_CHÀO MỪNGTẤT CẢ CÁC EM HỌC SINH _

LỚP 9C

Giáo viên: Trần Thị Trang
Các nhân vật trong truyện cười sau đã không tuân thủ phương châm hội thoại nào? MẮT TINH, TAI TINH_ _

_Có hai anh bạn gặp nhau, một anh nói: - Mắt tớ không ai bằng! Kìa! Một con kiến đang bò ở cành cây trên đỉnh núi phía trước mặt, tớ trông rõ mồn một đến cả từ sợi râu cho đến bước chân của nó. Anh kia nói: - Thế cũng chưa tinh bằng tớ, tớ còn nghe thấy sợi râu nó ngoáy trong không khí kêu vù vù và chân nó bước kêu sột soạt._ (Truyện cười dân gian Việt Nam)

_Kiểm tra bài cũ _
Giờ văn học , thầy giáo hỏi bài cũ:

- Ai đã viết Hịch tướng sĩ?

Cả lớp im phăng phắc. Thầy phát cáu gọi:

- Huỳnh! Ai đã viết Hịch tướng sĩ !?

Huỳnh run rẩy đứng lên, nói lắp bắp:

- Thưa thầy... không phải em ạ.
Tiếng việt Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)
Hình ảnh này gợi cho em điều gì?
Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

I. PHƯƠNG CHÂM QUAN HỆ

1. Ví dụ

A : - Nằm lùi vào!

B : - Làm gì có hào nào .

A : - Đồ điếc!

B : - Tôi có tiếc đâu.

- Mỗi người nói về một đề tài không ăn khớp, hòa nhập với nhau.

Người nói , người nghe không hiểu

nhau, không giao tiếp được với nhau

Khi giao tiếp cần nói

đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề

2. KL: Ghi nhớ ( sgk) Tình huống:
Tình huống:
Trong giờ vật lý, thầy giáo hỏi một học sinh đang mải nhìn qua cửa sổ:
- Em cho thầy biết sóng là gì?
- Học sinh: Dạ thưa thầy, “Sóng” là bài thơ của Xuân Quỳnh ạ!
Em có nhận xét gì về tình huống trên?

Không đúng đề tài, lạc đề
Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

II. PHƯƠNG CHÂM CÁCH THỨC

1. Ví dụ
Nêu câu thành ngữ liên quan
Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

II. PHƯƠNG CHÂM CÁCH THỨC

1. Ví dụ :

dây cà ra dây muống,

lúng búng như ngậm hột thị.

- Nói dài dòng, rườm rà.

- Ấp a, ấp úng không thành lời.

→ Người nghe khó tiếp nhận thông tin.

- Nói năng phải ngắn gọn, rõ ràng, rành mạch; phải tạo được mối quan hệ tốt với người đối thoại.

* VD1: các thành ngữ
Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

II. PHƯƠNG CHÂM CÁCH THỨC

*Ví dụ 2

_Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy._

Trao đổi: có thể hiểu ntn?

- _Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy_

Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy.

- _Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy._

Tôi đồng ý với những truyện ngắn của ông ấy.

=> Nói mơ hồ, nhiều cách hiểu
Tiếng việt Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

VD3: :

Mất rồi, cháy!

Một người sắp đi chơi xa, dặn con:

- Ở nhà có ai hỏi thì bảo bố đi vắng nhé !

Sợ con mải chơi quên mất, lại cẩn thận lấy giấy bút viết vào tờ giấy rồi bảo:

- Có ai hỏi thì con cứ đưa ra tờ giấy này !

Con cầm giấy bỏ vào túi áo. Cả ngày chẳng thấy ai hỏi. Tối đến, sẵn có ngọn đèn, nó lấy giấy ra xem, vô ý thế nào lại để giấy cháy mất.

Hôm sau, có người đến chơi hỏi:

- Bố cháu có nhà không?

Nó ngẩn ngơ hồi lâu, sực nhớ ra, sờ vào túi không thấy giấy liền nói:

- Mất rồi !

Khách giật mình hỏi:

- Mất bao giờ?

- Tối hôm qua !

- Sao mà mất?

- Cháy !!!
Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

II. PHƯƠNG CHÂM CÁCH THỨC

1. Ví dụ

- Nói năng phải ngắn gọn, rõ ràng, rành mạch; phải tạo được mối quan hệ tốt với người đối thoại.

- Nói năng phải rõ ràng, tránh cách nói mơ hồ, khó hiểu.

2.KL: Ghi nhớ ( sgk)

Qua VD 2 và 3 em rút ra bài học gì?
Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

III. PHƯƠNG CHÂM LỊCH SỰ

1. Ví dụ
NGƯỜI ĂN XIN

_Một người ăn xin đã già. Đôi mắt ông đỏ hoe,_

_nước mắt ông giàn giụa, đôi môi tái nhợt, áo _

_quần tả tơi. Ông chìa tay xin tôi:_

_ Tôi lục hết túi nọ đến túi kia, không có lấy _

_một xu, không có cả khăn tay, chẳng có gì hết. _

_Ông vẫn đợi tôi. Tôi chẳng biết làm thế nào. _

_Bàn tay tôi run run nắm chặt lấy bàn tay run _

_rẩy của ông:_

*_Xin ông đừng giận cháu! Cháu không có gì_

_ cho ông cả._

_ Ông nhìn tôi chăm chăm, đôi môi nở nụ cười:_ *_Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã _

_cho lão rồi._

_ Khi ấy tôi chợt hiểu ra: Cả tôi nữa, tôi cũng _

_vừa nhận được một cái gì đó của ông._

_ (Theo Tuốc-ghê-nhép)_

__
- Cả hai đều nhận được tình cảm chân thành và tôn trọng lẫn nhau

=> Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng người khác.

2. KL:Ghi nhớ ( sgk)
Tiếng việt Tiết 8 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp …)

Có bao nhiêu phương châm hội thoại, nêu rõ nội dung bằng sơ đồ tư duy