18 ngày.
- Lão không có việc.
- Hoa màu phá sạch
- Cậu Vàng ăn khỏe
- Sợ phải ăn vào tiền mảnh vườn dành dụm cho con.
* Diễn biến tâm trạng lão Hạc xoay quanh việc bán cậu Vàng.
 - Trước khi bán cậu Vàng: suy tính, đắn đo nhiều coi đó là việc hệ trọng.
 - Sau khi bán cậu Vàng: cố làm ra vẻ vui vẻ, cười như mếu, đôi mắt ầng ặng nước, mặt co rúm lại, miệng móm mém mếu, khóc...
 đau đớn, xót xa
Day dứt , dằn vặt.
c. Việc nhờ cậy ông giáo
Thương con sâu sắc, cẩn thận, chu đáo, không muốn phiền luỵ đến láng giềng
 Hoàn cảnh cùng cực đẩy lão Hạc tới chỗ phải lựa chọn: Tiếp tục kéo dài sự sống tàn để trở thành kẻ báo hại con hay là chết đi để trọn đạo làm cha. Một người cha thương con rất mực như lão tất yếu sẽ tìm đến cái chết để giữ mảnh vườn cho con
Việc thứ nhất: Lão nhờ ông Giáo giữ hộ 3 sào vườn cho thằng con trai lão; khi nào nó về thì sẽ nhận lại.
Việc thứ hai: Lão gửi tiền nhờ ông giáo lo việc hậu sự để khỏi phiền cho hàng xóm
Luôn mấy hôm, lão Hạc chỉ ăn khoai, khoai cũng hết.
Từ đấy, lão chế được món gì, ăn món nấy: hôm thì lão ăn củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai, bữa ốc
d, Cuộc sống của lão sau khi bán chó
Luôn mấy hôm, tôi thấy lão Hạc chỉ ăn khoai. Rồi thì khoai cũng hết. Bắt đầu từ đấy, lão chế tạo được món gì, ăn món ấy. Hôm thì lão ăn củ chuối, hôm thì lão ăn sung luộc, hôm thì ăn rau má, với thỉnh thoảng một vài củ ráy, hay bữa trai, bữa ốc
Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh thoảng giúp ngấm ngầm lão Hạc. Nhưng hình như lão cũng biết vợ tôi không ưng giúp lão. Lão từ chối tất cả những cái gì tôi cho lão. Lão từ chối một cách gần như là hách dịch. Và lão cứ xa tôi dần dần...
- Giàu lòng tự trọng, không nhận sự sẻ chia của ông giáo
- Cuộc sống cùng cực, khổ sở. Vừa khổ về vật chất vừa mất đi người bạn
 Suy nghĩ tìm đến cái chết
2. Cái chết của lão Hạc
+ Lão xin bả chó
+ Lão đang vật vã ở trên giường
+ Đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai
mắt long sòng sọc
+ Lão tru tréo, bọt mép trào ra
+ Chốc chốc lại bị giật mạnh nảy lên
+ Vật vã đến hai giờ đồng hồ mới chết
 Là người có ý thức cao về lẽ sống, coi trọng nhân phẩm, sống trong sạch, lương thiện
Diễn biến cái chết
- Cái chết đau đớn, dữ dội, thê thảm và thương tâm
2. Cái chết của lão Hạc
Nguyên nhân cái chết
Do quá nghèo khổ,
Không muốn tiêu vào tiền dành cho con
 Con người có nhân cách cao đẹp dù sống trong cảnh đói khổ vẫn trọng danh dự , chu đáo, nhân hậu, tình nghĩa thủy chung, thương yêu con sâu sắc.
3. Nhân vật Ông Giáo:
Người hiểu đời, hiểu người, có lòng vị tha cao cả và chan chứa một tình thương, lòng nhân ái sâu sắc, không mất lòng tin vào những điều tốt đẹp của con người
III. Tổng kết :
1. Nghệ thuật
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể là nhân vật hiểu, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với lão Hạc.
- Kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, trữ tình, lập luận thể hiện được chiều sâu tâm lí của nhân vật với diễn biến tâm trạng phức tạp, sinh động.
- Sử dụng ngôn ngữ hiệu quả tạo được lối kể khách quan.
2. Nội dung:
Thể hiện phẩm giá của người nông dân không thể bị hoen ố cho dù phải sống trong cảnh khốn cùng.