KẾ HOẠCH BÀI DẠY: SỬ 7 – Tuần 1
Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU (Thời sơ – trung kì trung đại)
Người soan: Nguyễn Công Nông; Đơn vị công tác: Trường THCS Lương Thế Vinh.
Năm học 2021 - 2022
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP CÀ MAU
Em hãy cho biết tên công trình trong hình ảnh dưới đây? Công trình đó ở đất nước nào?
Đấu trường La Mã (Colosseum) nổi tiếng ở Roma (I-ta-li-a)

Phần một:
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI


Bài 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU
(Thời sơ – trung kì trung đại)
1. Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu

Đến thế cuối kỉ thứ V, các bộ tộc người Giéc-man đã làm gì?
Cuối thế kỉ V, người Giéc-man xâm chiếm, tiêu diệt các quốc gia cổ đại phương Tây.
Cuối thế kỉ V, người Giéc-man xâm chiếm, tiêu diệt các quốc gia cổ đại phương Tây.
1. Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu

Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô-ma, người Giéc - man đã làm gì?
- Thành lập nhiều vương quốc mới: Ăng-glô Xắc-xông, Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt
- Thành lập nhiều vương quốc mới ở Rô-ma: Ăng-glô Xắc-xông, Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt…
Ăng-glô Xắc-xông
Đông Gốt
Tây Gốt
Phơ-răng
Giéc-man
Ăng-glô Xắc-xông
(Anh)
Đông Gốt
Tây Gốt
(Tây Ban Nha)
Phơ-răng
(Pháp)
Giéc-man
(I-ta-li-a)
1. Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu

Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô-ma, người Giéc Man đã làm gì?
- Thành lập nhiều vương quốc mới: Ăng-glô Xắc-xông, Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt…
- Chiếm ruộng đất của chủ nô Rô-ma cũ rồi chia cho nhau.
- Ban cấp ruộng đất và phong các tước vị cao thấp khác nhau cho các tướng lĩnh quân sự và quý tộc
- Thành lập nhiều vương quốc mới ở Rô-ma: Ăng-glô Xắc-xông, Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt…
Bậc thang các tước vị
Đại công tước Hầu tước Bá tước
Hình ảnh minh hoạ về một số tước vị trong xã hội
Tử tước Nam tước Kị sĩ
Hình ảnh minh hoạ về một số tước vị trong xã hội
1. Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu

Những việc làm của người Giéc-man có tác động như thế nào đến sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu?
Những việc làm của người Giéc Man đã khiến cho xã hội châu Âu có sự biến đổi:
- Bộ máy chế độ cũ của đế quốc Rô-ma bị sụp đổ.
- Xuất hiện các tầng lớp mới trong xã hội là lãnh chúa phong kiến và nông nô.
-> Quan hệ sản xuất mới-quan hệ sản xuất phong kiến được hình thành ở châu Âu.
- Thành lập nhiều vương quốc mới ở Rô-ma: Ăng-glô Xắc-xông, Phơ-răng, Tây Gốt, Đông Gốt…
- Xã hội xuất hiện các tầng lớp:
+ Lãnh chúa phong kiến
+ Nông nô.

=> Xã hội phong kiến ở châu Âu được hình thành
Lãnh chúa phong kiến và nông nô được hình thành từ những tầng lớp nào của xã hội cổ đại?
- Lãnh chúa phong kiến: là các tướng lĩnh quân sự và quý tộc có nhiều ruộng đất và tước vị, có quyền thế và rất giàu có.
- Nông nô: là những nô lệ được giải phóng và nông dân không có ruộng đất, phụ thuộc vào lãnh chúa.
Hình ảnh minh hoạ về các tầng lớp trong xã hội
Nông nô là nô lệ được giải phóng và nông dân
2. Lãnh địa phong kiến.

Em hiểu thế nào là lãnh địa phong kiến?
Lãnh địa phong kiến là những vùng đất đại rộng lớn mà các quý tộc chiếm đoạt thành khu đất riêng.
Đứng đầu mỗi lãnh địa là một lãnh chúa có mọi quyền hành trong lãnh địa đó.
2. Lãnh địa phong kiến.

Dựa vào hình 1 và thông tin trong sgk: Em hãy miêu tả về lãnh địa phong kiến?
Lãnh địa bao gồm đất đai, dinh thự với tường cao, hào sâu, kho tàng, đồng cỏ, đầm lầy…của lãnh chúa.
- Phần đất xung quanh lâu đài bao gồm: đất canh tác, đầm cỏ, ao hồ, đầm lầy… lãnh chúa giao cho nông nô sử dụng và thu tô thuế.
Hình ảnh minh hoạ về lãnh địa phong kiến

Mỗi lãnh địa bao gồm một khu vực đất đai rộng xung quanh lâu đài của lãnh chúa có ruộng đất trồng trọt,  đồng cỏ, rừng rú, ao hồ, sông ngòi đầm lầy, bãi hoang.
Trong lãnh địa có những lâu đài của quý tộc, nhà thờ và thôn xóm của nông nô.
Tất cả những vật phẩm cần dùng cho đời sống của lãnh chúa và nông nô đều được làm ra trong lãnh địa.
Ruộng đất trồng trọt được lãnh chúa chia thành từng mảng nhỏ giao cho nông nô cày cấy và thu tô.
Nông nô sản xuất lương thực, thực phẩm, dệt vải, may quần áo, làm giày dép, đóng đồ đạc, rèn vũ khí cho lãnh chúa. Như vậy, lãnh chúa và nông nô không cần mua bán, chỉ mua muối và sắt là hai thứ họ chưa làm ra được.
-> Lãnh địa là một đơn vị kinh tế riêng biệt và đóng kín.
Mô tả về lãnh địa:
Lâu đài của lãnh chúa
Lâu đài Dover (Anh) nằm trên đỉnh đá trắng ở độ cao khoảng 114m so với mực nước biển, được xây dựng vào thế kỷ XII để chống lại quân xâm lược từ châu Âu
2. Lãnh địa phong kiến.

Em hãy cho biết đời sống của lãnh chúa, nông nô trong lãnh địa diễn ra như thế nào?
+ Lãnh chúa bóc lột nông nô, không phải lao động, sống sung sướng, xa hoa
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa bóc lột nông nô, sống sung sướng, xa hoa.
Đứng đầu lãnh địa là lãnh chúa phong kiến. Họ có mọi quyền hành trong tay như ông “vua con”. Chính vì vậy, chế độ phong kiến ở châu Âu thời kì này còn gọi là chế độ phong kiến phân quyền. Lãnh chúa không bao giờ phải lao động, suốt ngày chỉ luyện tập cung kiếm , hoặc tổ chức tiệc tùng, hội hè trong những lâu đài nguy nga, tráng lệ . Đời sống xa hoa.
Luyện tập cung kiếm
Tổ chức tiệc tùng
Tổ chức hội hè
Hình ảnh minh hoạ về đời sống của lãnh chúa phong kiến
2. Lãnh địa phong kiến.

Em hãy cho biết đời sống của lãnh chúa, nông nô trong lãnh địa như thế nào?
+ Lãnh chúa bóc lột nông nô, không phải lao động, sống sung sướng, xa hoa
+ Nông nô nhận đất canh tác của lãnh chúa và nộp thuế, đời sống khổ cực, nghèo đói.
- Đời sống trong lãnh địa:
+ Lãnh chúa bóc lột nông nô, sống sung sướng, xa hoa.
+ Nông nô sống khổ cực, nghèo đói.
Nông nô làm ruộng.
Nướng bánh
Cày ruộng
Kéo xe
Lò rèn
 Nông nô là lao động chính trong lãnh địa.
Hình ảnh minh hoạ về đời sống của nông nô
3. Sự xuất hiện các thành thị trung đại

Dựa vào thông tin trong sgk: Em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời các thành thị trung đại ở châu Âu?
- Nguyên nhân: Từ cuối thế kỉ XI, sản xuất thủ công phát triển, các thợ thủ công đã đem hàng hoá ra những nơi đông người để trao đổi, buôn bán, lập xưởng sản xuất. Từ đó, lập ra các thị trấn, phát triển thành các thành phố, gọi là thành thị
Hàng hoá nhiều
Đem đến nơi đông người để bán, lập xưởng sản xuất
Lập ra thị trấn
Sản xuất phát triển
Thành thị
Thành trị trung đại
3. Sự xuất hiện các thành thị trung đại

Ai là người sống trong thành thị trung đại? Họ có những hoạt động gì?
- Nguyên nhân: Từ cuối thế kỉ XI, sản xuất thủ công phát triển, các thợ thủ công đã đem hàng hoá ra những nơi đông người để trao đổi, buôn bán, lập xưởng sản xuất. Từ đó, lập ra các thị trấn, phát triển thành các thành phố, gọi là thành thị.
- Cư dân chủ yếu: Thợ thủ công và thương nhân.
- Hoạt động: Lập các phường hội để sản xuất, buôn bán.
Thợ thủ công Thương nhân
3. Sự xuất hiện các thành thị trung đại

Thành thị trung đại có vai trò gì đối với xã hội phong kiến ở châu Âu?
- Nguyên nhân: Từ cuối thế kỉ XI, sản xuất thủ công phát triển, các thợ thủ công đã đem hàng hoá ra những nơi đông người để trao đổi, buôn bán, lập xưởng sản xuất. Từ đó, lập ra các thị trấn, phát triển thành các thành phố, gọi là thành thị.
- Cư dân chủ yếu: thợ thủ công và thương nhân.
- Hoạt động: lập các phường hội để sản xuất, buôn bán.
- Vai trò: thúc đẩy sản xuất, làm cho xã hội phong kiến phát triển.
BÀI TẬP
Câu 1: Cuối thế kỉ V, xã hội Tây Âu có biến động to lớn gì?
  A. Dân số gia tăng.
  B. Kinh tế hàng hóa phát triển.
C. Công cụ sản xuất được cải tiến.
D. Sự xâm nhập của người Giéc-man.
I. TRẮC NGHIỆM:
Hãy chọn đáp án em cho là đúng nhất:
Câu 2: Việc làm nào của người Giec-man đã tác động trực tiếp đến sự hình thành xã hội phong kiến châu Âu?
 A. Tiêu diệt đế quốc Rô-ma.
 B. Thành lập hàng loạt vương quốc mới.
 C. Chia ruộng đất và phong tước vị cho tướng lĩnh và quý tộc người Giec-man.
 D. Thành lập các thành thị trung đại.
Câu 3: Hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến châu Âu là
     A. chủ nô và nô lệ.
B. địa chủ và nông dân.
  C. tư sản và nông dân.
    D. lãnh chúa và nông nô.
  
Câu 4: Lãnh chúa phong kiến được hình thành từ những tầng lớp nào?
   A. Chủ nô Rô-ma.
   B. Quý tộc Rô-ma.
   C. Tướng lĩnh và quý tộc người Giec-man.
   D. Nông dân tự do.
Câu 5: Nông nô được hình thành từ những tầng lớp nào?
   A. Binh lính thất bại trong chiến tranh.
   B. Nông dân.
   C. Nô lệ.
   D. Nông dân và nô lệ.
Câu 6: Đặc điểm của nền kinh tế trong các lãnh địa phong kiến
   A. là nền kinh tế hàng hóa.
   B. trao đổi bằng hiện vật.
   C. là nền kinh tế tự cung tự cấp.
   D. có sự trao đổi buôn bán.
Câu 7: Lực lượng sản xuất chủ yếu trong các lãnh địa phong kiến là
   A. nông dân tự do
   B. nô lệ
   C. nông nô
   D. lãnh chúa.
Câu 8: Đâu là nguyên nhân hình thành các thành thị trung đại ở châu âu?
   A. Do sản xuất bị đình trệ.
   B.  Do các lãnh chúa cho xây dựng các thành thị trung đại.
   C.  Do sự ngăn cản giao lưu buôn bán của các lãnh địa.
   D.  Do nghề thủ công phát triển nảy sinh nhu cầu trao đổi buôn bán.
II. TỰ LUẬN
Câu 1: Xã hội phong kiến ở châu Âu đã được hình thành như thế nào?
Câu 2: Thế nào là lãnh địa phong kiến? Em hãy nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?
Câu 3: Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế thành thị có gì khác với kinh tế lãnh địa?
HƯỚNG DẪN HỌC
1. Ghi nhớ những nội dung chính sau:

- Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu
- Khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của lãnh địa.
- Nguyên nhân ra đời thành thị trung đại, vai trò của thành thị trung đại đối với sự phát triển của xã hội phong kiến châu Âu.
2. Hoàn thành các bài tập trắc nghiệm và tự luận cô đã cho ở trên.
3. Chuẩn bị bài mới - bài 2: Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu.
Trân trọng cám ơn !
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH CÀ MAU