Trang 142
LỚP: 4
LUYỆN TỪ VÀ CÂU TUẦN 14
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
Thứ 5 ngày 9 tháng 12 năm 2021
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Dùng câu hỏi vào mục đích khác
Trang 142 SGK
I. Nhận xét:
1. Đọc lại đoạn đối thoại giữa ông Hòn Rấm với chú bé Đất trong truyện Chú Đất Nung
Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có ích.
Tìm câu hỏi trong đoạn hội thoại trên ?
2. Theo em các câu hỏi của Ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều chưa biết không?
+Nếu không, chúng được dùng làm gì?
Các câu hỏi không phải dùng để hỏi điều chưa biết. Chúng dùng để nói ý chê chú bé Đất.
Câu hỏi này là câu khẳng định: đất có thể nung trong lửa
Chứ sao?
Để chê chú bé Đất
Câu hỏi này không
được dùng để hỏi
Sao chú mày nhát thế?
Câu hỏi này không được dùng để hỏi về điều chưa biết, vì ông Hòn Rấm đã biết chú bé Đất nhát.
3. Trong Nhà văn hoá, em và bạn say sưa trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Bỗng có người bên cạnh bảo: “Các cháu có thể nói nhỏ hơn không?” Em hiểu câu hỏi ấy có ý nghĩa gì?
- Câu hỏi dùng để nêu yêu cầu, mong muốn: các cháu hãy nói nhỏ hơn.
II. Ghi nhớ:
Nhiều khi, ta dùng câu hỏi để làm gì ?
Nhiều khi ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn…
II. Luyện tập:
a. Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “Có nín đi không? Các chị ấy cười cho đây này.”
b. Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô như vậy?”
c. Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?”
d. Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không? ”
Mẹ yêu cầu em bé nín khóc.
Thể hiện chê trách
Chị chê em vẽ ngựa không giống
Bà cụ nhờ cậy giúp đỡ
Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
a. Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chú nghe cô hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nói với bạn: Chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
TL: Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói chuyện được không?
b. Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn
TL: Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?
c. Trong gi? ki?m tra, em l�m sai m?t b�i t?p, mói d?n khi v? nh� em m?i nghi ra. Em cú th? t? trỏch mỡnh b?ng cõu h?i nhu th? n�o?
Bài toán không khó sao mình lại làm sai vậy nhỉ?
d. Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.” Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.
Choi di?u cung thỳ v? d?y ch??
Bài 3. Hãy nêu một vài tình huống có thể dùng câu hỏi để:
- Tối qua, bé rất nghịch, bôi mực bẩn hết sách của em. Em tức quá, kêu lên: “ Sao em hư thế nhỉ? Anh không chơi với em nữa”.
Một bạn chỉ thích ăn táo. Em nói với bạn: “Ăn ổi cũng ngon chứ?”
- Bạn thấy em nói vậy thì bĩu môi: “Ăn ổi cho hỏng răng à?”
Em trai em nhảy nhót trên giường huỳnh huỵch lúc em đang chăm chú học bài. Em bảo: “ Em ra ngoài cho chị học bài được không?”
TRÒ CHƠI: “AI NHANH, AI ĐÚNG”
Em hãy chọn chữ cái đặt trước câu trả lời đúng:
Các câu hỏi sau được dùng để làm gì?
Con mèo nhà em hay ăn vụng. Em mắng nó: “ Sao mày hư thế?”
A. Tỏ thái độ chê.
B. Khẳng định, phủ định.
C. Thể hiện yêu cầu, mong muốn

A
TRÒ CHƠI: “AI NHANH, AI ĐÚNG”
Em hãy chọn chữ cái đặt trước câu trả lời đúng:
* Câu hỏi sau được dùng để làm gì?
Tôi đang học bài, bé Lan đến chọc phá.Tôi quay lại bảo: “Em ra ngoài cho chị học bài được không?”
A. Tỏ thái độ khen, chê.

B. Thể hiện yêu cầu, mong muốn.

C. Khẳng định, phủ đinh.
B
CHÀO CÁC EM!
Củng cố và dặn dò:
+ Học thuộc ghi nhớ sgk trang 142 và hoàn thành các bài tập .
+ Chuẩn bị bài Mở rộng vốn từ : Đồ chơi- Trò chơi